DENSAÝLYQ: Aqýyz ben amın qyshqyldarynyń paıdasy

Taǵamda eń mańyzdy úsh element bar: aqýyz, maı jáne kómirsýlar. Árqaısysynda kalorııanyń kóptegen mólsheri bar. Aqýyzda 1 gramǵa 4,1 kkal, kómirsýlarda da osyndaı kólemde. Al maıda 1 gramǵa shaqqanda 9,2 kkal kalorııa bar.

Maıly taǵamnyń ereksheligi

Maı - artyq energııany saqtaýshy. Ol aǵzanyń barlyq bóligine taralyp, aǵzany tolyq ári tyǵyz etip turady (syrtynan da, ishinen de. Eger maı mólsherden artyq bolsa, ishki organdarǵa turaqtaıdy). Munyń bári zat almasýdy qıyndatyp, adam aǵzasynyń jaqsy jumys isteýine kedergi keltiredi.

Densaýlyqty qalaı saqtaý qajet?

Makroelmenetterdiń tepe-teńdigin saqtaý úshin aqýyzdyń bir kúndik mólsheri taǵamda 3,0 paıyzdan aspaýy kerek. Aqýyz maı sııaqty emes, jınalmaıdy jáne deneden tez shyǵyp ketedi. Al maı artyq qorǵa qalyp qoıady da, salmaqtyń artýyna, kóptegen syrqattardyń paıda bolýyna ákeledi.

Aqýyz qandaı taǵamda bar?

Durys tamaqtaný úshin ósimdikpen qatar, janaýar aqýyzyn da paıdalanǵan jón. Ósimdik aqýyzdary kúrish, asburshaq, iri burshaq jáne burshaq qabyǵy soıalarynda bolady. Al janýar aqýyzynyń negizgi kózi - taýyq, kúrketaýyq, sıyr eti, balyq.

Aǵzada aqýyz az bolsa she?

Aqýyzdy az mólsherde paıdalaný ishki organdar qyzmetiniń buzylýyna ákeledi. Al bul jasýshalardyń aqýyz ben keıbir amın qyshqyldaryn ishki organdardan alýynan keıin paıda bolady. Ásirese, eń basty bulshyq et - júrek bulshyq etinen alý densaýlyqqa úlken qaýip tóndiredi.

Aqýyzdyq taǵamdardan qandaı amın qyshqylyn alýǵa bolady?

Valın

Bul óte mańyzdy, zat almasý men bulshyq et ulpalaryna asa qajetti qyshqyl. Bulshyq etti qataıtyp, olardyń sergektigin arttyrady. Valın sút, et jáne ózge de sút ónimderinde, sondaı-aq, jańǵaq pen sańyraýqulaqta bar.

Izoleıtsın

Bul amın qyshqyly gemoglobındi sıntezdeýge qatysady. Sonymen qatar, qanttyń mólsherin rettep, qalypqa keltiredi. Aǵza kúızelýiniń aldyn alady. Izoleıtsın negizinen taýyq eti, baýyr, balyq, jumyrtqa, soıa, mındal, keshıý jáne chechevıtsada kezdesedi.

Trıptofan

Bul qyshqyl uıyqysyzdyqqa ushyrap, kúızeliske túsken kezde paıdaly. Júrek aýrýlarynyń aldyn alýǵa, salmaqty retteýge kómektesedi. Tábetti tómendetedi, boıdaǵy gormondardyń óńdelýine áser etedi, nıkotınniń áserin tómendetedi. Trıptofan et, balyq, taýyq, jumyrtqa, kúrke taýyqó, sút ónimderi, qara shokolad, samyrsyn ańǵaǵy, qara órik, qyzanaq, kúnjit, banan, soıa jáne qurmanyń quramynda bar.

Argının

Bul qyshqyl ımmýndyq júıeniń jumysyn rettep, baýyrdan ýytty zattardyń shyǵýyna áser etedi. Salmaqty túsirip, obyr aýrýlarynyń aldyn alady. Argınındi sıyr eti, shveıtsarlyq irimshik, kúnjit, asqabaq dánegi, ıogýrt jáne jańǵaqtan taba alasyz.

Gıstıdın

Bul amınqyshqyly aǵzaǵa kúızelis kezinde, juqpaly aýrý jáne ózge de syrqattardan soń óte qajet. Allergııanyń aldyn alyp, mıneraldardy sińirýge kómektesedi. Anemııa men asqazan jarasyn emdeýge óte paıdaly. Gıstıdın balyq (týnets), irimshik pen daqylda, taýyq, chechevıtsa, soıa jáne sıyr etinde bar.

Leıtsın

Bulshyq et, súıek jáne teri qabyǵyn regeneratsııalaýǵa kómektesedi. Qandaǵy qant mólsherin tómendetip, boıdyń ósý gormonyn óńdep shyǵarady. Leıtsın balyq, kúrish, et, chechevıtsa, sút, sút ónimderi, daqyl jáne jańǵaqta kezdesedi.

Lızın

Bul amın qyshqyly balalardyń boıy ósirýge, súıekterin qataıtýǵa óte qajet. Kollagenniń paıda bolýyna, gormondardyń sıntezdelýine kerek. Lızındi balyq, et, sút taǵamdary, jańǵaq jáne daqyldardan alýǵa bolady.

Treonın

Bul amın qyshqyly kollagendi sıntezdeý kezinde asa qajet. Maı almasýǵa qatysyp, ımmýnıtetti kúsheıtedi. Treonın sútte, ıogýrtta, jańǵaq pen jumyrtqada jáne iri burshaqta kezdesedi.

Metıonın

Baýyrǵa maı jınalýynyń aldyn alady. Tamyrda qannyń uıýyna jol bermeı, tamaq qorytylýyn jaqsartady. Júktilik kezinde toksıkoz ben artrıtke paıdaly. Metıonın sút, ıogýrt, sarymsaq, et, qaraqumyq, fasol, iri burshaq, chechevıtsa jáne jumyrtqa men balyqta bar.

Fenılalanın

Aýyrýdyń aldyn alyp, este saqtaý qabiletin jaqsartady. Tábetti tómendetip, kúızelispen jaqsy kúresedi. Semizdiktiń aldyn alady, Bul amın qyshqyly kóńil-kúıdi jaqsartady kollagen men endrofındi shyǵarýǵa kómektesedi, etekkir kezinde aýyrýdy azaıtady. Fanıalalanındi taýyq etinde, sıyr etinde, sút taǵamdary men jumyrtqada kezdestiresiz.

Kerek keńes confederation.kz saıtynan alyndy.