DENSAÝLYQ: Aǵzadaǵy artyq sýdy shyǵarýdyń joly qandaı?

ASTANA. QazAqparat - Aǵzada sýdyń shamadan tys kóp bolýy isinýge, kóz astynyń dorbalanyp, salmaqtyń artýyna ákeledi. Aıaq ta isinip, aıaq kıim tar bolyp seziledi. Qoldyń saýsaqtary da isinedi. Munyń bári adamnyń tynyshyn ketirip, mazasyn alady. Aǵzadaǵy artyq sýdan qalaı arylýǵa bolady?

 DENSAÝLYQ: Aǵzadaǵy artyq sýdy shyǵarýdyń joly qandaı?

Artyq sý qaıdan paıda boldy?

Aǵzadaǵy sýdyń mólsherden tys bolýy densaýlyqta kinárattyń baryn bildiredi. Múmkin, búırek óz jumysyn jaqsy atqarmaıtyn shyǵar. Nemese, júregińiz syr bere bastaǵan. Árıne, dárigerge qaralý kerek. Biraq, kóp jaǵdaıda durys tamaqtanýdy jolǵa qoıyp, tuzdy shamadan tys jeýden tartynǵanyńyz kerek.

Sý jınalýynyń sebepteri:

1. Sýdyń jetispeýshiligi. Kúnine 2 lıtrden kem emes sý ishý kerektigin bári de biledi. Alaıda, muny oryndaıtyndar az. Táýlik normasyn oryndaý úshin, mı aǵzaǵa sýdy jınaý týraly sıgnal beredi. Qasyńyzǵa bir quty taza sýdy qoıyp, kúni boıy sony iship júrýge tyrysyńyz. Az azdan, biraq jıirek ishińiz. Eki aptadan soń aǵza úırenisedi de, artyq sýdy jınaýdy toqtatady.

2. Nesep aıdaǵysh shyryndar. Alkogoldiń (onyń ishinde syra) nesep aıdaǵysh áseri óte mol. Sonymen qatar, shaı, kofe jáne gazdalǵan sýsyndar da osyndaı qasıetke ıe. Kóp jaǵdaıda atalǵan sýsyndar aǵzany qurǵatyp jiberedi. Zertteý kórsetkendeı, aǵza artyq sýdy isik sekildi saqtaıdy. Sondyqtan, kóp jaǵdaıda taza sý ishýge tyrysyńyz.

3. Tuzdyń artyq mólsheri. Tuzdyń bir molekýlasy sýdyń 20 molekýlasyn baılanystyrady da, maı jasýshalarynda kórinbeı qalady. Sodan soń, olar úlkeıedi de, artyq salmaq jınala bastaıdy. Sonymen qatar, zııandy tuzdy shyǵarý úshin aǵzaǵa qosymsha sý qajet bolady. Jol biteledi de, isik tarqamaıdy. Sol sebepti, tuzdy taǵamdar, ásirese, chıpster, tuzdy balyq, syraǵa arnalǵan jańǵaqtardy meıilinshe azyraq paıdalanyńyz.

4. Túnge qaraı sý ishý. Saǵat keshki 20.00-den soń ishken sý búırekke salmaq túsiredi de, tańerteń betińiz isip ketedi. Sýdyń kóp bóligin keshki saǵat 6-7-ge deıin ishýge tyrysyńyz. Ózińizdiń tamaqtaný saltyńyzǵa mán berińiz. Múmkin, óz qatelikterińizdi baıqamaı júrgen shyǵarsyz. Aıtpaqshy, sýdy aǵzadan tez shyǵarýǵa arnalǵan dástúrli ádister de bar.

Aǵzadan sýdy shyǵaratyn taǵamdar:

1. Jaz kezinde qarbyz jegen paıdaly. Ol tek sýdy shyǵaryp qoımaı, búırekti tazartyp, qyzmetin jaqsartady. Aǵzadaǵy sýdy shyǵarýǵa qaýyn men qııar da kómektesedi. Aptasyna bir ret kúnińizdi tek qarbyz nemese qııar jeýge arnańyz. Nátıjesin alǵashqy kúni-aq kóresiz.

2. Kóktem kezinde qaıyń shyrynyn ishken durys. Ol ulpadaǵy shlaktar men tuzdy shyǵarady. Bul óte paıdaly shyryn jáne ony kúnine úsh stakannan ishken jón.

3. Kók shaı men karkade de jeńil nesep aıdaǵysh sýsyndar retinde tanymal. Qara shaıǵa qaraǵanda, kók shaıdy kóbirek ishýge de bolady.

4. Kúrish jáne suly botqasy da sýdy jaqsy shyǵarady. Kúrishte natrıı kólemi az (al natrıde sý kóp) jáne tuzdy shyǵaratyn kalıı kóp. Kásibı sportshylar mańyzdy jarys aldynda arnaıy dıeta qoldanyp, birneshe kún boıy tuzsyz kúrish botqasyn ǵana jeıdi.

5. Balǵyn jemis-jıdek pen kókónisterde tuz joq. Sondyqtan, jemis-jıdekti kóp jeseńiz, tuzdyń tepe teńdigi saqtalady. Qyzylsha men oramjapyraq isinýge qarsy quraldardyń biri.

6. Aǵzadaǵy tuzdy shyǵaratyn, quramynda kalıı kóp taǵamdardy kóp paıdalanyńyz: asqabaq, oramjapyraq, kádi, alma, órik jáne keptirilgen jemister.

Aǵzadaǵy artyq sýdy qalaı shyǵarý kerek

Aǵzadaǵy sýdy shyǵarýǵa saýna nemese monsha kómektesedi. Artyq sý sol kezde shyǵady. Saýnaǵa jıi baryp turý aryqtaýǵa da kómektesedi.

Dene jattyǵýlary metabolızmdi tezdetip, denedegi suıyqtyqty ter arqyly shyǵarýǵa kómektesedi. Aıaqtyń isinýine jaıaý aıań júris, júgirý, aerobıkalyq jattyǵýlar, velosıped tebý de jol bermeıdi.

Kúnine 1-2 saǵat aıaqty júrek tusynan joǵary kóterip qoıýdyń da kómegi kóp. Mysaly, dıvanda jatqanda aıaq astyna jastyqty qoıyp qoıyńyz. Sol kezde tabandaǵy isik tez qaıtady. Bul kúni boıy otyryp jumys isteıtin adamdar úshin óte paıdaly.

Eger jaǵdaı óte qıyn bolyp, aǵzadaǵy sýdy dereý shyǵarý qaje bolsa, nesep aıdaıtyn preparattar - «Fýrosemıd», «Torasemıd», «Dıýver», «Etakrınovaıa kıslota», «Dıýrsan» jáne basqalaryn qabyldańyz.

Alaıda, bul dárilerdi de shamadan tys qabyldamańyz. Aǵzadan sýdy shyǵaratyn tabletkalar ulpadaǵy kaltsıı, kalıı jáne magnııdi ózimen birge alyp ketedi. Sondyqtan, atalǵan preparattardy tek dárigerdiń ruqsatymen qabyldańyz. Alaıda, eń durysy tabıǵı nesep aıdaǵyshtardy qabyldaǵan. Onyń ishinde shóptiń alatyn úlesi zor. Shóp jıyntyqtary jumsaq ári aǵzaǵa qaýip tóndirmeıdi.

Aǵzadan sýdy shyǵarýǵa arnalǵan shópter men tunbalar:

1. Qaıyń japyraqtarynan daıyndalǵan tunba. Usaqtalyp, keptirilgen japyraqtar kez kelgen dárihanada satylady. 2 as qasyq qurǵaq japyraqty ystyq sýǵa salyp, 30 mınýt buqtyryńyz. Tunbaǵa pyshaqtyń ushymen ǵana as sodasyn qosyńyz. Kúnine úsh ret 1 shaı qasyqpen iship turyńyz.

2. Itmuryn nemese búldirgennen daıyndalǵan shaı: qurǵaq jıdekterdi ádettegi shaı sekildi shyǵaryńyz da, kúnine jarty keseden 2-3 ret ishińiz.

3. Askóktiń tamyry da myqty nesep aıdaǵysh bolyp esepteledi. 1 as qasyq tunbany ystyq sýǵa qosyńyz da, jarty saǵatqa qaldyryńyz. Kúnine úsh retten 1 as qasyqpen ishińiz.

4. Almanyń qurǵatylǵan qabyǵynan kompot qaınatyp, kúnine 5 ret jarty keseden iship turýǵa bolady.

Eger siz joǵaryda aıtylǵan ádisterdiń birin qoldanyp, olardyń paıdasyn kórmeseńiz, kóńilińizge kirbiń túspesin. Bir zattyń barlyq adamǵa birdeı áser bermeıtinin de umytpaǵan abzal. Ártúrli ádisterdi qoldanyp, ózińizge laıyqtysyn tabyńyz. Múmkin, qaıyń tunbasy men ıtmurynnan jasalǵan qospa siz úshin óte paıdaly bolatyn shyǵar.

Kerek keńes confederation.kz saıtynan alyndy.