Demalysta jelige salǵan foto: páter tonaýshylardan qalaı qorǵaný kerek
ASTANA. KAZINFORM — Búginde ózekti máselelerdiń biri - páter urlyǵy. Qylmyskerler úıge kirýdiń túrli tásilderin meńgergen. Keıde qojaıynnyń ózi de ańdaýsyzda urylardyń jumysyn jeńildetip beredi. Páter urylary tonaıtyn úıdi qalaı tańdaıdy, qandaı qatelikter múlikten aıyrylýǵa ákelýi múmkin jáne baspanany qaskóılerden qalaı qorǵaýǵa bolady – osy máselelerdi zerttep kórgen edik.
Páter urysy tonaıtyn úıdi qalaı tańdaıdy
Halyq arasynda páter urlyǵy aıaq astynan jasalady degen túsinik bar. Biraq bul qate pikir. Keıde qylmyskerler yqtımal qurbandaryn biraz ýaqyt ańdyp, olardyń kún tártibin zertteıdi jáne páterdiń qanshalyqty qorǵalǵanyn baqylaıdy.
– Mol aqsha, baǵaly áshekeı buıymdar jáne basqa da qundy zattar bolýy múmkin páterler, ádette, qylmyskerlerdiń nazaryn aýdarady, – dedi Qostanaı oblysy Polıtsııa departamenti Ońtústik polıtsııa bóliminiń krımınaldyq polıtsııa bólimshesiniń bastyǵy Damır Raısov.
Degenmen, urlyq keıde aıaq astynan da jasalady. Máselen, qulyptalmaı qalǵan esik, ashyq qalǵan tereze qolynyń suǵanaǵy bar kisilerdi qylmys jasaýǵa ıtermeleýi yqtımal.
Polıtseıler bóten adamdarǵa bir jaqqa jol júrgeli jatqanyńyzdy aıtpaý keregin jáne kireberis pen páter mańynda júrgen kúdikti beıtanys jandardan saq bolýdy eskertedi. Alaıda olarmen ózińiz janjaldasyp, óz betińizshe uryny anyqtaýǵa tyryspaǵanyńyz abzal.
Tonaýshy kommýnaldyq qyzmetker keıpinde kelýi múmkin be
Damır Raısovtyń aıtýynsha, keı jaǵdaıda urylar turǵyndardyń senimin paıdalaný arqyly páterge kiredi.
Telefon alaıaqtary sııaqty urylar da ózin kommýnaldyq jáne áleýmettik qyzmetterdiń, jóndeý uıymdarynyń nemese basqa da mekemelerdiń qyzmetkeri bolyp tanystyrýy múmkin. Olar jabdyqty tekserý, eseptegish kórsetkishterin alý nemese jóndeý jumystaryn júrgizý degen sekildi syltaýlarmen úıge kirýge tyrysady.
– Ásirese aldyn ala eskertýsiz keletin, esikti dereý ashýdy talap etetin nemese kelý maqsatyn túsindirýden bas tartatyn beıtanys adamdarǵa saqtyqpen qaraý kerek, – dedi ol.
Sonymen qatar, eskeretin taǵy bir dúnıe bar. Eger esigińizdi qaqqan adam sizge qyzmettik kýáligin kórsetse, ol shúbásiz sol uıymnyń qyzmetkeri degendi bildirmeıdi. Mundaı jaǵdaıda kommýnaldyq nemese basqa qyzmettiń resmı telefon nómirine ózińiz habarlasyp, kórsetilgen mekenjaıǵa maman jiberilgenin nemese jiberilmegenin naqtylaý qajet.
Demalysta túsken fotolar nege qaýipti bolýy yqtımal
Jurt jıi jiberetin qateliktiń biri – úıde uzaq ýaqyt bolmaıtyny týraly aqparatty jarııalaý. Jaǵajaıda nemese taýda túsken fotoǵa áleýmettik jelide dostaryńyz jappaı laık basyp qana qoımaı, ol aram pıǵyldy adamdardyń da nazaryna iligýi múmkin.
– Áleýmettik jelide aldaǵy demalys, shetelge sapar nemese el ishindegi saıahat týraly jazý arqyly adamdar páteriniń belgili bir ýaqyt boıy bos qalatynyn ózderi habarlaıdy. Mundaı jazbalardy dostary men týystary ǵana emes, onlaın álemdegi bógde paıdalanýshylar da kóredi, – dep túsindirdi polıtseı.
Quqyq qorǵaý organdary syn-qaterlerdiń aldyn alý úshin demalysta túsken fotolar men áserdi úıge oralǵannan keıin jarııalaýǵa keńes beredi. Qazirgi tilmen aıtqanda, demalystyń ár sátin dál sol ýaqytta sezinip, sýretterdi áleýmettik jelige keıinirek bólisken durys.
Buǵan qosa, úıden uzaq ýaqytqa keter aldynda senimdi týystaryńyzdan nemese kórshilerińizden páterdi oqtyn-oqtyn tekserip, poshta jáshigindegi hattardy alyp turýdy suraǵan jón. Al qosalqy kiltti esik aldyndaǵy tósenishtiń astyna, poshta jáshigine nemese basqa da ońaı tabylatyn jerlerge qaldyrýǵa bolmaıdy.
Kameralar men qymbat qulyptar páterdi qorǵaı ala ma
Mamandar turǵyn úı qaýipsizdigin qamtamasyz etý úshin birneshe qorǵanys tásilin qatar qoldanýdy usynady.
Eń aldymen, kireberis esik pen qulyptardyń senimdiligine kóz jetkizý qajet. Ásirese tómengi qabattardaǵy páterlerdiń terezeleri men balkondaryna erekshe nazar aýdarǵan jón. Dabyl júıesi, beınebaqylaý kameralary jáne domofon qosymsha qaýipsizdik sharalary sanalady.
Alaıda zamanaýı tehnıkalyq quraldardyń ózi urlyqtyń tolyqtaı aldyn ala almaıdy. Olardyń negizgi mindeti – qylmyskerlerdiń úıge kirýin qıyndatý jáne tonaý faktisi bolǵan jaǵdaıda onyń mán-jaıyn anyqtaýǵa kómektesý.
Kórshilermen jaqsy qarym-qatynasta bolý da mańyzdy. Óıtkeni, úı ıeleri bolmaǵan kezde páter mańyndaǵy kúdikti áreketterdi alǵash bolyp solar baıqaýy múmkin.
Páter esigi buzylǵan bolsa, ne isteý kerek
Eger úıge oralǵanda esik qulpynyń búlingenin, qasaqana buzý izderin nemese zańsyz kirýdiń basqa belgilerin baıqasańyz, birden ishke kirmeńiz. Qylmysker áli de páterdiń ishinde bolýy múmkin.
Mundaı jaǵdaıda qaýipsiz jerge baryp, polıtsııaǵa 102 nómiri arqyly habarlasý qajet.
Quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkerleri kelgenge deıin esiktiń tutqasyn, qulypty jáne qylmys izderi saqtalýy múmkin basqa da zattardy ustamaǵan durys.
Eger páterge kirip, urymen betpe-bet kelseńiz, eń bastysy – ony óz betińizshe ustaýǵa tyryspańyz. Ásirese, qylmyskerdiń qarýy bolsa jáne sizge shabýyl jasaıtynyn ańǵarsańyz, ony odan ári eregistirýdiń keregi joq. Múmkindik bolsa, qaýipsizdigińizdi oılap, retin taýyp úı-jaıdan shyǵyp, polıtsııaǵa kúdiktiniń syrtqy belgilerin jáne qaı baǵytqa qashqanyn habarlaý qajet.
Buzý izderi joq urlyq: qylmyskerdi tabýǵa bola ma
Damır Raısovtyń aıtýynsha, keıde páterden aqsha, áshekeı buıymdar nemese tehnıka joǵalyp ketedi, biraq esik pen terezede buzylmaǵan bolyp shyǵady. Tipti úı ıeleri zattarynyń joǵalǵanyn birneshe kún ótken soń ǵana baıqap jatady.
Alaıda buzý izderiniń bolmaýy urlyqtyń ashylmaı qalatynyn bildirmeıdi. Mundaı jaǵdaıda polıtsııaǵa múmkindiginshe tezirek habarlasyp, múliktiń qandaı jaǵdaıda joǵalǵanyn egjeı-tegjeıli túsindirgenińiz abzal. Tergeý barysynda quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkerleri beınebaqylaý kameralaryndaǵy jazbalardy zerttep, kórshiler men kýágerlerden jaýap alýy, sondaı-aq páterge kirýge múmkindigi bolǵan adamdar týraly málimetterdi tekserýi múmkin.
Sonymen qatar, urlanǵan múlikke qatysty qujattar, fotosýretter, tehnıkanyń serııalyq nómirleri jáne joǵalǵan zattardyń sońǵy ret qaı ýaqytta ornynda bolǵany týraly aqparattyń mańyzy zor.
Al eger jábirlenýshi naqty bir adamnan kúdiktense, bul týraly polıtsııa qyzmetkerlerine habarlaǵany jáne sebebin túsindirgeni jón.
Sóziniń túıininde maman páterdi qylmyskerlerden tolyqtaı qorǵaıtyn ámbebap ári minsiz tásil joq ekenin atap ótti. Degenmen, turǵyn úı qaýipsizdigine muqııat qaraý, úıge kelgen beıtanys jandardy tekserý jáne ǵalamtorda jeke aqparatty jarııalaǵanda saq bolý sekildi amaldar páter urlyǵynyń aldyn alýǵa kómektesedi.
Aıta keteıik, buǵan deıin Páter urylarynan qalaı qorǵaný kerek ekenin jazǵanbyz.
