Deldaldar AQSh-Iran kelissózin qaıta jalǵastyrýǵa kúsh salyp jatyr
ASTANA.KAZINFORM - Taraptar negizgi máseleler boıynsha kelispeýshilikterge qaramastan kelisimge jasasýǵa daıyn.
Pákistan, Mysyr jáne Túrkııa aldaǵy kúnderi óz ustanymdaryndaǵy alshaqtyqty azaıtý jáne kelissózderdi qaıta bastaý maqsatynda AQSh jáne Iranmen baılanysyn jalǵastyrýdy kózdep otyr. Bul týraly Axios aımaqtyq derekkózge silteme jasaı otyryp habarlady.
Basylym málimetinshe, barlyq tarap AQSh pen Iran arasyndaǵy 21 sáýirde bastalatyn eki aptalyq atysty toqtatý merzimi aıaqtalǵanǵa deıin kelisimge qol jetkizý múmkin dep sanaıdy.
Shamamen 21 saǵatqa sozylǵan Islamabadtaǵy kelissózder sátti aıaqtalmady. Biraq odan ári dıplomatııalyq ilgerileýdiń negizi qalandy. Negizgi kelispeýshilik Irannyń ıadrolyq baǵdarlamasyna, sonyń ishinde AQSh-tyń ýran baıytýdy toqtatýy jáne joǵary baıytylǵan materıal qorynan bas tartý talaptaryna baılanysty týyndady.
- Biz tolyqtaı tyǵyryqqa tirelgen joqpyz. Esik jabyq emes. Eki tarap ta kelissóz júrgizip jatyr, - dedi aımaqtyq derekkóz.
Amerıkalyq delegatsııany basqarǵan AQSh vıtse-prezıdenti Djeı Dı Vens Islamabadta ırandyq tarappen alǵashqy betpe-bet kelissózin ótkizdi. Amerıkalyq sheneýnikterdiń aıtýynsha, talqylaýlar «kúrdeli» jaǵdaıda ótkenimen, taraptarǵa usynys almasýǵa múmkindik berdi.
Amerıkalyq sheneýniktiń aıtýynsha, eger Iran ıkemdilik tanytyp, Islamabadta usynylǵan sharttardy qabyldasa, kelisimge qol jetkizilýi múmkin.
Dúısenbide Irannyń syrtqy ister mınıstri Abbas Aragchı eki tarap 47 jyl ishinde qarqyndy, joǵary deńgeıdegi kelissózderden keıin «Islamabad boıynsha ózara túsinistik týraly memorandýmǵa» qol qoıýdan bir qadam alys ekenin málimdedi.
- Biz maksımalızmmen, únemi ózgerip otyratyn oıyn erejelerimen jáne blokadamen betpe-bet kelip otyrmyz,- dep jazdy ol X-te.
Irannyń Pákistandaǵy elshisi Reza Amırı Mogadam kelissózder sátsiz aıaqtalǵanyn jáne bolashaq kelisimderge negiz bolǵanyn málimdedi.
- Eger senim men saıası erik-jiger nyǵaıtylsa, barlyq taraptyń múddelerin eskeretin turaqty qujat jasalýy múmkin, - dep atap ótti ol.
Dıplomatııalyq kúsh-jiger aıasynda AQSh prezıdenti Donald Tramp áskerı-teńiz blokadasy Tegerannyń ustanymyn ózgertpese, Iranǵa shabýyldardy qaıta bastaýdy qarastyratynyn aıtty.
Sonymen qatar Tramp AQSh «Ormýz buǵazyna kirýge nemese shyǵýǵa tyrysatyn barlyq kemelerdi» bloktaıtynyn málimdedi.
AQSh Ortalyq qolbasshylyǵynyń málimeti boıynsha, Iranǵa qarsy áskerı-teńiz blokadasy dúısenbi kúni saǵat 10:00-de (Astana ýaqyty boıynsha saǵat 19:00) bastalýy kerek jáne Iran porttaryna kiretin nemese shyǵatyn barlyq kemege qoldanylady.
Irannan tys porttarǵa baratyn kemeler úshin Ormýz buǵazy arqyly júzý erkindigi shektelmeıtini atalyp ótti.
Osy qaýipter aıasynda dúısenbide ashylǵan saýdada munaı baǵasy taǵy da barreline 100 dollardan asty. Sonymen qatar Ormýz buǵazy arqyly munaı tasymaldaý pandemııa deńgeıinen tómen tústi.