Deklaratsııadan rentgenge deıin: Kedende qandaı jańa qyzmetter engiziledi
ASTANA. KAZINFORM – Qazaqstan kedeninde qaǵazbastylyq azaıyp, jasandy ıntellektiniń kómegimen baqylaý júrgizý múmkindigi keńeıedi. Bul baǵyttaǵy jumystar «Keden» biryńǵaı aqparattyq júıesi arqyly júzege asyrylyp jatyr. Bul týraly Memlekettik kirister komıteti Kedendik rásimderdi ákimshilendirý jáne taýarlardy kedendik tazartý basqarmasynyń bas sarapshysy Laýra Nurǵalıeva aıtty.
Onyń málimetinshe, «Keden» aqparattyq júıesiniń fýnktsıonalyn engizý jumystary 2023 jyly bastalǵan. Júıe bir ǵana qyzmetti emes, kedendik rásimdeýdiń kóptegen protsesin qamtıdy. Óıtkeni taýarlarǵa deklaratsııa toltyrý kezinde formattyq-logıkalyq baqylaý, memlekettik organdarmen ıntegratsııa jáne basqa da servısterdiń qatar jumys isteýi qajet.
2024 jyly júıede ekspress-júkterge deklaratsııa berý, «Qorǵas» shekara mańy yntymaqtastyǵy halyqaralyq ortalyǵynda jeke paıdalanýǵa arnalǵan taýarlardy esepke alý, aldyn ala aqparattandyrý, kedendik tranzıt, taýarlardy saqtaý jáne ıntegratsııalanǵan baqylaý qyzmetteri iske qosylǵan.
Sondaı-aq ruqsat berý qujattary men tizilimdik qyzmet elektrondyq formatqa kóshirilgen. Keden isi salasynda qyzmet kórsetetin tulǵalar endi tıisti tizilimge engizý týraly ótinishti de «Keden» júıesi arqyly bere alady.
Júıedegi eń aýqymdy ári kúrdeli modýlderdiń biri – taýarlarǵa arnalǵan deklaratsııa. Ol 2024 jylǵy sáýirde iske qosylǵan.
Ekspress-júkterdi deklaratsııalaý 100 paıyz tsıfrlyq formatqa kóshti
Spıkerdiń aıtýynsha, jańa júıeniń engizilýi kedendik rásimderdi jeńildetýge múmkindik bergen. Máselen, ekspress-júkterdi deklaratsııalaý tolyǵymen elektrondyq formatqa aýystyrylǵan. Buǵan deıin qaǵaz túrinde júrgizilgen birqatar rásim endi tsıfrlyq júıe arqyly júzege asyrylady.
Al «Qorǵas» shekara mańy yntymaqtastyǵy halyqaralyq ortalyǵynda jeke paıdalanýǵa arnalǵan taýarlardy esepke alý biryńǵaı júıege biriktirilgen. Nátıjesinde esepke alynatyn taýarlar kólemi tórt ese artqan.
Budan bólek, taýarlardy berý kezinde QR-kod arqyly bıometrııalyq sáıkestendirý engizilgen. Bul ózge adamnyń jeke kýáligin paıdalaný arqyly taýar alýǵa qatysty táýekelderdi azaıtýǵa baǵyttalǵan.
– Jeke paıdalanýǵa arnalǵan taýarlardy esepke alý biryńǵaı júıege biriktirildi. Sonyń nátıjesinde kólem tórt ese ósti. Sonymen qatar taýarlardy berý kezinde QR-kod arqyly bıometrııalyq sáıkestendirýdi qostyq. Buryn bireýdiń jeke kýáligin paıdalanatyn jaǵdaılar bolýy múmkin edi. Qazir munyń bárin bıometrııa arqyly tekserýge bolady, – dedi ol.
Deklaratsııany kez kelgen ýaqytta saqtap, óńdeýge bolady
«Keden» júıesinde taýarlarǵa arnalǵan deklaratsııany toltyrýǵa qatysty da birqatar qolaıly fýnktsııa qarastyrylǵan. Máselen, deklarant nemese keden ókili qujatty toltyrýdyń kez kelgen kezeńinde ony joba retinde saqtap, keıin qaıta óńdeı alady.
Sonymen qatar júıede deklaratsııadaǵy málimetterdi tekserýge arnalǵan arnaıy eskertýler engizilgen. Ásirese jóneltýshi, alýshy jáne qarjylyq retteýge jaýapty tulǵa týraly aqparatty toltyrý kezinde qatelikterge jol bermeý mańyzdy.
– Paıdalanýshylarǵa deklaratsııany tirkemes buryn málimetterdiń durys toltyrylǵanyna nazar aýdarýdy usynamyn. Sebebi keıbir derekterdi bastapqyda qate kórsetken jaǵdaıda, keıin ony túzetý óte kúrdeli bolady. Ásirese 14-grafadaǵy deklarant týraly málimetterge qatysty kóptegen tekserý men memlekettik organdarmen ıntegratsııa qarastyrylǵan.
Sondyqtan deklaratsııany jibermes buryn barlyq aqparatty muqııat tekserý qajet, – dedi spıker.
Budan bólek, júıede habarlamalar ortalyǵy ázirlengen. Onyń kómegimen keden ókilderi men syrtqy ekonomıkalyq qyzmetke qatysýshylar deklaratsııanyń qaı kezeńde turǵanyn, qandaı baqylaý iske qosylǵanyn jáne naqty qaı taýarǵa qatysty tekserý júrgizilip jatqanyn kóre alady.
- Kedendik baqylaý nátıjesinde qosymsha qujattar qajet bolǵan jaǵdaıda, olardy suratý jáne jaýap berý protsesi de «Keden» júıesinde júzege asyrylady. Buǵan deıin mundaı ótinishterdi e-Otinish arqyly joldaý qajet bolǵan. Júıe memlekettik organdardyń aqparattyq bazalarymen de ıntegratsııalanǵan. Eger qajetti ruqsat qujaty memlekettik organdardyń derekter qorynda bolsa, paıdalanýshy onyń nómirin engizý arqyly málimetterdi avtomatty túrde júkteı alady. Osylaısha qujatty qaıta skanerlep, júıege tirkeý qajettiligi azaıady,- dedi komıtet ókili
Kedendik baqylaýda jasandy ıntellekt qoldanylady
Qazirgi ýaqytta «Keden» júıesinde ıntegratsııalanǵan baqylaý aıasynda ınspektsııalyq-tekserý keshenderiniń (ITK) rentgen sýretterin taldaý servısi iske qosylyp jatyr.
Spıkerdiń aıtýynsha, servıs taýarlardyń 100 sanaty boıynsha qoldanylady. Al jasandy ıntellekt negizinde 41 taýar toby boıynsha sýretterdi taný modeli bar. Bul tehnologııa rentgen sýretterin avtomatty túrde taldaýǵa jáne kedendik baqylaý protsesin jeńildetýge múmkindik beredi.
Sonymen qatar júıede kedendik tekserý aktisi avtomattandyrylǵan. Tekserýdiń orny men ýaqyty týraly habarlama da paıdalanýshynyń jeke kabınetine jiberiledi. Osylaısha syrtqy ekonomıkalyq qyzmetke qatysýshylar tekserý ótetin oryn men ýaqyt týraly aqparatty aldyn ala ala alady.
Qandaı qyzmetter tsıfrlandyrylady
Onyń aıtýynsha, aldaǵy ýaqytta kedendik saraptama júrgizý operatsııalaryn tsıfrlandyrý josparlanyp otyr. Sondaı-aq ázirge qaǵaz túrinde beriletin birqatar ótinish, habarlama jáne ruqsat qujattaryn elektrondyq formatqa kóshirý jumystary júrgizilip jatyr. Máselen, kedendik rásimniń merzimin uzartý týraly ótinishti de tikeleı «Keden» júıesi arqyly berý múmkindigi qarastyrylýda. Buǵan deıin mundaı ótinishterdi e-Otinish arqyly joldaý qajet bolǵan.
- Júıeniń taǵy bir ereksheligi – mıkroservıstik arhıtektýra. Bul belgili bir servısti jańartý nemese jetildirý kezinde basqa jumys istep turǵan protsesterge áser etpeýge múmkindik beredi.
Budan bólek, jasandy ıntellektini kedendik baqylaýdyń ózge de baǵyttarynda qoldaný josparlanǵan. Atap aıtqanda, taýarlardyń kedendik qunyn baqylaý kezinde osy tehnologııany paıdalaný máselesi pysyqtalyp jatyr, - dedi Laýra Nurǵalıeva.
Komıtet ókiliniń aıtýynsha, qazirgi ýaqytta «Keden» júıesinde kedendik tólemder men salyqtardy esepteýge arnalǵan jańa servısti synaqtan ótkizýge daıyndyq júrip jatyr. Ol erkin qoıma jáne erkin keden aımaǵy sııaqty kúrdeli kedendik rásimderdi aıaqtaý kezinde tólemderdi esepteýge kómektesedi. Bul servısti synaqtan ótkizýge syrtqy ekonomıkalyq qyzmetke qatysýshylar, sonyń ishinde qazaqstandyq óndirýshiler men erkin qoıma ıelerin tartý josparlanǵan.
Aıta keteıik, 2026 jyldyń qańtar-qyrkúıek aılarynda júrgizilgen 948 kedendik tekserý nátıjesinde 29,6 mlrd teńge qosymsha eseptelip, onyń 19,6 mlrd teńgesi óndirip alyndy.
