DEF reıtıngi: Qazaqstan eki kórsetkish boıynsha birinshi orynnan kórindi

QR Ulttyq ekonomıka mınıstrligi departament basshysynyń orynbasary Baýyrjan Turlybekovtyń aıtýynsha, reıtıngte «Infraqurylym» atty kórsetkish bar. Oǵan 12 faktor kiredi. Sonyń biri - elektr energııasymen qamtamasyz etý qoljetimdiligi.

«Dál osy faktor boıynsha Qazaqstan birinshi orynǵa jaıǵasty. Budan bólek, biz «Aktsıonerlerdiń quqyqtaryn qorǵaý» kórsetkishi boıynsha da birinshi oryndy ıelendik. Bul degenimiz, Qazaqstandaǵy ınvestıtsııalyq klımat jaqsy degen sóz», - dedi B.Turlybekov Astanada ótken baspasóz máslıxatynda.

Aıta keteıik, Dúnıejúzilik ekonomıkalyq forým (DEF) 2018 jylǵy jahandyq básekege qabilet ındeksi (JBI) boıynsha jyl saıynǵy esebin jarııalady. 2008 jyly bastalǵan álemdik ekonomıkalyq daǵdarystyń saldaryn jáne tórtinshi ındýstrııalyq revolıýtsııanyń (4IR) damýyn eskere otyryp, 2018 jyly JBI ádistemesi aıtarlyqtaı ózgertildi.

Jańa 4.0 JBI ádistemesine sáıkes, negizgi ekpin statıstıkalyq ındıkatorlarǵa jasalady (olardyń úlesi - 70%, al saýalnamalyq ındıkatorlardyń úlesi 30%-dy quraıdy). Sonymen qatar, barlyq faktorlardyń úles salmaǵy birdeı.

«JBI esebiniń qurylymy mynadaı 12 faktordan turady: «Instıtýttar», «Infraqurylym», «Aqparattyq-kommýnıkatsııalyq tehnologııalar (AKT)», «Makroekonomıkalyq turaqtylyq», «Densaýlyq», «Bilim jáne daǵdylar», «Taýarlar naryǵy», «Eńbek naryǵy», «Qarjylyq júıe», «Naryq ólshemi», «Bıznestiń qarqyndylyǵy» jáne «Innovatsııalyq áleýet». JBI-2018 esebinde baǵalanatyn elderdiń sany 140 eldi qurady, olar álemdegi barlyq halyqtyń 94%-yn jáne álemdik JІÓ-niń 98%-yn qamtıdy. JBI 98 kórsetkishpen esepteledi, olardyń arasynda 54 kórsetkish halyqaralyq uıymdardyń derekterine negizdeledi, al 44 kórsetkish JBI saýalnamasyna negizdeldi», - delingen mınıstrliktiń resmı xabarlamasynda.

Bıyl reıtıngte Amerıka Qurama Shtattary birinshi oryn aldy, ol sońǵy 5 jyl ishinde kóshbasshylardyń úshtigine enip otyr. Sıngapýr, Germanııa, Shveıtsarııa jáne Japonııa reıtıng kóshbasshysy ornyn saqtap qaldy. 2018 jylǵy reıtıngtiń nátıjesi boıynsha Qazaqstan 61,8 ortasha ballmen 59-oryndy ıelendi, ıaǵnı 2017 jylǵy orynda qaldy.

12 básekege qabilet faktorynyń arasynan 5 faktor boıynsha jaqsartýlar, 4 faktor boıynsha tómendeý oryn aldy, 3 faktor boıynsha jaıǵasym tómendegen joq. 98 ındıkatordyń arasynan 50 ındıkator boıynsha jaqsartýlar oryn aldy, 34 ındıkator boıynsha nasharlady jáne 14 ındıkator boıynsha ózgerister joq.

«Qazaqstannyń básekege qabilet artyqshylyqtary: eńbek naryǵy - 30-oryn (3 jaıǵasymǵa jaqsardy) jáne bıznestiń qarqyndylyǵy - 37-oryn (2 jaıǵasymǵa nasharlady). DEF baǵasyna sáıkes, Qazaqstannyń básekege qabileti mynadaı faktorlar boıynsha ortasha deńgeıde tur: «AKT» - 44-oryn, «Naryq ólshemi» - 45-oryn, «Bilim jáne daǵdylar» - 57-oryn, «Taýarlar naryǵy» - 57-oryn, «Instıtýttar» - 61-oryn, «Makroekonomıkalyq turaqtylyq» - 62-oryn jáne «Infraqurylym» - 69- oryn.

Qazaqstannyń álsiz jaıǵasymdary retinde mynadaı faktorlar anyqtaldy: «Qarjylyq júıe» - 100-oryn, «Densaýlyq» - 97-oryn jáne «Innovatsııalyq áleýet» - 87-oryn. Reıtıngte aıtarlyqtaı jaqsartýlar 12-jaıǵasymnan 61-orynǵa kóterilgen «Instıtýttar» faktory boıynsha jáne 10-jaıǵasymnan 57-orynǵa kóterilgen «Taýarlar naryǵy» faktory boıynsha baıqalady. Sondaı-aq Qazaqstan kelesi faktorlar boıynsha oń dınamıkany kórsetti: «Infraqurylym» (69-oryn, 2017 j. - 72-oryn) jáne «Eńbek naryǵy» - (30-oryn, 2016 j. - 33-oryn), «Qarjylyq júıe» - (100-oryn, 2016 j. - 102-oryn).

2 faktor boıynsha tómendegeni baıqaldy, olar: «Bilim jáne daǵdylar» (57- oryn, -5 jaıǵasym) jáne «Densaýlyq» (97-oryn, -3 jaıǵasym). Al «Innovatsııalyq áleýet» (97-oryn), «AKT» (44-oryn) jáne «Naryq ólshemi» (45-oryn) sekildi 3 faktor boıynsha Qazaqstannyń orny ózgergen joq.