Dástúrli oqytýǵa kóshken balalardyń psıhologııalyq jaǵdaıyna erekshe nazar aýdarý qajet - Dana Nurjigit
NUR-SULTAN. QazAqparat – QR Parlamenti Senatynyń depýtaty Dana Nurjigit bilim berý mekemelerindegi psıhologtar ınstıtýtyn damytý, olardy kásibı daıarlaý máselesi týraly Bilim mınıstri Ashat Aımaǵambetovke saýal joldady, dep habarlaıdy QazAqparat.
«Búgin bir jarym jyl ýaqyttan keıin oqýshylarymyz qashyqtan oqytý tásilinen dástúrli bilim alýǵa oralyp, qaıta partaǵa otyrdy. Balalarymyz engizilgen shekteýlerge baılanysty úı jaǵdaıynda, synyptastarymen qarym-qatynassyz ýaqyt ótkizýge májbúr boldy. Osy jaǵdaıdy eskerip, 2020 jyldyń 1 qyrkúıeginde Prezıdent Q. Toqaev Qazaqstan halqyna Joldaýynda qashyqtan oqytý isin uıymdastyrýda jiberilgen qatelikterdi atap, sanıtarlyq talaptardy saqtaı otyryp, bilim alýdyń qalyptasqan dástúrli tásiline qaıta kóshý tártibin ázirleýdi tapsyrǵan edi. Epıdemıologııalyq talaptardy saqtaý úshin mektepterde tıisti jumystar júrgizilýi qajettigin kórip otyrmyz jáne oǵan barlyq kúsh jumyldyrylyp ta jatyr. Al endi bilim alýdyń dástúrli tásiline kóshkende balalardyń psıhologııalyq jaǵdaıyna erekshe nazar aýdarýymyz qajet dep oılaımyn», - dedi D. Nurjigit Senat otyrysynda.
Depýtat qazir kásibı kómeksiz jáne pedagog-psıhologtardyń qoldaýynsyz bilim ordalarynda oqý úderisin qalyptasrý ońaı bolmaıtynyn atap ótti.
«Ókinishke oraı, oqýshylarymyz osynsha ýaqyt aralyǵynda vırtýaldy jeli álemine enip ketip, tipti bir-birimen aralsýdan, til tabysyp, adamı qarym-qatynas qurýdan qalyp barady. Aqparattyq tehnologııalardan habardar bolý, saýatty bolý – búgingi zamannyń talaby, árıne. Alaıda aqparattyń alapat aǵymyna tunshyǵyp, balalyq shaq, ata-ana men bala arasyndaǵy baılanys úzilip barady. Álemde bolyp jatqan qaıǵyly oqıǵalar – býyny qatpaǵan bala úshin aýyr psıhologııalyq soqqy. Sondaı-aq, jelide otyrǵan balanyń barlyǵy kıberbýllıngtiń ne ekenin, ony qalaı anyqtap, kimge shaǵymdaný kerektigin bilmeıdi. Al otbasynda zorlyq-zombylyq kórip ósip jatqan balaǵa quqyqtyq kómekpen qatar, psıhologııalyq kómek tipti qajet», - dedi ol.
Osy aıtqan máselelerdiń barlyǵy karantın jaǵdaıynsha ýshyǵa túsedi. Sondyqtan, senator mekteptegi pedagog-psıhologtar jumysyn jandandyrý úshin memleket tarapynan qoldaý kerek dep esepteıdi.
«Qazirgi jaǵdaı mynadaı: mektepterdegi psıhologtardyń jumysyn uıymdastyrý deńgeıi jáne ol jumystyń sapasy ár óńirde ártúrli. Bir sózben aıtqanda, júıe joq. Bilim júıesindegi psıhologtardyń mártebesin, ornyn, psıhologııalyq qyzmet jumysynyń ádisin, tapsyrmalaryn, mindetterin, maqsattaryn anyqtaýda da birizdilik joq. Óıtkeni «Bilim týraly» Zańǵa sáıkes bul jumys jergilikti organdarǵa júktelgen.
Jalaqy máselesine kelsek, 2019 jyldan bastap, shamamen 7 myń psıhologtyń eńbekaqysy kóterildi. Alaıda orta mektepterde 7-10 jyldyq eńbek ótili bar pedagog-psıholog 70 myń teńge jalaqy alady. Al aýyldyq jerde mundaı mamandardyń jalaqysy 30-50 paıyzǵa kóp dep aıtqanymyzben, ondaǵy mektepterde synyptar sany 15-ten tómen, ıaǵnı psıhologtar jalaqysy shamamen 50 myń teńge degen sóz», - deıdi D. Nurjigit.
Sonymen birge, mektep psıhologtarynyń biliktiligin kóterý búginde memleket esebinen júrgizilmeıdi. Ár psıholog ózdiginshe izdenip, oqýyna qarjyny óz qaltasynan tóleýge májbúr.
«Ultymyzdyń psıhologııalyq jaǵdaıyna nazar aýdaryp, bolýy múmkin moraldyq-psıhologııalyq daǵdarystardyń aldyn alý úshin myna máselelerge kóńil bólýińizdi suraımyn: bilim ordalaryndaǵy psıhologtar ınstıtýtyn qalyptastyrý, ıaǵnı mamandar sanyn kóbeıtip, olardyń biliktiligin arttyrýdy uıymdastyrý; salany arnaıy ádistemelik oqý quraldarymen qamtamasyz etý arqyly birizdi jolǵa qoıý; bilim ordalarynda jaıly psıhologııalyq ahýal qalyptastyrý úshin keshendi baǵarlama ázirleý. «Jany saýdyń táni saý» deıdi halqymyz, oǵan qosa koronavırýs indeti saldarynyń biri – psıhologııalyq soqqy ekenine de kózimiz jetti. Sondyqtan meniń aıtyp otyrǵan máselem – balalardy ǵana emes, psıhologtar ınstıtýty arqyly otbasyndaǵy ahýaldy, sondaı-aq jalpy ulttyń moraldy psıhologııalyq jaǵdaıyn saýyqtyrý», - dedi Dana Nurjigit.
