«Dástúrli emes dinder «shákirtterdi» qalaı shyrmaıdy»– respýblıkalyq basylymdarǵa sholý

«Egemen Qazaqstan» gazetiniń búgingi sanynda Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Euronews» telearnasynyń tilshisi Konstantıno de Mıgelge bergen suhbaty jarııalandy. Onda Prezıdent EQYU-nyń negiz qalaýshy qujattarda kórsetilgen qaǵıdalar men mindettemeler áli de bolsa tolyq kóleminde saqtalmaı kele jatqanyn atap kórsetken. «Kúsh qoldanýdy janjaldardy sheshýdiń quraly retinde qarastyrý toqtalmaı otyr, memleketter arasyndaǵy qarsy turýshylyqtar qateri alastaǵan joq. Kádimgi qarý-jaraq túrlerine baqylaý jasaý úderisterinde toqyraý baıqalady. Transulttyq qaterler aıtarlyqtaı qaýip tóndirip otyr, kóptegen janjaldar sheshilmegen kúıinde qalyp ketedi. Osyǵan baılanysty Astana Sammıtinde EQYU-nyń barlyq qaǵıdalary men mindettemelerin qaıtadan qýattaý, sonymen qatar jańa, bolashaqqa baǵdarlanǵan kún tártibin bekitý qajet dep sanaımyn», deıdi Qazaqstan Prezıdenti. Suhbattyń tolyq mátinin basylymdaǵy «Astana forýmy daıyn sheshimder Sammıti bolmaıdy», degen taqyryppen berilgen maqaladan oqı alasyzdar.

Sondaı-aq atalmysh basylymda Mádenıet mınıstrligine qarasty Mádenıetter men dinder halyqaralyq ortalyǵynyń jetekshi ǵylymı qyzmetkeri Lımana Qoıshıevanyń «Dástúrli emes dinder «shákirtterdi» qalaı shyrmaıdy» atty maqalasy basylǵan. Ortalyq qyzmetkeriniń aıtýynsha, qazirgi tańda ıdeıalar kún tártibinde jıi kóterilip otyrǵanymen, shynaıy jaǵdaıda basqasha. Óıtkeni dástúrden tys dinı aǵymdar - ońaılyqpen sheshimin tabatyn másele emes. Olar kez-kelgen kommertsııalyq dástúrden tysqary dinı kýltter, qubylys pen protsester sııaqty qazirgi sotsıýmnyń irgeli máseleleriniń ındıkatorlary bolyp tabylady. Adam osyndaı jaǵdaıda buryn-sońdy tájirıbesinde kezdespegen máselemen betpe-bet keledi. Soǵan oraı, ony sheshýdiń senimdi quraldaryna da beıhabar bolady. Atalǵan máselege qarsy tıimdi kúresýdiń sanaly túrde jasalǵan mádenı tetikteri de qalyptaspaǵan. Sol sebepti kóptegen máseleni sheshý úshin arnaıy memlekettik baǵdarlama qabyldap, júzege asyrý qajet.

***

Al «Aıqyn» gazeti búgingi sanynda keshe elordada ótken «Qazaqstandaǵy qoljetimdi turǵyn úı - qoljetimdi ıpoteka: qalpyna keltirý baǵyty» degen taqyrbypty qaýzaǵan dóńgelek ústelde kóterilgen máseleler jóninde jazdy. Sharada kún tártibine qoıylǵan ózekti máseleler jóninde sóz sóılegen Prezıdenttiń keńesshisi, «Nur Otan» partııasynyń Innovatsııalyq komıtetiniń tóraǵasy Baqyt Sultanovtyń aıtýynsha, 2008 jyldan bastap turǵyn úı qurylysy salasyndaǵy kórsetkishter quldılaǵan. Nátıjesinde sońǵy 2 jylda ınvestıtsııa kólemi 40 paıyzǵa qysqaryp, paıdalanýǵa beriletin turǵyn úılerdiń ósimi tómendep ketken. Máseleni ýshyqtyrmas úshin el Úkimeti jalǵa beriletin úıler men úleskerlerdiń problemalaryn sheshýge túbegeıli bet burǵan. Áıtse de tap qazir otandastarymyz úshin ekinshi deńgeıli bankter arqyly ıpotekamen páter alý múmkin bolmaı tur. Dóńgelek ústel otyrysynda kóterilgen osy jáne ózge de máseleler jóninde «Baspanaly bolýǵa ne kedergi?» atty maqaladan bile alasyzdar

Sondaı-aq «Aıqynnyń» búgingi nómirinde «Innovatsııa taktıkalyq tásildermen tolyqtyrylsa...» degen taqyrypta maqala basyldy. «Mal sharýashylyǵyn damytamyz desek, eń aldymen onyń azyǵyn molaıtýǵa tıispiz. Bul oraıda azyqtyq daqyldar egistiginiń aýqymyn qazirgiden áldeqaıda ulǵaıtý kerek ekenin aıtyp jatýdyń qajeti joq. Bıdaı egistiginiń eń kemi 15-20 paıyzyn arpaǵa, soıaǵa, rapsqa, júgerige bersek, sonda ǵana múdde bıiginen kórine alamyz. Oraıy kelgende aıta keteıik, bul daqyldardyń qaı-qaısysy da birinshiden, bıdaıǵa qaraǵanda shyǵymdy. Ekinshiden, bulardan taǵamdyq maı jáne bıoetanol alýǵa bolady. Úshinshiden, sol maı jáne bıoetanol sylynyp alynǵan daqyl qaldyǵy maldyń jemi retinde paıdalanylady. Olaı bolsa, qazirgi kezde egistikke jaramdy jerdi bólisip alǵan aýyldaǵylarǵa qandaı daqyldy egý kerektigi jaıly nusqaý berýmen shektelmeı, Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi óziniń tıisti qurylymdary arqyly sol daqyldardy satyp alýǵa kepildik berýi de tıis», -deıdi maqala avtory.

***

«Alash aınasy» gazeti tilshisiniń habarlaýynsha, Taýly Qarabah óńiriniń shıratyla shatasqan shytyrmandy tarıhyn endi kóne dáýirdiń sarǵaıǵan qujattaryn aqtarý arqyly dáleldeý múmkin emes. Buǵan álemdik qaýymdastyqtyń tikeleı aralasýy arqyly, taraptardy halyqaralyq zańnamalardy saqtaýǵa mindetteý arqyly ǵana birjaqty etýge bolady. Biraq sol zańdardy talap etý úshin de olardyń halyqaralyq kelisimderdi moıyndaýy mańyzdy. Bul máselemen qazir qaýipsizdik máselesin moınyna alǵan Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymy, onyń ishinde Qarabah máselesine tikeleı jaýapty, AQSh, Reseı, jáne Frantsııa teń tóraǵalyq etetin Mınski toby kirisýde. Kúrmeýi kúrdeli bul másele jónije bilgińiz kelse, «Alash aınasynyń» búgingi sanyndaǵy «Qarabah jaıy qaltarysta qalmaıdy» degen maqalaǵa zeıin qoıyńyz.

Sondaı-aq atalmysh basylymǵa suhbat bergen Pavlodar memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýtynyń rektory, tehnıka ǵylymdarynyń doktory, professor Janmyrza Nurmaǵambetovtyń pikirinshe, qazaqtyń tól oıyndary úlken sportqa aınalýy tıis. «Mysaly aýdaryspaqty ǵana alyp qaraıtyn bolsaq, ata-babalarymyz jaýgershilik zamandarda ózderiniń sporttyq dene bitimderin saqtap turý úshin osy bir oıyndy turaqty túrde uıymdastyryp turǵan. Ulttyq sportty damytýǵa búkil respýblıka bolyp jumylyp jatyrmyz. Biraq Qazaqstan boıynsha arnaıy mamandar, atbegiler daıyndaıtyn birde-bir joǵary oqý orny joq eken», - deıdi ǵalym. Suhbattyń tolyq mátinin «Alash aınasynyń» búgingi sanyndaǵy «Qazaqtyń qanyna sińgen jylqyǵa degen súıispenshiligi joıylyp kete me dep qorqamyn» degen taqyryppen berilgen maqaladan oqı alasyzdar.

***

«Kazahstanskaıa pravda» basylymynyń habarlaýynsha, elimizde «Aýyzsý» baǵdarlamasyn júzege asyrý isine 8 jyl ýaqyt berildi. Alaıda aýyzsý máselesi elimizdiń keıbir aımaqtarynda ásirese, aýyldy jerlerde áli problema kúıinde qalyp otyr. «Al bul máselege kezinde qajetti qarjy da bólingen edi. Árıne máseleni osy kúıinde qaldyrýǵa bolmaıtyny túsinikti. Sondyqtan bolar, Úkimet turǵyn-úı kommýnaldyq sharýashylyǵyn jańǵyrtý men eldegi tarıftik saıasatty jetildirý jumystarynyń aıasynda eldi aýyz sýmen qamtamasyz etýge baǵyttalǵan 2011-2020 jyldardy qamtıtyn jańa «Aq bulaq» baǵdarlamasyn qabyldady»- dep jazady basylym. Bul maqala «Bez pregrad, ýtechek - v kajdyı dom» degen taqyryppen jarııalandy.