Dárigerler nege aq tústi halat kıedi?

HІH ǵasyrdyń ekinshi jartysyna deıin dárigerlerde eshqandaı birkelki forma bolǵan joq. Tek aýyr operatsııalar kezinde ǵana aljapqysh pen qolǵap kıetin. Erte zamandarda dárigerlerdi kıimine qarap tanymaıtyn. Sebebi, olar óz zamanyndaǵy naǵyz tanymal jandar boldy, olardy jazbaı tanıtyn bolǵan.

Eń alǵash aq halat kııý qajettiligi týraly bastamany aǵylshyn dárigeri Djozef Lıster kóterdi. Bul kıim túriniń antıseptik qasıeti týraly onyń tutas teorııasy bar edi. Al ótken ǵasyrdyń basynda, Eýropany tumaý indeti jaılaǵanda bul teorııa rastaldy. Osydan keıin jer-jerdegi dárigerler  jappaı aq halat kııýdi bastady.

Halat týraly taǵy bir qyzyqty derek, ótken ǵasyrda halatqa qarap, hırýrgtiń kásibıligin baǵalaıtyn bolǵan. Operatsııa kezinde halat patsıent qanymen neǵurlym az bylǵansa, soǵurlym hırýrg bilgir maman sanalǵan.

Jaqynda Anglııada aq halat kııý qajet pe degen pikirtalas qaıta jańǵyrdy. Aq halattan ýaqytsha bas tartqanda, halyqtyń halatsyz dárigerlerge senimsizdikpen, keıde tipti qorqynyshpen qaraıtyny belgili boldy, dep jazady sheteldik BAQ.

Endi halattyń qyzǵylt emes, sary emes, sur emes, nege aq tústi ekenine toqtalaıyq. Tústerdi zertteıtin kolorımetrııa degen ǵylym bar. Sol arqyly shyndyqqa janasatyn jaýap taba alamyz. 

Kolorımetrııa ǵylymyna sensek, aq tús adamdy ashyqtyqqa, tazalyqqa, aıqyndyqqa jeteleıdi. Demek, aq tús patsıentterge oń yqpal etedi. Onyń ústine, aq halattaǵy jandarǵa patsıentter kóbirek senim artady.

Statıstıkalyq málimetter boıynsha, ǵalymdar aq tústiń adamǵa oıyn shoǵyrlandyrýǵa kómektesetinin aıtýda. Salystyrmaly túrde, aq halat kıgen dárigerler az qatelik jiberedi. Demek, aq tús adam ómirin qutqarýǵa septigin tıgizedi!