"Daǵdarysqa tótep bergen Qazaqstan qýatty ári qabiletti memleketter sanatyna qosyldy" - repýblıkalyq basylymdarǵa sholý

***

«Elimizde ishki jalpy ónim kólemi 7,5 paıyzǵa artqan. Ónerkásip óndirisi 10 paıyzǵa, sonyń ishinde óńdeýshi ónerkásip - 20 paıyzǵa, hımııa ónerkásibi - 77 paıyzǵa, máshıne jasaý salasy 56 paıyzǵa ósken. Jyl basynan beri 200 myń jańa jumys orny ashylǵan. Osynyń barlyǵy durys tańdalǵan strategııanyń, daǵdarysqa qarsy júıeli sharalardyń jáne jınaqtalǵan jeke qarajat esebinen ekonomıkany qýatty qarjylaı qoldaýdyń nátıjesi. Daǵdarys Qazaqstannyń qýatty ári qabiletti memleket ekenin kórsetti. Barlyq óńirlerde de ekonomıkanyń ósý qarqyny baıqalady. Barlyq óńirlerde turǵyndardyń aqshalaı tabysy 10-nan 30 paıyzǵa ósti. Bólshek taýar aınalymynyń kólemi ulǵaıdy», - dedi Elbasy elimizdiń barlyq óńirleriniń ákimderimen ótkizgen jumys keńesinde. Atalmysh basqosýda kóterilgen ózge de ózekti máseleler jóninde «Egemen Qazaqstan» gazetiniń búgingi sanyndaǵy «Daǵdarysqa tótep bergen Qazaqstan qýatty ári qabiletti memleketter sanatyna qosyldy» atty maqaladan bile alasyzdar.

Sondaı-aq osy basylymnyń habarlaýynsha, bıtým ońtústik óńirde de shyǵarylatyn boldy. «Ońtústik óńirdiń jigitteri «Batys Qytaı - Batys Eýropa» avtomagıstrali salynatyndyǵy jóninde sybys shyqqanda isker jigitter bıtýmǵa óte zárýlik bolatyndyǵyn bilip, táýekeldiń qaıyǵyna mingen. Búginde «Bıtým» JShS Tóle bı aýdanyndaǵy eń serpindi jobalardyń biri. «Jylanbuzǵan» eldi mekeniniń batys jaq betkeıin betke alsań kókke umsynǵan , samsap turǵan zymyran pishindes qondyrǵylardy kóresiń. 2007 jyly qurylysy bastalǵan kásiporyn bıylǵy jyldyń mamyr aıynda paıdalanýǵa berilgen. Ol jylyna 6 myń tonna bıtým daıyndaıdy, dep jazady «Egemen Qazaqstan» basylymy. Elimizdegi kásipkerlik salasynyń damýyna baılanysty jáne olardyń problemalary jóninde bilgińiz kelse, basylymnyń búgingi sanyndaǵy «Bıtýmdy biz de shyǵaramyz» atty maqalany oqyńyz.

***

«Aıqyn» basylymynyń habarlaýynsha, buǵan deıin jer qoınaýyndaǵy ýrandy qazyp alyp, eksporttap kelgen Qazaqstan, endi ýrandy qaıta óńdeýden ótkizip, paıdasyn kórmek. Buǵan Qazaqstandaǵy ýran qorynyń moldyǵy múmkindik beredi. Qolda bar ýrannyń paıdasyn kóretin ýaqyt jetti. Sebebi ótken jyly Qazaqstan 14 myń 214 tonna ýran qazyp, ýran shyǵarý boıynsha birinshi orynǵa shyqty. Osy jyly ýran qazý 17 myń tonnadan asady degen boljam bar. Elimiz dúnıejúzi boıynsha ýran qory jóninen Avstralııadan keıingi ekinshi orynda tur. Endeshe, ýrannyń ıgiligin nege kórmeske? Bul másele jóninde «Aıqynnyń» búgingi sanyndaǵy «Atom ónerkásibin damytý tyǵyryqtan shyǵarama?» atty maqalada egjeı-tegjeıli jazylǵan.

Sondaı-aq atalmysh basylym tilshileriniń jazýynsha, Pavlodarda sońǵy ýaqytta ótken dáýirden syr shertetin dúnıeler qaptap ketti. Máselen, qalada Lenınniń «basynan» bastap bergen maqtaý qaǵazdarynyń úlgisine deıin qoıylǵan dámhana bar. Barlyq múlikter keshegi Keńes kezinen eles beredi. Quddy bir murajaıdyń ishindegi kommýnıstik partııa bóliminde tamaq ishkendeı bolasyń. Biraq osynyń barlyǵy urpaqtyń boıyna keri áserin tıgizip jatqan joq pa. Birinshi kezekte osyny oılaý qajet bolar. Ulttyq mentalıtetimizdi ushtap, ár keýdege «Qazaqstan degen maqtanysh sezimin uıalatý ıdeologııasyn júrgizemiz» dep jatqanda shaǵyn ǵana «Trýd» atty ónim alǵan betimizge bóget bolatyndaı. Ótkendi ańsamaı, búgindi bolashaqqa jalǵaýdy oılastyrǵan abzal. Álde «súıistiń koroli» atanǵan Brejnevpen maqtanamyz ba? Ketkendi kóksegennen kósegemiz kógermesi anyq. Ony ómirdiń ózi dáleldep bergen. Bul týraly basylymnyń birinshi betindegi «KSRO-nyń «kósemin» kóksegenderdiń kókeıinde ne tur» atty maqaladan bilýge bolady.

***

«Alash aınasy» basylymy búgingi sanynda eldegi kólik apattarynyń saldaryna alańdaýshylyq bildiripti. Basylymnyń habarlaýynsha, sońǵy on jyl ishinde respýblıka joldarynda 30 myńnan astam adam jol-kólik oqıǵasynan qaza tapqan. Bul - 10 jyl ishinde shaǵyn bir qalanyń turǵyndarynan aıyryldyq degen sóz. Odan bólek jol apaty saldarynan 64 myń adam jaraqat alǵan. Degenmen jol polıtsııasynyń ókilderi jyl ótken saıyn jol-kólik oqıǵalary men odan zardap shegetinder sanynyń azaıyp kele jatqandyǵyn jarysa aıtýda. Ótken jyldarmen salystyrǵanda jol apaty men odan zardap shegýshiler kórsetkishiniń kemýi baıqalady. Alaıda basqa eldermen salystyrǵanda elimizde ólim kórsetkishi áli de joǵary bolyp otyr. Bul týraly basylymnyń búgingi sanyndaǵy «Kólik apaty bir qalany jalmady» atty maqalada aıtylǵan.

Sondaı-aq atalmysh basylymnyń habarlaýynsha, «Qorshaǵan ortaǵa qaýip qara altynnan kelip tur». Tap osyndaı taqyryppen jarııalanǵan maqala avtorlarynyń aıtýynsha, qaldyq tógilgen toǵandar Atyraý munaı óńdeý zaýytynyń qaldyq sýlardy aǵyzyp jiberetin arnasynyń dál qasyna ornalasqan. Ol arnadaǵy sýdyń taza emestigi anyqtalǵanymen zaýyt ókilderi «tógilgen suıyqtyqqa bizdiń qatysymyz joq» dep bastaryn báleden ala qashýda. Soǵan qaramastan sý quramynyń taza emestigin zaýyt ókilderi joqqa shyǵarmaıdy. Qazirgi tańda munaı tógilgen aımaqta Tabıǵat qorǵaý prokýratýrasy men «Jaıyq-Kaspıı» ekologııalyq departamentiniń mamandary saraptama jumystaryn júrgizýde. Atalmysh sala mamandarynyń joramaldaryna júginsek, bul qaldyqtardy zaýytqa zańsyz túrde shıki munaı ótkizbek bolǵandardyń tógýleri múmkin.

***
«Kazahstanskaıa pravda» basylymynyń habarlaýynsha, 2011 jyly Ulttyq qorǵa tikeleı túsetin salyqtar kólemi 7,8 paıyzdyń kóleminde boljanyp otyr. Atalmysh boljam munaı óndirý, munaıǵa degen álemdik baǵanyń quny, teńgeniń dollarǵa qaraǵandaǵy teńgerimi sııaqty makroekonomıkalyq kórsetkishterdiń negizinde daıyndalǵan. Atalmysh boljamdardy túıindeı kelgende 2020 jyly Ulttyq qordaǵy qarjy

40 mıllıard dollardy quraýy qajet. Al aktıvter quny 90 mıllıard dollarǵa jetýi tıis. ıAǵnı bul kórsetkish ishki jalpy ónimniń keminde 30 paıyzyn quraıdy. Elimizde júzege asyrylyp jatqan údetilgen ındýstrııalyq-ınnovatsııalyq baǵdarlamanyń barysy men oǵan qatysty máseleler jóninde «Kazahstanskaıa pravda» basylymynyń búgingi sanyndaǵy «Stımýl dlıa dınamıkı» atty maqalada jan-jaqty jazylǵan.