COVID-19 juqtyrý qaýpin profılaktıka jáne vaktsına júrgizý arqyly azaıtýǵa bolady - almatylyq professor
ALMATY. QazAqparat - Almaty qalasynyń óńirlik kommýnıkatsııalar qyzmetine bergen suhbatynda medıtsına ǵylymdarynyń doktory, S.D.Asfendııarov atyndaǵy QazUMÝ juqpaly jáne tropıkalyq aýrýlar kafedrasynyń professory Kúlásh Qurmanova álemdegi kúrdelene túsken epıdemııalyq ahýal aıasynda vaktsınatsııalaýdyń mańyzdylyǵy týraly aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
- Kúlásh Baıseıhqyzy, álemdegi epıdemıologııalyq jaǵdaıdy qalaı baǵalaısyz? Osy týraly aıtyp berińizshi.
- Álemdegi epıdemııalyq jaǵdaı kúrdeli. Qazirgi tańda KVI-den 2 mln-nan astam adam qaza boldy. Ulybrıtanııada jańa shtamm paıda boldy, ol áldeqaıda báseńdeý, degenmen taralý qarqyny joǵary (COVID-19-ǵa qaraǵanda aınalasyndaǵylarǵa jıi juǵady).
- Almatydaǵy jaǵdaı qandaı? Sizdiń oıyńyzsha, tómen temperatýra epıdemııalyq jaǵdaıǵa áser etti me?
- Almaty qalasyndaǵy jaǵdaı da kúrdeli. 21 qańtarda bir táýliktiń ózinde aýrýdy jańadan juqtyrǵan 115 adam tikeldi. Qazirgideı tómen temperatýrada, árıne, joǵarǵy tynys joldarynyń jergilikti qorǵanys faktorlary tómendegennen keıin (shyryshty qabattarda sektorly ımmýnoglobýlın IgA mólsheri azaıady, bul qozdyrǵyshtyń epıtelıı jasýshalaryna jabysý múmkindigin tejeıdi jáne vırýsty, lızotsımdi joıady) respıratorlyq ınfektsııasy bar adamdardyń jıi aýrýǵa shaldyǵýyna ákeledi. Juqtyrǵan adam jótelgende nemese túshkirgende usaq bólshekterdi shyǵarǵanda vırýs adamnan adamǵa aýa tamshylary arqyly oǵaı beriledi. Epıdemııaǵa qarsy sharalardy júrgizý arqyly COVID-19 ınfektsııasynyń qaýpin barynsha azaıtýǵa bolady. COVID-19 aldyn alý úshin jeke gıgıena erejelerin saqtaý qajet. Bir rettik betperdeni qoldaný, dezınfektsııalaý sharalary, kem degende 1,5-2 metr áleýmettik araqashyqtyqty saqtaý. Immýndyq profılaktıka qajet – bul koronavırýs ınfektsııasyna qarsy vaktsınatsııa.
- Tumaýǵa qarsy vaktsınatsııa qanshalyqty mańyzdy? Ákim Baqytjan Saǵyntaevtyń tapsymasy boıynsha qalada JRVI men tumaýǵa qarsy 430 myń doza vaktsına satyp alyndy, olar tıisti sanatta,y azamattarǵa tegin jetkizildi. Sizdiń oıyńyzsha, bul epıdemııalyq jaǵdaıdyń salystyrmaly turaqtylyǵyna áser etýi múmkin be?
- Tumaýǵa jáne JRVI-ǵa qarsy vaktsınalardyń 430 myń dozasy JRVI men syrqattanýdyń jalpy tómendeýine áser etti. Alaıda vaktsınatsııalanǵan denede olar KVI aqýyzdarynan qorǵaıtyn antıdeneler túzbegen. Qaraǵandyda shyǵarylatyn Sputnik V vaktsınasy koronavırýs ınfektsııasyn azaıtýǵa áser etedi.
- Qazir Ulbrıtanııada koronavırýstyń jańa túri taralýda. Buqaralyq aqparat quraldarynyń habarlaýynsha, ózgergen vırýsty ǵalymdar anyqtaǵan jáne ol ınfektsııanyń tez taralýymen baılanysty bolýy múmkin. Vırýstyń mundaı mýtatsııasy Qazaqstanda bolýy múmkin be?
- Ulybrıtanııada anyqtalǵan kornavırýstyń jańa túri halyq arasynda tez taralyp jatqanyn BAQ habarlaýda. Qazaqstan men Ulybrıtanııa arasyndaǵy áýe qatynasy jaǵdaıynda COVID-19 jańa shtammynyń taralýy yqtımaldylyǵy saqtalady. Mundaı múmkindikti boldyrmaý úshin bizdiń elge jolaýshylar kelgen kezde áýejaıda epıdemııaǵa qarsy is-sharalardy júrgizý qajet (PTR testi úshin murynnan juǵyndy alý, dene temperatýrasyn ólsheý, karantındi saqtaý). Quramynda RNQ bar koronavırýs óte ózgermeli sıpatta bolady. Ár túrli faktorlardyń áserinen koronavırýs mýtatsııaǵa ushyraýy múmkin.
- Álemde jáne bizdiń elimizde qazirdiń ózinde COVID-19-ǵa qarsy vaktsınatsııalaý jumystary júrgizilýde. Jappaı vaktsınatsııa 1 aqpanda bastalady. Siz buǵan qandaı túsinikteme berer edińiz?
- Reseı men álemniń birneshe elderiniń turǵyndary koronavırýsqa qarsy vaktsınatsııadan ótip jatyr. COVID-19-ǵa qarsy vaktsına qanaǵattanarlyq túrde tózimdi, eger vaktsınatsııa erejeleri saqtalsa, janama áserler óte sırek kezdesedi. Bizdiń eldiń turǵyndaryna vaktsınatsııa qajet dep sanaımyn.
- Áńgimeńizge rahmet!
