Chehııada 1989 jyldan bergi eń iri narazylyq aktsııasy ótti
ASTANA. KAZINFORM — Chehııa astanasy Pragada premer-mınıstr Andreı Babısh bastaǵan úkimettiń qoǵamdyq telearna men radıony qarjylandyrý júıesin ózgertý josparyna qarsy jappaı narazylyq aktsııasy ótti. Bul — 1989 jyldan bergi eldegi eń iri narazylyq sherýi, dep habarlaıdy Kazinform agenttigi Euronews-ke silteme jasap.
Aktsııany «Demokratııa úshin mıllıon sát» úkimettik emes uıymy «Endi eshqashan 4:36» uranymen uıymdastyrdy. Bul uran qazan aıynyń ortasynda bolǵan oqıǵaǵa baılanysty shyqqan. Sol kezde parlamenttegi bıleýshi kópshilik daýly zań jobasyna engiziletin túzetýdi birinshi oqylymda-aq qabyldatqan. Daýys berý senbi kúni tańerteń, tańsáride ótken. Al úkimet ókilderi plenarlyq otyrystaǵy pikirtalasty toqtatyp, oppozıtsııanyń 60 depýtatyna sóz bermegen.
BAQ málimetinshe, narazylyqqa 350-400 myń adam qatysqan. Eldiń túkpir-túkpirinen astanaǵa jınalǵan jurt úkimet saıasatyn synǵa alyp, parlamenttiń tómengi palatasynyń spıkeri Tomıo Okamýra basqaratyn «Bostandyq jáne tikeleı demokratııa» (SPD) partııasynyń bıleýshi koalıtsııadan shyǵýyn talap etti.
Qazir qoǵamdyq teleradıo kompanııalary azamattar tóleıtin mindetti aı saıynǵy jarnalar esebinen qarjylandyrylady. Al úkimet olardy bolashaqta memlekettik bıýdjet esebinen qarjylandyrýdy usynyp otyr. Bul bastama qoǵamnyń narazylyǵyn týǵyzdy. Kópshilik mundaı ózgeris úkimetke BAQ-tyń redaktsııalyq saıasatyna yqpal etýge múmkindik berip, olardyń táýelsiz ári beıtarap jumys isteýine kedergi keltirýi múmkin dep qaýiptenedi.
Ashyq derekterge sáıkes, memlekettik bıýdjetten bólinetin sýbsıdııa kólemi qoǵamdyq telearna men radıonyń qazir úı sharýashylyqtary men kásiporyndardan turaqty túrde alatyn jarnalarynan áldeqaıda az bolady.
Chehııa oppozıtsııasy, baspasóz ókilderi men qoǵamnyń edáýir bóligi de bul ózgeristerge qarsy. Olar qoǵamdyq BAQ-tyń erkindigine qaýip tónedi dep sanaıdy. Keıbir oppozıtsııalyq partııalar usynylyp otyrǵan memlekettik qarjylandyrý júıesin Vıktor Orban úkimeti Vengrııada engizgen tártippen salystyrdy.
Narazylyq kezinde Chehııanyń joǵary oqý oryndary men kolledjderiniń stýdenttik uıymdary, ondaǵan teatr, belgili jazýshylar, sportshylar, din qyzmetkerleri, medıtsına mamandary jáne halyqaralyq jýrnalıstik uıymdardyń ókilderi qoǵamdyq telearna men radıony qoldady.
Mıtıngte sóz sóılegender qoǵamdyq BAQ saıasatkerlerdiń, úkimettiń nemese memlekettiń menshigi bolmaýy kerek ekenin birneshe ret atap ótti. Olardyń pikirinshe, buqaralyq aqparat quraldary barshaǵa tıesili jáne qoǵamnyń barlyq mańyzdy toptarynyń kózqarasyn kórsetýi tıis.
Chehııada teledıdary nemese radıoqabyldaǵyshy bar ár úı aı saıyn teledıdar úshin 150 kron (shamamen 3 myń teńge), radıo úshin 55 kron (shamamen 1,1 myń teńge) jarna tóleýge mindetti. Bıyl osy tólemderden Chehııa teledıdary 6,73 mlrd kron (shamamen 135,5 mlrd teńge), al Chehııa radıosy 2,47 mlrd kron (shamamen 49,7 mlrd teńge) tabys tapqan.
Andreı Babısh úkimeti úı sharýashylyqtary úshin mindetti tólemderdi alyp tastap, eki qoǵamdyq habar taratý kompanııasyn memlekettik bıýdjet esebinen qarjylandyrýdy josparlap otyr.
Pragadaǵy narazylyq aktsııasy qoǵamdyq jańalyqtar telearnasy, ČTK aqparat agenttigi jáne birqatar táýelsiz BAQ arqyly tikeleı efırde kórsetildi. Bıliktegi «Narazylar azamattarynyń aktsııasy» (ANO) partııasynyń ókili Radek Vondrachek teledebat kezinde aktsııa uıymdastyrýshylary men «Demokratııa úshin mıllıon sát» qozǵalysyn synap, olardy «kásibı arandatýshylar» dep atady.
Polıtsııa málimetinshe, narazylyq aktsııasy tynysh ótip, eshqandaı oqıǵa nemese qoǵamdyq tártip buzý deregi tirkelmegen.
Eske salaıyq, buǵan deıin Portýgalııanyń 30-dan astam qalasynda jyljymaıtyn múlik pen jaldaý aqysynyń qymbattaýyna qarsy jappaı narazylyq aktsııalary ótkenin jazǵan edik.