BJZQ mamandary 2027 jylǵy zeınetaqy reformasynyń mánin túsindirdi

Reforma aıasynda memleket tarapynan zeınetaqy jınaqtaryna kepildik berý tetigi jańarady, al salymshylar jeke ınvestıtsııalyq basqarýshy kompanııalarǵa óz jınaǵynyń 100 paıyzyn senimgerlik basqarýǵa bere alady. Bul ózgeristerdiń mánin «BJZQ» AQ Basqarýshy dırektory Murat Sháripov pen QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń bas sarapshysy Álibek Toqtaýov túsindirdi.

Memlekettik kepildik tetigi qalaı ózgeredi?

Buǵan deıin memleket azamattardyń mindetti zeınetaqy jarnalarynyń ınflıatsııa deńgeıin eskere otyryp saqtalýyna kepildik berip kelse, endi bul tásil ózgeredi. 

— Áleýmettik kodekske ózgerister engizildi. Bul memlekettiń kepildigi joıylady degen sóz emes. Júıe naryqty retteý, basqarýshylarǵa qoıylatyn talaptardy kúsheıtý jáne qadaǵalaýdy kúsheıtý arqyly jumys isteıdi. Sondyqtan alańdaýǵa negiz joq dep esepteımiz, — dedi Murat Sháripov Jibek Joly telearnasynyń «Búgin LIVE» baǵdarlamasynda.

Onyń aıtýynsha, mundaı tájirıbe kóptegen eldiń jınaqtaýshy zeınetaqy júıesinde qoldanylady.

Sonymen qatar azamattardyń qarajaty burynǵydaı Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qoryndaǵy jeke shottarda saqtalady, ıaǵnı jeke basqarýshy kompanııalarǵa tek ınvestıtsııalyq basqarý fýnktsııasy ǵana beriledi.

Jınaqtyń 100 paıyzyn jeke basqarýǵa berý múmkindigi

Reformanyń negizgi jańalyǵynyń biri — azamattardyń óz zeınetaqy jınaǵynyń tolyq kólemin jeke ınvestıtsııalyq basqarýshy kompanııalarǵa senimgerlik basqarýǵa berý múmkindigi.

QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń bas sarapshysy Álibek Toqtaýov bul ózgeris zeınetaqy júıesin ıkemdi qylatynyn aıtty.

— Azamattardyń jınaqtarynyń saqtalýy zań júzinde bekitilgen jáne bul norma ózgermeıdi. 2027 jyldan bastap ınflıatsııalyq aıyrmany óteý baǵdarlamasy ońtaılandyrylady. Bul — zeınetaqy júıesin uzaq merzimdi tabystylyqqa beıimdeý qadamdarynyń biri. Negizgi ózgeris — buryn bolǵan 50 paıyzdyq shekteýdiń tolyq alynýy, — dedi ol.

Qazirgi tańda mınıstrlik janynan zeınetaqy júıesin transformatsııalaý jónindegi jumys toby qurylǵan.

Jeke basqarýshy kompanııalarǵa aqsha berilse, qaýip bar ma?

Murat Sháripov azamattardyń qarajaty jeke kompanııalarǵa ótken jaǵdaıda birneshe deńgeıli qorǵaý tetigi qarastyrylǵanyn atap ótti.

Eń aldymen azamattardyń jeke zeınetaqy shottary BJZQ-da saqtalady, ıaǵnı burynǵydaı esep júrgizetin jalǵyz uıym ózgermeıdi.

— Bul jerde eń mańyzdysy — barlyq zeınetaqy shottary Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qorynda qalady. Buryn birneshe jeke zeınetaqy qory bolǵan kezde esepshottardyń ózi sol uıymdarǵa ótetin. Qazirgi mehanızm múlde basqa. Barlyq esep júrgizý memlekettik Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qorynda saqtalady, — dedi ol.

Ekinshiden, jeke basqarýshy kompanııalarǵa berilgen qarajat olardyń menshigine aınalmaıdy.

Sarapshynyń aıtýynsha, bul qarajat kastodıan bankterde bólek saqtalady jáne tek ınvestıtsııalaý maqsatynda ǵana paıdalanylady.

— Bul qarajat basqarýshy kompanııanyń jeke aktıvi bolyp sanalmaıdy. Eger kompanııa talaptardy oryndamasa nemese naryqtan shyǵarylsa, qarajat mindetti túrde Ulttyq banktiń basqarýyna qaıtarylady. Sondyqtan azamattardyń jınaǵy joǵalyp ketedi degen qaýip joq, — dedi Murat Sháripov.

Investıtsııalyq táýekelder qalaı baqylanady?

Sarapshylar ınvestıtsııalyq qyzmet bolǵan jerde belgili bir táýekeldiń bolatynyn joqqa shyǵarmaıdy. Óıtkeni baǵaly qaǵazdardyń quny ózgerýi, valıýta baǵamy aýytqýy sekildi qıyndyqtary bary anyq.

Alaıda basqarýshy kompanııalar kez kelgen qarjy quralyna ınvestıtsııa sala almaıdy. Olardyń qyzmeti Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi bekitken ınvestıtsııalyq saıasatpen qatań shekteledi. Mysaly joǵary táýekeli bar krıptovalıýtalarǵa nemese qysqa merzimdi alypsatarlyq quraldarǵa ınvestıtsııa salýǵa ruqsat berilmeıdi.

Budan bólek árbir basqarýshy kompanııa eń tómengi tabystylyq deńgeıin qamtamasyz etýge mindetti.

— Eger basqarýshy kompanııa belgilengen eń tómengi ınvestıtsııalyq tabystan tómen nátıje kórsetse, aıyrmany óziniń jeke qarajaty esebinen óteýge mindetti bolady. Qazirgi ýaqytta mundaı qyzmetti júzege asyratyn 6 jeke ınvestıtsııalyq basqarýshy kompanııa jumys istep jatyr, — dedi BJZQ basqarýshy dırektory.

Basqarýshy kompanııany qalaı tańdaýǵa bolady?

Azamattarǵa ınvestıtsııalyq basqarýshylardyń jumysyn salystyrý úshin arnaıy Investprof.kz portaly iske qosylǵan.

— Investprof.kz portalynda árbir kompanııanyń ınvestıtsııalyq kiristiligi, ınvestıtsııalyq strategııasy jáne basqa da kórsetkishteri jarııalanyp turady. Azamattar birneshe kompanııanyń kórsetkishterin salystyryp, ózine tıimdi basqarýshyny tańdaı alady, — dedi Murat Sháripov.

Onyń aıtýynsha, jınaqtyń 100 paıyzyn senimgerlik basqarýǵa berý múmkindigi 50 paıyzdyq shekteý alynǵannan keıin tolyq qoljetimdi bolady.

Nelikten jetkiliktilik shegi ózgerdi?

Sarapshylar zeınetaqy jınaqtarynyń bir bóligin turǵyn úı nemese emdelý maqsatynda paıdalaný máselesine de toqtaldy.

Murat Sháripovtyń aıtýynsha, pandemııa kezeńinde engizilgen bul múmkindik kóptegen azamatqa kómektesti. Biraq ýaqyt óte kele keıbir azamattar jınaǵyn turaqty túrde alyp, keıin ony tolyqtyrýǵa asyqpaǵan.

Bul bolashaqta zeınet jasyna jetken kezde jetkilikti qarajattyń bolmaýyna ákelýi múmkin. Sondyqtan jetkiliktilik shegin esepteý ádistemesi qaıta qaralǵan.

— Zeınetaqy jınaqtary — azamattardyń qartaıǵan kezdegi negizgi qarjy kózi. Sondyqtan jańa ádisteme adamnyń bolashaqta laıyqty zeınetaqy alýyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan. Búginde turǵyn úı máselesin sheshýge jáne emdelýge arnalǵan ózge de memlekettik baǵdarlamalar bar. Al zeınetaqy jınaqtarynyń negizgi maqsaty ózgermeýi tıis, — dedi ol.

Sonymen qatar memleket azamattardyń jınaqtaryn esepke alý men saqtaýdy burynǵydaı Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qory arqyly júzege asyrýdy jalǵastyrady. Al ınvestıtsııalyq basqarýǵa qatysty tańdaý múmkindiginiń keńeıýi salymshylarǵa óz qarajatyn basqarýda kóbirek erkindik beredi.

Budan buryn álem elderinde zeınetaqy jınaqtary qalaı qorǵalatynyn jazdyq.