Bıýdjettiń ıgerilýi: Májiliste Joǵary aýdıtorlyq palatanyń esebi qaralady

Bıyl Úkimet esebi alǵash ret jańa Bıýdjet kodeksiniń talaptaryn eskere otyryp jasaldy. Málimetterge súıensek, Qazaqstan ekonomıkasy 2025 jyly 6,5 paıyz deńgeıinde joǵary ósim kórsetti, bastapqy boljam 5,6 paıyz deńgeıinde bolǵan. Mundaı nátıjege munaı óndirisiniń ulǵaıýy, ınvestıtsııalyq belsendiliktiń joǵarylaýy, ishki suranystyń ósýi, sondaı-aq qurylys, kólik, saýda jáne óńdeý ónerkásibiniń jedel damýy esebinen qol jetkizildi.

Atap aıtqanda, bıyl 21 mamyrda Májiliste 2025 jylǵy respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýy týraly atalǵan esepter tanystyrylǵan edi.

Májilis tóraǵasynyń orynbasary Danııa Espaevanyń aıtýynsha, esepterdi taldaý barysy bıýdjettiń atqarylý protsesinde erekshe nazar aýdarýdy qajet etetin birqatar júıeli máseleniń áli de bar ekenin kórsetti. Birinshiden, bıýdjettiń kiris bóliginiń atqarylmaýy. 2025 jyly respýblıkalyq bıýdjettiń kirisi 335,3 mlrd teńgege ıgerilgen joq. Salyq jáne kedendik túsimderdi boljaý sapasyna qatysty máseleler áli de bar. Ekinshiden, bıýdjettiń Ulttyq qordan bólinetin transfertterge joǵary táýeldiligi saqtalýda. 2025 jyly qordan alynǵan qarajat kólemi 5,3 trln teńge boldy, onyń aıtarlyqtaı bóligi nysanaly transfertterge tıesili. Bul rette Ulttyq qorǵa túsetin túsimderdiń tolyqtyǵy jáne paıdalanylmaǵan qarajatty ýaqtyly qaıtarý boıynsha júıeli máseleler áli de qalyp otyr.

— Jyl ishinde bıýdjet 8 ret túzetildi. Bıýdjet parametrleriniń osylaısha jıi ózgerý sebepterin jan-jaqty taldap, bıýdjettik josparlaýdyń turaqtylyǵy men sapasy boıynsha bıýdjet zańnamasyn odan ári jetildirý qajettiligin baǵalaý qajet. Munymen qosa, memlekettik qaryzǵa qyzmet kórsetý shyǵyndary ósip keledi, — dedi Májilis tóraǵasynyń orynbasary.

Sonymen qatar, QR Úkimetiniń 2025 jylǵy respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýy týraly esebin tanystyrý kezinde Qarjy vıtse-mınıstri Dáýren Temirbekov byltyr salyq boıynsha jospar nege oryndalmaǵanyn túsindirdi.

Budan bólek jalpy otyrysta Qazaqstan Úkimeti men Qyrǵyz Respýblıkasynyń Mınıstrler Kabıneti arasyndaǵy eki eldiń elshilikteriniń muqtajdyqtary úshin Astana qalasy men Bishkek qalasyndaǵy ǵımarattar men jer ýchaskelerin, sondaı-aq Tótenshe jáne Ókiletti Elshilerdiń rezıdentsııalaryn ózara óteýsiz paıdalanýǵa berý týraly kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly zań jobasy qaralady.

Eske salsaq, Qyrǵyzstan jaǵy bul qujatty qabyldaǵanyn jazǵan edik.

Munymen qosa, depýtattar ekinshi oqylymda «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy kedendik retteý týraly» kodekske engizilgen túzetýlerdi jáne ekologııalyq máseleler boıynsha zańnamalyq ózgeristerdi talqylaıdy. Qujat elektrondy saýdany retteýge jáne sheteldik ınternet-platformalarda satyp alynǵan taýarlardy tasymaldaý tártibin jetildirýge baǵyttalǵan. Zań jobasy aıasynda elektrondy saýdany retteýge jáne sheteldik ınternet- platformalarda satyp alynatyn taýarlardyń tasymalyn tártipke keltirýge baǵyttalǵan birqatar júıeli ózgeris usynylǵan. Birinshiden, halyqaralyq poshta arqyly úshinshi elderden sheteldik ınternet-platformalarmen jeke tulǵalardyń atyna jiberilgen taýarlardy jeke sanatqa jatqyzý eskerilgen, ıaǵnı elektrondy saýda taýarlary dep belgilenbek. Ekinshiden, «elektrondyq saýda operatory» uǵymy engiziledi. Úshinshiden, kedendik deklaratsııanyń jańa túri — elektrondy saýda deklaratsııasyn engizý qarastyrylǵan. Elektrondy saýda taýarlarynyń búkil kólemin deklaratsııalaý sheteldik ınternet platformalarda satyp alynatyn taýarlardyń tolyq statıstıkasyn jasaýǵa jáne osy sanattaǵy taýarlar boıynsha ákimshilendirý sapasyn arttyrýǵa múmkindik beredi.

Eske salsaq, Parlament Májilisi atalǵan zań jobasyn 3 mamyrda birinshi oqylymda maquldaǵan edi.

Zań jobasy elektrondyq saýda operatorynyń taýarlardy deklaratsııalaý bóliginde halyq úshin kedendik rásimderdi ońaılatýǵa, elektrondyq saýda taýarlary ımportynyń tolyq ári shynaıy statıstıkasy men qurylymyn qalyptastyrýdy qamtamasyz etýge, transshekaralyq elektrondyq saýda salasyn retke keltirýge jáne naryqtyń ashyqtyǵyn arttyrýǵa baǵyttalǵan.