BUU: Jer betinde halyqtyń kóbeıgeni sonsha, árbir onynshy adamǵa aýyz sý jetpeı jatyr
ASTANA. 13 naýryz. QazAqparat - BUU aldaǵy ýaqytta Jer sharynyń turǵyndaryn aýyz sýmen qamtý máselesin kóterip, dabyl qaǵýda.
Bul týraly 12 naýryzdan bastap frantsýz qalasy Marselde ótip jatqan sý resýrstary jónindegi Dúnıejúzilik forýmda BUU ókili jasaǵan baıandamada málim etildi, dep habarlady RBK.
Aýyz sýdyń tapshylyǵy jahandyq klımat ózgeristerimen qosa, kúnnen kúnge kóbeıip kele jatqan adamzat balasynyń iship-jemi men jeke bas tazalyǵy úshin qajetti sýǵa degen suranysynyń artýynan da týyndap otyr. Sonymen qatar, ǵalymdardyń aıtýynsha, jer betindegi aýyz sý qurlyqtarǵa bólinbegen. Máselen kúlli adamzattyń 60 paıyzy ómir súretin Azııada aýyz sýdyń úshten biri ǵana bar.
2050 jylǵa qaraı adamdardyń azyq-túlikke degen suranysy 70 paıyzǵa kóbeıedi. Aýyldy jerlerde taza sýdy paıdalaný 19 paıyzǵa artady. Osy ýaqytta atalmysh qajettilikterge jer betindegi barlyq tuşy sýdyń 90 paıyzy qajet bolady.
«Búginde tuşy sý barynsha tıimdi paıdalanylyp otyrǵan joq. Sondyqtan bolashaǵymyz úshin shyndap alańdaıtyn kez keldi» - delingen atalmysh málimdemeni jasaýshylardyń biri bolyp tabylatyn ıÝNESKO bas dırektory Irına Bokovoıdyń baıandamasynda.
UNICEF pen Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń málimetterine súıensek, búginde taza aýyz sýǵa jer halqynyń 89 paıyzy ǵana qol jetkize alyp otyr. Onymen qoımaı, 783 mln. adam osy kúnge deıin lastanǵan sý kózderin mise tutýǵa májbúr. Olardyń basym bóligi, dálirek aıtsaq, 40 paıyzy Afrıkada, ońtústik Saharada tirshilik etedi. Bir qyzyǵy, dál osy aýmaqtyń turǵyndary Jer sharyndaǵy eń úlken qarqynmen kóbeıip kele jatyr eken.
Aıta ketetini, BUU keltirgen bul derektermen barlyq ǵalymdar kelise ketken joq. Mysaly, Solidarities International atty frantsýz qaıyrymdylyq qorynyń mamandary jer betinde aýyz sýǵa zar bolyp otyrǵandardyń sany 1,9 mlrd. ekenin aıtyp, BUU deregin tolyqtyra tústi. Bul sandar jer betin basyp júrgen árbir tórtinshi adamnyń aýyz sýǵa zárý ekenin kórsetedi.
