BUU óshpendilik tili men genotsıdtiń aldyn alýǵa baǵyttalǵan jańa jospar qabyldady
ASTANA. KAZINFORM — Bas hatshy Antonıý Gýterrısh BUU-nyń Nıý-Iorktegi shtab-páterinde Maskat is-qımyl josparyn iske qosty. Bastama dástúrli kóshbasshylar men baıyrǵy halyqtardyń óshpendilik tilimen kúresýdegi jáne genotsıd pen basqa da jappaı qatygezdiktiń aldyn alýdaǵy rólin kúsheıtýge baǵyttalǵan, dep habarlaıdy BUU jańalyqtar qyzmeti.
— Óshpendilik tili — beıbitshilik pen qaýipsizdikke eleýli jáne ósip kele jatqan qaýip. Ol qoǵamdy bólip, tutas toptardy adamgershilikten aıyrady jáne qantógiske negiz jasaıdy, — dep málimdedi Gýterrısh.
Onyń aıtýynsha, óshpendilik rıtorıkasy kezdeısoq paıda bolmaıdy jáne genotsıd pen jappaı qylmystarǵa ákeletin barlyq derlik stsenarıılerdiń tán elementi sanalady.
Jergilikti kóshbasshylar men qaýymdastyqtardyń róli
— Álemde qaqtyǵystar órship barady. Teńsizdik artyp keledi. Klımattyq daǵdarys kúsheıip jatyr. Al óshpendilik tili burynǵydan da jyldam taralyp keledi, bul rettelmegen platformalar men jasandy ıntellekttiń kúshimen qamtamasyz etilip otyr, — dep atap ótti BUU basshysy.
Bas hatshy atap ótkendeı, genotsıd pen basqa da jappaı qylmystardyń aldyn alýdyń negizgi jaýapkershiligi memleketterge júkteledi, alaıda tutastaı alǵanda qoǵam da mańyzdy ról atqarady. Ol jergilikti qaýymdastyqtardyń senimine ıe jáne jergilikti shyndyqty tereń biletin dástúrli kóshbasshylar men baıyrǵy halyqtardyń ókilderi bul jumysta erekshe oryn alatynyn atap ótti.
Іs-qımyl baǵyty
Bul qujat dástúrli kóshbasshylar, baıyrǵy halyqtar, úkimetter, halyqaralyq uıymdardyń ókilderi jáne álemniń túkpir-túkpirinen kelgen qaqtyǵystardyń aldyn alý jónindegi sarapshylar qatysatyn kópjyldyq halyqaralyq konsýltatsııalyq protsestiń qorytyndysy boldy. Onymen jumys 2022 jyly Nıgerııanyń Abýdja qalasynda ótken jahandyq konsýltatsııalar kezinde bastalyp, 2023 jyly Omannyń Maskat qalasynda ótken kezdesýde jalǵasty. Bul dástúrli kóshbasshylar men baıyrǵy halyqtar arasynda tájirıbe almasýdyń eń iri halyqaralyq platformalarynyń birine aınaldy.
Jospar úsh negizgi baǵytqa negizdelgen: jergilikti deldaldyq mehanızmder men oqytý baǵdarlamalarynyń áleýetin nyǵaıtý, qaýymdastyqtar arasyndaǵy dıalog pen ózara túsinistikti ilgeriletý, sondaı-aq dástúrli kóshbasshylar, memleketter, halyqaralyq uıymdar jáne azamattyq qoǵam arasyndaǵy yntymaqtastyqty keńeıtý.
Qujattaǵy usynystarǵa jergilikti qaqtyǵystardy retteý bastamalaryn qoldaý, bilim berý baǵdarlamalaryn keńeıtý, erte eskertý tetikterin damytý, jalǵan málimet pen óshpendilik áńgimelerge qarsy turý jáne jergilikti qaýymdastyqtardy beıbitshilik ornatý protsesterine belsendirek tartý kiredi.
Sandyq platformalardyń jaýapkershiligi
Bas hatshy sondaı-aq óshpendilik tili men zorlyq-zombylyqqa shaqyrýǵa qatysty mazmundy taratqany úshin sandyq platformalardyń jaýapkershiligin kúsheıtý qajettiligin atap ótti.
— Óshpendilik tilin basý sóz bostandyǵyn basýdy bildirmeıdi. Sonymen qatar, pikir bildirý erkindigi eshqashan zııandy habarlamalardy taratýdy aqtaý retinde paıdalanylmaýy kerek, — dep atap ótti ol.
BUU Maskat is-qımyl jospary áleýmettik kelisimdi nyǵaıtý, qaqtyǵystardyń aldyn alý jáne turaqty beıbitshilikti ornatýǵa baǵyttalǵan kúsh-jigerge jergilikti qaýymdastyqtardyń qatysýyn arttyrýdyń praktıkalyq quralyna aınalatynyna úmittenip otyr.
Osyǵan deıin Qazaqstan BUU-nyń Almatydaǵy óńirlik ortalyǵyna jyl saıyn 3 mln dollar bólip otyratyny habarlandy.
