BUU Ońtústik Sýdandaǵy alǵashqy saılaýǵa qaýip tónip turǵanyn eskertti
ASTANA. KAZINFORM – BUU-nyń Ońtústik Sýdandaǵy adam quqyqtary jónindegi komıssııasy jeltoqsanǵa josparlanǵan alǵashqy saılaý qarsańynda eldegi zorlyq-zombylyq, saıası shıelenis jáne azamattyq bostandyqtardyń shektelýine alańdaýshylyq bildirdi. Bul týraly BUU jańalyqtar qyzmeti jazdy.
Komıssııa músheleri tórt kúndik sapar barysynda úkimet, kúsh qurylymdary, saıası toptar jáne azamattyq qoǵam ókilderimen kezdesti. Quqyq qorǵaýshylar bılikti beıbit turǵyndardy qorǵaýǵa, gýmanıtarlyq kómekti kedergisiz jetkizýge jáne saılaý aldynda ınklıýzıvti saıası dıalog ornatýǵa shaqyrdy.
Ońtústik Sýdan 2011 jyly Sýdannan táýelsizdik alǵan. Alaıda úsh jyldan keıin prezıdent Salva Kıır men vıtse-prezıdent Rıek Mashar arasyndaǵy bılik úshin kúres azamattyq soǵysqa ulasty. 2018 jyly beıbit kelisimge qol qoıylǵanymen, elde qarýly qaqtyǵystar áli jalǵasyp keledi.
Komıssııa tóraǵasy ıAsmın Sooka Djongleı shtatynda jaqynda bolǵan qaqtyǵystardan zardap shekken turǵyndarmen kezdesti. Olar jynystyq zorlyq-zombylyq, kisi óltirý, kúshtep qonys aýdarý jáne otbasylardyń bólinýi týraly aıtyp bergen. Keıbir zardap shekkender medıtsınalyq jáne psıhologııalyq kómek ala almaǵan.
Komıssııa beıbit turǵyndardyń óltirilýine, azamattyq nysandarǵa jasalǵan shabýyldarǵa, jappaı qonys aýdarýǵa jáne gýmanıtarlyq kómektiń jetkizilýindegi qıyndyqtarǵa alańdady. Jaqynda Djongleı shtatynda BUU bitimgerleriniń patrýline jasalǵan shabýyldan eki bitimger qaza taýyp, birneshe adam jaralanǵan.
Komıssııa buǵan deıin de qaýipsizdiktiń negizgi kepildikterin qamtamasyz etpeı saılaý ótkizý jańa qaqtyǵysqa jáne jappaı zorlyq-zombylyqqa ákelýi múmkin ekenin eskertken.
Komıssııa múshesi Barnı Afakonyń aıtýynsha, 2018 jylǵy jańartylǵan beıbit kelisimdi júzege asyrý toqtap qalǵanymen, ol demokratııalyq ári beıbit Ońtústik Sýdan qurýdyń negizgi negizi bolyp qala beredi.
– El saılaýǵa jaqyndap keledi, alaıda saıası jáne azamattyq keńistik tarylyp, beıbit ári ashyq daýys berýdiń negizgi sharttarynyń kóbi áli jasalǵan joq. Ońtústik Sýdan azamattarynyń daýys berýge quqyǵy bar jáne bul quqyq qorǵalýy tıis, – dedi ol.
Komıssııa saılaýdyń zorlyq-zombylyq pen turaqsyzdyqqa ulaspaýy úshin barlyq saıası kúshterdi, azamattyq qoǵamdy, áıelder men jastar uıymdaryn qamtıtyn shynaıy saıası dıalog júrgizýge shaqyrdy.
Sonymen qatar sarapshylar jemqorlyq pen jazasyzdyqty eldegi beıbitshilik pen qaýipsizdikke kedergi keltiretin negizgi máselelerdiń biri dep atady. Komıssııanyń málimetinshe, júıeli jemqorlyq pen memlekettik qarajattyń maqsatsyz jumsalýy azamattardyń quqyqtaryn buzyp otyr.
Eske sala ketsek, buǵan deıin BUU qart adamdardyń quqyqtaryn qorǵaý tásilderin qaıta qaraýǵa shaqyrdy.
Sondaı-aq BUU Bas Assambleıasy álem kartasyna ózgeris engizetin qarar qabyldaǵanyn jazdyq.