BUU basshysy Iran men AQSh-ty kelissózdi shuǵyl qaıta bastaýǵa shaqyrdy

ASTANA. KAZINFORM – BUU Bas hatshysy Antonıý Gýterrısh Parsy shyǵanaǵyndaǵy ahýaldyń kúrt shıeleniskenine alańdaýshylyq bildirip, Iran men AQSh-ty kelissózderdi dereý qaıta bastaýǵa shaqyrdy, dep habarlaıdy BUU.

Antonıý Gýterrısh
Foto: media.az

Parsy shyǵanaǵynda Iran men AQSh arasyndaǵy ózara soqqylardyń qaıta jandanýy qaqtyǵystyń tolyq aýqymdy soǵysqa ulasýy múmkin degen alańdaýshylyqty kúsheıtti. Sonymen qatar Vashıngton Tegerannyń jeksenbi kúni strategııalyq mańyzy bar Ormýz buǵazyn japty degen málimdemesin joqqa shyǵardy.

AQSh tarapynyń málimetinshe, senbi kúni amerıkalyq kúshter halyqaralyq sý jolymen júzip bara jatqan kemege Iran áskeri jasaǵan shabýylǵa jaýap retinde shamamen 140 nysanǵa soqqy jasaǵan.

Aqparattarǵa sáıkes, jeksenbi kúni Tegeran Iordanııadaǵy AQSh áskerı bazasyna birneshe ret soqqy bergen. Al Birikken Arab Ámirlikteri, Bahreın, Oman jáne Kýveıt bıligi Iran tarapynan zymyrandar men ushqyshsyz ushý apparattarynyń shabýylyna ushyraǵanyn habarlady.

BUU Bas hatshysy Antonıý Gýterrısh jaǵdaıdyń kúrt ýshyqqanyna qatty alańdaıtynyn aıtyp, barlyq shabýyldy toqtatýǵa shaqyrdy.

Jeksenbi kúni jarııalanǵan málimdemede Gýterrısh qaqtyǵysqa qatysýshy taraptardy barynsha sabyr saqtaýǵa, shıelenisti odan ári ýshyqtyratyn áreketterden bas tartýǵa jáne jaǵdaıdy dereý turaqtandyrý úshin naqty qadamdar jasaýǵa úndedi.

BUU Bas hatshysy tolyq aýqymdy soǵysqa qaıta oralý aımaq turǵyndaryna ǵana emes, búkil álemge jáne jahandyq ekonomıkaǵa aýyr zardap ákeletinin taǵy da eskertti.

Soǵys qımyldarynyń kúsheıýi energııa tasymaldaýshylar baǵasynyń ósýine sebep boldy. Sonymen qatar 17 maýsymda Tegeran men Vashıngton qol qoıǵan ózara túsinistik týraly memorandýmǵa qaramastan, Ormýz buǵazy arqyly keme qatynasy taǵy da toqtady.

Qazir buǵazda qalyp qoıǵan ondaǵan kemede shamamen 6 myń teńizshi otyr.

Halyqaralyq teńiz uıymynyń (IMO) basshysy Arsenıo Domınges osy aptada qaýipsizdikke qajetti jaǵdaı tolyq qamtamasyz etilgenge deıin atalǵan teńiz dálizi arqyly tranzıtten tolyqtaı bas tartýǵa shaqyrǵan edi.

Antonıý Gýterrısh Ormýz buǵazy arqyly keme qatynasynyń tolyq erkindigin qalpyna keltirý qajet ekenin atap ótti.

– Bas hatshy Iran men Amerıka Qurama Shtattaryn kelissózderdi dereý qaıta bastap, qalǵan kelispeýshilikterdi dıplomatııalyq jolmen retteýge shaqyrady, – dedi BUU Bas hatshysynyń resmı ókili Stefan Dıýjarrık.

Qazirgi ýaqytta Tegeran men Vashıngton Ormýz buǵazyndaǵy jaǵdaıǵa múlde qarama-qaıshy baǵa berip otyr.

Iran buǵaz arqyly ótý tek tıisti ruqsat alynǵan jaǵdaıda ǵana múmkin ekenin málimdese, AQSh halyqaralyq keme qatynasy qalypty rejımde jalǵasyp jatqanyn alǵa tartýda.

Aıta keteıikǵ munyń aldynda BUU tálipterden áıelderge qatysty shekteýlerdi toqtatýdy talap etken edi.

Al bıyl mamyr aıynda uıym Ormýz buǵazynyń jabylýynan mıllıondaǵan adam ashtyqqa ushyraýy múmkin ekenin eskertken.