BUU Almaty aportynyń dańqyn qaıtarýǵa qoldaý kórsetedi
ASTANA. KAZINFORM – QR Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi men BUU Azyq-túlik jáne aýyl sharýashylyǵy uıymy (FAO) Qazaqstannyń agroónerkásip keshenin damytýǵa baǵyttalǵan úsh jobany iske qosty. Elordada Aýyl sharýashylyǵy vıtse-mınıstri Ermek Kenjehanuly FAO-nyń Eýropa jáne Ortalyq Azııa boıynsha óńirlik ókiliniń orynbasary Raımýnd Ielemen kezdesti.
FAO-Qazaqstan áriptestik baǵdarlamasy 10 jylǵa josparlanǵan. Baǵdarlama aýyl sharýashylyǵynyń ornyqty damýyn qoldaýǵa, azyq-túlik qaýipsizdigin nyǵaıtýǵa, zamanaýı tehnologııalar men ozyq halyqaralyq tájirıbeni engizýge baǵyttalǵan.
Taraptar FAO-Qazaqstan áriptestik baǵdarlamasynyń iske asyrylýyn, yntymaqtastyqtyń basym baǵyttaryn, agrarlyq salaǵa zamanaýı tehnologııalardy engizý jáne ǵylymı áriptestikti damytý máselelerin talqylady.
– Sarapshylarymyzdyń birlesken jumysynyń nátıjesinde negizgi qujat jumystaryna qatysty kezeń aıaqtalýǵa jaqyn. Eń bastysy – árbir joba halyqaralyq standarttar men elimizdiń agroónerkásip keshenin damytýdyń ulttyq basymdyqtaryna tolyq sáıkes keledi. Bul jobalardyń iske qosylýy otandyq aýyl sharýashylyǵyn tehnologııalyq jańǵyrtýǵa eleýli serpin beredi dep senemin. Jalpy, biz FAO-men yqpaldastyqty odan ári nyǵaıtýǵa, birlesken jobalardy tabysty iske asyrýǵa, tájirıbe almasý aıasyn keńeıtýge jáne ózara qyzyǵýshylyq týdyratyn jańa qadamdardy damytýǵa nıettimiz, – dedi Ermek Kenjehanuly.
Alǵashqy joba topyraqtaǵy organıkalyq kómirtekti monıtorıngteý, baǵalaý jáne verıfıkatsııalaý jónindegi ulttyq júıeni qurýdy kózdeıdi. Bul bastama jer resýrstaryn ornyqty basqarýdyń, topyraq qunarlylyǵyn arttyrýdyń jáne ulttyq kómirtek naryǵyn damytýdyń ǵylymı negizin qalyptastyrýǵa jol ashpaq.
Ekinshi joba – jasandy ıntellekt tehnologııalary men ushqyshsyz ushý apparattaryn paıdalaný arqyly shegirtke zııankesteriniń taralýyn monıtorıngteý jáne boljaý júıesin jetildirýge arnalady. Zamanaýı tsıfrlyq sheshimderdi qoldaný zııankesterdiń taralý oshaqtaryn jedel anyqtap, boljamdardyń dáldigin arttyryp, basqarýshylyq sheshimderdiń tıimdiligin kúsheıtpek.
Úshinshi joba retinde – otandyq selektsııa men tuqym sharýashylyǵyn damytýǵa jáne qazaqstandyq aýyl sharýashylyǵy daqyldarynyń sorttaryn ilgeriletýge qatysty «Qazaqstandyq sorttar men tuqymdar» ulttyq bastamasy iske asyrylady. Bul rette elimizdiń sımvoldarynyń biri sanalatyn ataqty Almaty aporty surpyn qaıta jańǵyrtýǵa jáne keńinen nasıhattaýǵa erekshe nazar aýdarylady.
Qazaq ósimdik qorǵaý jáne karantın ǴZI basqarma tóraǵasy Baqytjan Dúısembekovtyń aıtýynsha, ǵalymdar jabaıy Sıvers almasynyń genetıkalyq qoryn paıdalanyp, aportty kóbeıtýdi qolǵa alǵan.
Qazir Almaty oblysynda 10 gektar jerge kóshetter egilse, keler jyly tálimbaq aýmaǵyn 100 gektarǵa ulǵaıtý josparlanyp otyr. Ásirese teńiz deńgeıinen 900–1200 metr bıikte, Qazaqstannyń taýly óńirlerindegi alma baqtary qalpyna keltiriledi. Óıtkeni dál osy taýly jerlerde aport ózine tán qyzyl reńkin, qaıtalanbas hosh ıisi men erekshe dámin tolyq saqtaıdy.
– Aporttyń jemis berýi úshin 7-8 jyl qajet bolady. Al qazirgi tańda 2015 jyly otyrǵyzylǵan 5 gektar aport alǵashqy jemisin bere bastady. Bul úshin 500 mln teńgeden asatyn qarjy ǵylymı joba deńgeıinde bólý josparlanyp otyr. Onyń alǵashqy 50 mıllıony bólingen. Sol baǵytta jumystar jalǵasyp jatyr, – dedi ınstıtýt basshysy.
Eki kún boıy QR Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi, FAO, BUU júıesine kiretin agenttikterdiń, ǵylymı-zertteý uıymdarynyń, salalyq qaýymdastyqtardyń, jeke sektordyń jáne ózge de seriktes uıym ókilderi jobalardyń tehnıkalyq ólshemderin pysyqtap, jyldyq jumys jospardy bekitedi, vedomstvoaralyq úılestirý tetikterin aıqyndaıdy ári osyǵan uqsas halyqaralyq bastamalardy iske asyrý tájirıbesimen almasady.
Eske sala ketsek, Memleket basshysy Rımge barǵan saparynda osy aportty Qazaqstannyń brendine aınaldyrý máselesin kótergen edi.
