«Butaqty-2» daýy: 2000 jyldyq tarıhy bar qonys qalaı búlindi
ALMATY. KAZINFORM – Almatydaǵy Butaqty shatqalynda qurylys jumystary kezinde 2000 jyldyq tarıhy bar "Butaqty-2" kóne qonysyna eleýli zaqym keldi. Qazaqstan arheologtary eskertkishtiń tómengi bóliginiń shyǵys jaǵy tolyq joıylǵanyn aıtyp, dabyl qaqty. Olar mundaı qurylysqa ruqsatty kim bergenin jáne qurylysty kim júrgizgenin anyqtaýdy talap etedi.
Áleýmettik jelide Á.H. Marǵulan atyndaǵy Arheologııa ınstıtýtynyń jetekshi ǵylymı qyzmetkeri Aleksandr Gorıachevtyń «Butaqty-2» tarıhı eskertkishiniń qıratylǵanyn aıtqan vıdeosy tarady. Sózinshe, Rımnen buryn paıda bolǵan jáne qazir de qundy tarıhı eskertkish bolǵan, týrıstik nysanǵa aınalýy múmkin qonystyń aıtarlyqtaı bóligi búlindi.
- 15 ejelgi úıdiń 9-y, eskertkishtiń birneshe júz sharshy metri jáne mádenı qabattyń aıtarlyqtaı bóligi qaıtarymsyz joǵaldy, - dedi arheolog.
Sondaı-aq aýyr tehnıka taý bókterindegi topyraqty 3-4 metr tereńdikke deıin qoparyp tastaǵanyn aıtady. Búlingen aýmaqtyń kólemi shamamen 1,2-1,5 myń sharshy metr.
Arheologtyń málimetinshe, "Butaqty-2" aýmaǵynan ár dáýirge tıesili tas quraldar men qysh ydystar tabylǵan.
"Butaqty-2" kóne qonysy týraly ne belgili
«Butaqty-2» tarıhı-mádenı mura obektisi – jergilikti mańyzy bar tarıh jáne mádenıet eskertkishi.
Atalǵan obekt erte temir dáýirine (b.z.d. II-I ǵasyrlar) jáne ortaǵasyrlyq kezeńge jatady.
Bul oryn Butaqty shatqalynyń kireberisinen shyǵysqa qaraı 7,9 km jerde, Medeý sport kesheninen batysqa qaraı shamamen 1 km jerde ornalasqan. Qonys shamamen 1200 sharshy metrdi alyp jatyr.
2005 jyly ol Almatynyń tarıhı jáne mádenı eskertkishteriniń tizimine qosyldy. Alaıda sheshimdi aldyn ala shyǵarǵan eken. Keıinnen tarıhı jáne mádenı murany zertteý baǵdarlamasy barysynda ol tolyq qujattaldy. Arheologtar zertteý júrgizip, tolyq taheometrııa jasaldy. Osylaısha 2017 jyly tizim jańartylǵan kezde ol qaıtadan tarıhı jáne mádenı eskertkish retinde bekitildi. Sodan beri ol Qazaqstan zańnamasyna sáıkes memlekettik qorǵaýǵa jatady.
Eskertkishke resmı mártebe Almaty qalasy ákimdiginiń 2021 jylǵy 17 naýryzdaǵy № 1/191 qaýlysymen berilgen.
Kazinform tilshisi jaǵdaıǵa qatysty Almaty ákimdiginen pikir surady. Saýalymyzǵa ákimdikke qarasty Almaty mádenıet basqarmasy jaýap berip, máseleden habardar ekenin jáne tekseris bastalǵanyn málimdedi.
8 qyrkúıekte Almaty qalasy mádenıet basqarmasynyń basshysy, «Almaty Bas jospar» ókili, Almaty tarıh jáne mádenıet eskertkishterin qorǵaý jónindegi komıssııanyń múshesi jáne birneshe basqarma qyzmetkerleri aýmaqty tekserip shyqqan. Alaıda topyraqty qazyp tastady degendi joqqa shyǵardy.
- Merdiger eńistiń bir bóligin qazyp aldy, al qazylǵan topyraq qosalqy stantsııa aýmaǵyn josparlaý jáne tegisteý maqsatynda paıdalanylǵan. Ýchaskede jer deńgeıinen tómen qazba jumystary júrgizilgen joq. Jumys barysynda súıek qaldyqtary, keramıkalyq synyqtar, aǵash artefaktileri, irgetas nemese tarıhı nemese mádenı muranyń basqa da belgileri tabylǵan joq, - dep málimdedi mádenıet basqarmasy.
Qurylys júrgizgen qaı kompanııa jáne kim ruqsat berdi?
Saýalymyzǵa jaýap bergen Almaty qalasynyń mádenıet basqarmasy «Butaqty-2» tarıhı-mádenı mura obektisiniń aýmaǵynda qurylys júrgizýge ruqsat bermegenin aıtady.
Tapsyrysty Almaty energetıka jáne sýmen jabdyqtaý basqarmasy bergen. 2026 jyly shildede basqarma «Alııa-Servıs» JShS-men kelisimshart jasasqan.
«Alııa-Servıs» – munaı jáne gaz magıstraldyq qubyrlaryn, sondaı-aq taratýshy ınjenerlik nysandardy salýǵa mamandanǵan qaraǵandylyq qurylys kompanııasy. 2005 jyldan beri memlekettik tapsyrystardy qabyldaıdy.
Vedomostvonyń málimetinshe, bul jumystyń tehnıkalyq negizdemesinde qonysty eskerý keregi kórsetilgen deıdi. Qosalqy stantsııa qurylysynyń alańy eskertkishten alys ornalasýy kerek bolǵan.
Endi qandaı shara qoldanylmaq?
Almaty qalalyq mádenıet basqarmasy máseleni sheshý úshin ǵylymı-zertteý júrgizilip jatqanyn túsindirdi. Obektiniń jaı-kúıin anyqtaý úshin basqarma Á.H. Marǵulan atyndaǵy Arheologııa ınstıtýtymen birlesip jumys isteıdi. Tek zertteý nátıjesinen keıin qandaı shara qabyldanatyny belgili bolady. Basqarma bári zań aıasynda bolady dep sendirdi.
Eske salaıyq, buǵan deıin Almaty SuperSki jobasy boıynsha Kókjaılaý shatqalyndaǵy qurylys jumystaryna qatysty kópshiliktiń kókeıindegi suraqtarǵa jaýap berdik.
