Býrabaıdaǵy «Birjan-Sara» operasy aqmolalyq kórermenderdiń kóńilinen shyqty
KÓKShETAÝ. QazAqparat - «Býrabaı» Ulttyq saıabaǵyndaǵy Abylaı han alańynda ulttyq klassıka jaýhary - Muqan Tólebaevtyń «Birjan-Sara» operasy qoıyldy. Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev arnaıy kelip tamashalaǵan qoıylym aqmolalyq kórermenderdiń kóńilinen shyqty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Jaýhar týyndynyń jańa mýzykalyq-sahnalyq redaktsııadaǵy tusaýkeseri osy jyldyń kókteminde «Astana Opera» sahnasynda ótken bolatyn. Joba QR Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń qoldaýymen elordanyń 20 jyldyq mereıtoıy aıasynda júzege asyrylyp otyr. QR Mádenıet jáne sport mınıstri Arystanbek Muhamedıuly bul joly atalmysh týyndynyń Býrabaı baýraıynda ashyq aspan astynda ótkizilip otyrǵandyǵy jaıly óziniń oıymen bólisti.
"Opera janry mýzyka janryndaǵy eń bıik shyńy. Ol dúnıejúzine dəleldengen naqty anyq dúnıe. Bizde ózimizdiń ulttyq operalarymyz bar. Olardyń arasynda mysal retinde Astanadaǵy EKSPO-2017 kórmesinde kórsetilgen "Birjan-Sara", "Qyz Jibek" qoıylymdary, "Abaı" jəne "Amangeldi" operalaryn atap ótýge bolady.
Bul joly "Birjan-Sara" operasyn Býrabaıdaǵy Abylaı han alańynda, ıaǵnı, Birjannyń týǵan jerine halyqqa əkelip qoıyp otyrǵanymyzǵa qýanyshtymyz. Bul jerde jergilikti turǵyndar, olardyń mıllıondaǵan urpaqtary atalarynyń ónerin tamashalaı alady. Biz bul opera múldem basqasha formatta qoıylyp otyr. Biz bul baǵyttaǵy jumystardy odan əri jalǵastyra beretin bolamyz", -dedi Arystanbek Muhamedıuly óz sózinde.
Open Air formatynda qoıylǵan lırıkalyq-dramalyq shyǵarmada aqyn, ənshi-kompozıtor Birjan sal men daryndy aıtysker aqyn Saranyń aıtysy týraly shynaıy oqıǵa baıandalady.
Tórt bólimnen turatyn Birjan men Sara operasy kórermenderdi birden baýrap aldy. Tyńdaýshylaryn eleń etkizer sezim kúshimen, lırızmimen, mýzyka tiliniń dástúrli áýendiligimen, dınamıkalyǵymen, eki ánshiniń jeke bastaryndaǵy tragedııany áleýmettik-tarıhı qubylys pen tartys deńgeıine kótere bilgen dramalyq sıýjettegi jeke aıtylatyn arııalar men arıozalar, bı kórinisteri, qosyla ándetetin dýetterdiń árqaısysyn kórermender zor qoshemetpen qabyldady.
"Aspan astyndaǵy teatr. Oqjetpes bul kúni erekshe sulýlyqqa engendeı. Býrabaıdyń kerbez tabıǵatyna tepe - teń keletin jer joq-aý! Býrabaıdaǵy dala operasy Birjan babamyzdyń týǵan ólkesi óz ulanymen qaıta qaýyshqandaı boldy. Osyndaı sulý tabıǵat aıasynda shynaıy ónerdi tamashalaǵanǵa ne jetsin", deıdi "El birligi" qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy Baqyt Smaǵulov.
Iá, qazaq halqy qashanda ónerdi asa joǵary baǵalaǵan. Óner dese ishken asyn jerge qoıatyn halyqpyz. Qulaqtan kirip, boıdy alatyn án men kúıdiń qudireti óz aldyna erekshe ekeni daýsyz. Al, opera degen odan erekshe deıdi taǵy bir kórermen.
"Jalpy bul tarıhı opera maǵan óte qatty unady. Úlken áser aldym. Men oılaǵannan áldeqaıda joǵary deńgeıde ótti desem de bolady. Mundaı operany kórmegeli kóp bolypty. Sahnaǵa shyqqan ərtisterdiń ónerine tántimin. Dramalyq sıýjettegi jeke aıtylatyn arııalar men arıozalar, bı kórinisteri erekshe bir sezimge bóledi. Aldaǵy ýaqytta osyndaı operanyń jıi bolyp turǵanyn qalaımyn. Óıtkeni, bundaı qoıylymnan mol rýhanı azyq alasyń", - deıdi Aqmola oblystyq ardagerler keńesiniń tóraǵasy Ǵosman Tóleǵul.
Aıta keteıik, atalmysh operaǵa barlyǵy 400-ge jýyq ərtis qatysty. Operanyń bastapqy ıdeıasy shyǵarmashylyq tulǵalardyń erkindikke degen kúresi, mahabbat pen baqytqa degen umtylysy bolyp tabylady. «Birjan-Sara» operasynyń jańa mýzykalyq-sahnalyq redaktsııasynyń avtory - qoıýshy rejısser, PhD doktory, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Ashat Maemırov, qoıýshy dırıjeri - Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Abzal Muhıtdınov, qoıýshy sýretshiler - Sofıa Tasmaǵambetova jəne Pavel Dragýnov. Basty rólderde: Birjan - halyqaralyq konkýrstardyń laýreaty Meıir Baınesh, Sara - Qazaqstannyń eńbek sińirgen ərtisi, Memlekettik syılyqtyń ıegeri Maıra Muhamedqyzy, Janbota - Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Janat Shybyqbaev, Analyq - Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Dına Hamzına, Altynaı - Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Saltanat Ahmetova, Jıenqul - Talǵat Galeev, Qojaǵul - Shyńǵys Rasylhan, Serik - Ramzat Balakıshıev, Estaı - Beıimbet Tańaryqov. Sondaı-aq, qoıylym toby: bas hormeıster - Qazaqstannyiń eńbek sińirgen qaıratkeri Erjan Dəýitov. Qoıýshy baletmeıster - Mýkaram Avahrı, tehnıkalyq dırektory - «Astana Opera» teatrynyń kórkemdik-óndiristik kesheniniń jetekshisi Vıktor Karare.
