Búldirshinderge qatysty zorlyq-zombylyq jekemenshik balabaqshalarda jıi bolady – Súleımenova

ASTANA. KAZINFORM – Balaǵa qatysty zorlyq-zombylyq belgilerin eń aldymen tárbıeshiler men psıhologtar baıqaýy tıis. Bul týraly Quryltaıda ótip jatqan «Qazaqstan balalary» tujyrymdamasyn talqylaýǵa arnalǵan Úkimet saǵatynda depýtat Aıjan Naımbekova aıtty.

Balabaqsha
Foto: Kazinform

- Mektep jasyna deıingi balalarǵa zorlyq-zombylyq kórsetilýi nemese olarǵa jat áreketter jasalýy múmkin. Biraq olar eresekterdiń mundaı áreketterin kóbine túsine bermeıdi. Keıbir balalar ne bolyp jatqanyn aıtyp bere almaıdy nemese jaǵdaıdyń durys emes ekenin múlde ańǵarmaıdy. Bala quqyqtary jónindegi óńirlik ýákil retinde 11 jasynan bastap ákesiniń zorlyq-zombylyǵyna ushyraǵan qyzdyń isine aralastym. Ol mundaı áreketterdiń durys emes ekenin tek 15 jasynda túsinip, bul týraly jaqynyna aıtty. Eger 11 jastaǵy bala basynan ótken jaǵdaıdy jetkize almasa, 3-4 jasar búldirshin úshin muny túsiný odan da qıyn, - dedi ol.

Onyń paıymynsha, balaǵa qatysty zorlyq-zombylyq belgilerin — mazasyzdyqty nemese emotsııalyq jaı-kúıiniń nasharlaǵanyn eń aldymen tárbıeshiler men psıhologtar baıqaýy tıis.

- Tujyrymdamanyń («Qazaqstan balalary» tujyrymdamasy) is-sharalar josparynda balabaqshalar men mektepaldy synyptarda osyndaı jaǵdaılardy anyqtaýdyń biryńǵaı quraldaryn engizý kózdelgen. Alaıda onyń nátıjesi tek ádistemelik usynymdar ázirleýmen shektelgen. Aıaqtalý merzimi - 2027 jylǵy naýryz aıy. Máseleni der kezinde baıqap, oǵan durys áreket etýge múmkindik beretin túsinikti tásil qajet. Osyǵan baılanysty mınıstrlik is júzinde qandaı qural qoldanbaq? Baǵalaýdy naqty kim jáne qanshalyqty jıi júrgizedi? Al bul qural tek usynym túrinde bolsa, ony barlyq balabaqshada, sonyń ishinde jekemenshik balabaqshalarda mindetti túrde qoldaný qalaı qamtamasyz etiledi? - dep surady depýtat Oqý-aǵartý mınıstri Juldyz Súleımenovadan.

Mınıstrdiń aıtýynsha, 2024-2026 jyldary mektepke deıingi bilim berý uıymdarynda zorlyq-zombylyqtyń 42 faktisi tirkeldi. Olardyń 37-si jekemenshik balabaqshalarda bolǵan ári 36-syn balabaqsha tárbıeshileri jasaǵandyǵy anyqtaldy. Osydan keıin Oqý-aǵartý mınıstrligi memlekettik organdarmen birlese otyryp, 2026 jyldyń maýsymynda vedomstvoaralyq is-qımyl, tetigin bekitti. Ákimshilik quqyq buzýshylyq kodeksine de arnaıy normalar engizildi.

- Balalarǵa qatysty quqyq buzýshylyq bolǵan jáne oǵan reaktsııa berilmegen jaǵdaıda ákimshilik jaýapkershilik qarastyrylǵan. Balanyń denesinde jaraqat, basqa dúnıeni bilse, onda tárbıeshi mindetti túrde basshysyna aıtý kerek. Balabaqsha basshylyǵy quqyq qorǵaý organdaryna jetkizýi qajet. Mektepke deıingi bilim berý uıymdarynda búldirshinderge mundaı máseleni qarastyrmaǵany úshin qazirgi tańda 71-ge jýyq jeke tulǵaǵa aıyppul salynǵan, - dedi ol.

Onyń aıtýynsha, balabaqsha basshylaryna da ákimshilik jaýapkershilik qarastyrylǵan.

- Búgingi tańda 135 balabaqshanyń basshysy jaýapqa tartylǵandyǵyn atap ótkim keledi. Endi psıhologııalyq turǵydan tárbıeshilerdiń biliktiligin arttyrý jumysyn kúsheıte beremiz, - dedi Juldyz Súleımenova.

Aıta keteıik, sońǵy 5 jylda balalarynyń aldyndaǵy mindetterin oryndamaıtyn ata-analar sany 6 ese kóbeıgen.