«Bul sammıt – EQYU tarıhyndaǵy teńdessiz oqıǵa» -respýblıkalyq basylymdarǵa sholý

«Egemen Qazaqstan» basylymynyń búgingi sanynda Parlament Senatynyń tóraǵasy, Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymy Parlamenttik Assambleıasynyń vıtse-prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń «Salmaqty ıdeıalar men salıqaly bastamalar saltanaty» atty maqalasy jaryq kórdi. «EQYU-nyń Astanadaǵy Sammıti HHІ ǵa­syr­dyń aıaqtalyp kele jatqan onjyldyǵyn­da­ǵy asa iri halyqaralyq oqıǵa retinde tirkelip, táýelsiz Qazaqstan jylnamasyna jarqyn paraq bolyp jazylatyny esh kúmán týǵyzbaıdy. Bizdiń memleketimizdiń Kóshbasshysyna osydan shamaly ýaqyt qana buryn oryn­dal­maı­tyn arman sııaqty bolyp kóringen máseleni júzege asyrý qolynan keldi. EQYU-ǵa tek 1992 jyly ǵana múshelikke ótken Qazaqstan osy bedeldi uıymnyń basqarý tizginin qolyna ala bildi. EQYU-ǵa múshe memleketterdiń bar­ly­ǵynyń kelisimin ıelengen elimiz Vankýverden Vladıvostokqa deıingi keńistikte jatqan geo­gra­fııalyq ulan-ǵaıyr aýmaqta uıymǵa tór­aǵalyqtyń qurmetti de jaýapty quqyn alyp qana qoımaı, óziniń elordasynda 11 jyl boıy ótpeı kelgen Sammıtti uıymdastyrý qurmetine laıyq dep tabyldy!», - deıdi maqalasynda Q. Toqaev.

Sondaı-aq atalmysh basylym EQYU-nyń Janjaldardyń aldyn alý jónindegi ortalyǵynyń dırektory Herbert Zalberdiń keshe Astanadaǵy «Shabyt» shyǵarmashylyq saraıynda jýrnalıstermen kezdesýinde kóterilgen máseleler týraly jazdy. Maqala taqyryby - «Qazaqstan abyroı bıiginde». «Qazaqstannyń tóraǵalyǵy barysynda atqarǵan jumystaryna baılanysty túıindi sodan keıin ǵana jasaýǵa bolatyn sııaqty. Biraq men qazirdiń ózinde Qazaqstannyń janjal aımaqtaryndaǵy jaǵdaıdy retteýge qosqan úlesi óte úlken boldy dep esepteımin. Іs basyndaǵy tóraǵa osy daýly aımaqtardyń barlyǵyna saparmen baryp qaıtty. Olardaǵy taraptardy syndarly únqatysýǵa shaqyrdy, ıaǵnı bul sti alǵa jyljytty», - deıdi óz sózinde H. Zalber.

***
«Aıqyn» gazetiniń búgingi sanynda «Bul sammıt - EQYU tarıhyndaǵy teńdessiz oqıǵa» degen taqyryppen maqala berildi. Maqalada kári qurlyqtaǵy bedeldi uıymnyń Astanada ótetin VІІ sammıtiniń aldynda uıymdastyrylǵan EQYU aıasyndaǵy Sholý konferentsııasynda Úkimettik emes uıym ókilderi «EQYU-nyń adamı ólshemi qyzmeti boıynsha barlyq ustanymdary men mindetteriniń oryndalýyna sholý» jáne «Keleshekke qajetti jobalar men usynystardy talqylaý» degen taqyryptar tóńireginde oı tolǵaǵanfy jazylady. «Astana sammıti jáne onyń qarsańyndaǵy sharalar óte belsendi ótýde. Bul rette EQYU-ǵa tóraǵalyq etýshi Qazaqstan tarapynan daıyndalǵan deklaratsııa jobasyn uıymǵa múshe memleketterdiń óte jaqsy qabyldaǵanyn atap kórsetkim keledi. EQYU-nyń jáne Sholý konferentsııasynyń jumysynda Qazaqstan tóraǵa retinde ÚEU-lar men basqa da azamattyq ınstıtýttardyń tolyq qatysýyn qamtamasyz etýde jomarttyq tanytty. Sammıt qarsańynda ótken konferentsııa úkimettik emes uıymdarmen ótkiziletin sharalardyń ashyq ekendigine aıǵaq boldy. Sholý konferentsııasy aýqymdy sharalardy qamtyǵandyǵymen erekshelendi. Bul sammıt - EQYU tarıhyndaǵy teńdessiz oqıǵa. Óıtkeni buǵan deıin sheshimder keminde 2 jyl buryn qabyldanatyn jáne bul is 2 aıǵa sozylatyn», - dep atap kórsetken jıynda EQYU-nyń Bas hatshysy Mark Perren de Brıshambo.ı

Sondaı-aq atalmysh basylym Syrtqy ister mınıstrliginiń Erekshe tapsyralar jónindegi elshisi Mádına Jarbosynovanyń elimizdiń EQYU-ǵa tóraǵalyq barasyndaǵy jumystary jónindegi pikirlerin jarııalady. «Kúnbatystyq keýdeli uıymnyń kóshbasshylyq tizginin qolyna alǵan Qazaqstan ózin laıyqty ári abyroıly basshy-menedjer retinde tanytty. Elimizdiń Syrtqy ister mınıstrliginiń Erekshe tapsyrmalar jónindegi elshisi Mádına Jarbosynovanyń aıtýynsha, uıym boıynsha áriptesterimiz osyny anyq moıyndap otyr. Ol Qazaqstan men EQYU týraly aıtqanda, eki jaıttyń basyn ashyp aıtý kerektigin nyqtady: «Bul jerde Qazaqstan - menedjer jáne Qazaqstan - uıymnyń múshesi dep qarastyrǵan jón, - dedi jýrnalısterge arnalǵan baspasóz máslıhatynda M.Jarbosynova. - Osy turǵydan alǵanda, Qazaqstannyń bilikti de myqty menedjer ekendigine eshkim shúbá keltirmeıdi», - dep jazady basylym. Bul jaıly tolyǵymen «Qazaqstannyń myqty menedjer ekendigine eshkim shúbá keltirmeıdi» degen maqaladan bil alasyzdar.

***

«Elimizde sýıtsıdten saǵat saıyn bir adam ajal qushady». «Alash aınasy» basylymynyń búgingi sanynda osyndaı taqyryppen maqala jarııalandy. Maqala avtorynyń jazýynsha, Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaı uıymy mamandarynyń «sýıtsıd jahandy jaılap barady» degen sózi beker emes eken. Álemde jyl saıyn jıyrma mılloınǵa jýyq adam óz ómirlerin qııýǵa bel býatyn bolsa, olardyń bir mıllıony jaryq dúnıemen qosh aıtysady eken. Ókinishtisi, álgi bir mıllıonnyń segiz myńy - qazaqstandyqtar. Bul degenińiz bizdiń elde saǵat saıyn bir kisi sýıtsıdten baqılyqqa attanyp jatqandyǵyn kórsetedi. Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń derekterine sensek, Qazaqstan búginde álemdegi eń kóp sýıtsıdtik jaǵdaılar tirkelgen el retinde úshinshi orynǵa shyǵyp otyr.

Sondaı-aq atalmysh basylymnyń habarlaýynsha, búginde farmatsevtıka salasyndaǵy otandyq óndirisshilerdiń úlesi ishki naryqta 10 paıyzdy quraıdy eken. Alaıda muny azsynǵan mamandar 2014 jylǵa deıin dári-dármek óndirýdi 50 paıyzǵa jetkizý jóninde ýáde bergen edi. Alaıda bul pikir tóńireginde mamandar arasynda ekitúrli kózqaras qalyptasyp otyr. Bireýleri, «otandyq dári-dármek óndirisin 50 paıyzǵa jetkizip, arnaıy dári-dármek shyǵaratyn zaýyttar salǵansha, hlqymyzdyń sanyna sáıkes, shetelden satyp alǵan tıimdi», dese kelesibireýleri «dárini shetten tasyǵansha, otandyq dári-dármek óndirisin ózimizde órkendetken jón» deıdi. Bul másele jónindegi mamandardyń pikirin basylymnyń búgingi sanyndaǵy «Qazaqstanda zaýyt salǵansha, dári-dármeki shetten satyp alý tıimdi degen pikirmen kelisesiz be?» atty maqalada egjeı-tegjeıli jazylǵan.

***
«Kazahstanskaıa pravda» basylymynyń habarlaýynsha, Astana Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymynyń Sammıtin ótkizýge jáne joǵary laýazymdy tulǵalardy kútip alýǵa daıyn. Búginde Sammıtke qatysýǵa uıymǵa múshe elder men onyń áriptesteriniń barlyǵy qatysatyndyqtaryn qýattaǵan. Sonymen qatar bir jarym myńnan astam aqparat quraldarynyń ókilderin aıtpaǵanda, 2,5 myńǵa jýyq delegatsııa ókilderi keledi. Buǵan qosa taǵy 600 úkimettik emes uıym ókilderi bar. Sammıtke qatysýshylar sany áli de ósýi múmkin. Bul týraly «Na lıste ojıdanııa» atty maqaladan bilýge bolady.