Bul kúni Dinmuhamed Qonaev dúnıege kelgen
ASTANA. QazAqparat - 105 jyl buryn (1912) dál osy kúni asa kórnekti memleket jáne qoǵam qaıratkeri, úsh márte Sotsıalıstik Eńbek Eri, Qazaq KSR Ǵylym akademııasynyń akademıgi, tehnıka ǵylymdarynyń doktory QONAEV Dinmuhamed Ahmetuly (1912-1993) dúnıege keldi.
Vernyı (qazirgi Almaty) qalasynda, qyzmetkerdiń otbasynda ómirge kelgen.
1930 jyly - Almatydaǵy №14 orta mektepti bitirgennen keıin, 1931-1936 jyldary - Qazaqstan Ólkelik komsomol komıteti Dinmuhamed Qonaevty Máskeýdiń Tústi metall ınstıtýtyna oqýǵa jiberedi. 1936 jyly - Instıtýtty oıdaǵydaı bitirip, taý-ken ınjeneri mamandyǵyn alǵan D. Qonaev 1937-1939 jyldary Balqash mys qorytý kombınatynyń Qońyrat rýdnıgine jumysqa ornalasyp, onda burǵylaý stanoginiń mashınısi, tseh bastyǵy, rýdnıktiń bas ınjeneri jáne onyń dırektory boldyi.
1939 jyly - Ekinshi dúnıejúzilik soǵysynyń qıyn kúnderinde tyldaǵy jumysty uıymdastyrýda iskerligimen kózge túsip, "Altaıpolımetall" kombınaty bas ınjeneriniń orynbasary, Rıdder rýdnıginiń jáne KSRO qorǵasyn-myrysh ónerkásibiniń eń iri kásiporyndarynyń biri - Lenınogor ken basqarmasynyń dırektory qyzmetterin atqardy.
1939 jyly - KOKP músheligine qabyldandy.
1942-1952 jyldary - Qazaq KSR Mınıstrler Keńesiniń tóraǵasynyń orynbasary bolyp qyzmet etti. Osynda júrgende Qazaqstan ǵalymdary oǵan zor senim kórsetip, ony Qazaq KSR Ǵylym Akademııasynyń akademıgi jáne onyń prezıdenti etip saılaıdy. Taý-ken isi salasynyń iri ǵalymy D. Qonaev respýblıka ǵylymynyń damýy jolynda zor eńbek sińirdi. Ǵylymı-uıymdyq jumystardy jaqsartý, ǵylymı zertteýlerdiń negizgi salalaryn bilikti kadrlarmen nyǵaıtý sharalary onyń basshylyǵymen júzege asyryldy.
1955-1960 jyldary - Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń tóraǵasy boldy.
1960-1986 jyldary - Qazaqstan Kompartııasy Ortalyq Komıtetiniń Birinshi hatshysy qyzmetin atqardy.
1986 jyly 16 jeltoqsan kúni - Qazaqstan Ortalyq komıtetiniń birinshi hatshylyǵynan alynyp, ornyna Kolbın taǵaıyndaldy. Buǵan narazy bolǵan qazaq jastarynyń Jeltoqsan oqıǵasy oryn aldy.
1987 jyly - maýsymdaǵy plenýmda D.A.Qonaev «Qazaqstan Kompartııasy Ortalyq komıtetiniń Birinshi hatshysy bolǵanda respýblıka partııa uıymyn basqarýdaǵy jibergen qatelikteri úshin» degen syltaýmen KOKP OK músheliginen bosatyldy.
Birneshe márte KSRO Joǵary Keńesiniń depýtaty bolyp saılandy. KOKP-nyń XIX-sezinen bastap, keıingi sezderiniń bárine delegat boldy. Parlament jáne partııa delegatsııasyn basqaryp, áldeneshe ret shetelderde bolyp qaıtty.
1956 jyldan bastap SOKP-nyń Ortalyq Komıtetiniń múshesi. Partııanyń XXIII-sezinde ol KOKP-nyń Ortalyq Komıtetiniń Saıası Bıýrosynyń músheligine kandıdat, al XXIV-sezde múshe bolyp saılandy. KSRO Joǵarǵy Keńesi Tóralqasynyń jáne Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesi Tóralqasynyń múshesi boldy.
D. Qonaev óz zamanynyń uly saıasatkeri bola bildi. Ol bılik basynda bolǵan ýaqyt qaıshylyqty kúrdeli, qarama-qaıshylyqty bolǵanymen, eldiń ekonomıkasyn, áleýmettik salasyn, ǵylymyn, ulttyq mádenıetin damytý isine aıtýly eńbek sińirdi.
Dinmuhamed Ahmetuly Qonaev Respýblıka partııa uıymyn basqarǵan shırek ǵasyrǵa jýyq ishinde óziniń úlken mádenıettiligimen, ımanjúzdi izettiligimen, tanylyp, halyq dástúrin jaqsy biletin, taǵylymy tereń, oı-óresi bıik jan ekenin kórsetti. Keıin memleket isinen qol úzgen kezde de ol bilimdar bilikti jan retinde elde júrip jatqan reforma baǵyttaryn, qoǵamdy demokratııalandyrý qajet ekenin tereń túsinip, qoldaı bildi.
Dinmuhamed Ahmetuly Qonaev 1993 jylǵy tamyzdyń 22-sinde, 82 jasqa qaraǵan shaǵynda kenetten qaıtys boldy.
