Bul Eýropanyń soǵysy emes: EO Ormýz buǵazyna áskerı kemeler jiberýden bas tartty

ASTANA. KAZINFORM – Eýropalyq Odaq Ormýz buǵazyna áskerı kemeler jiberýden bas tartty.

EO ókilderi Donald Tramptyń alıans músheleri ómirlik mańyzy bar bul sý jolyna kirýdi qalpyna keltirýge kómektespese, NATO-nyń bolashaǵy bulyńǵyr bolady, degen qorqytýlaryna qaramastan osyndaı sheshim qabyldady.

EO-nyń 27 eliniń syrtqy ister mınıstrleri AQSh prezıdentiniń Eýropa elderin Irannyń Amerıka men Izraıldiń áýe shabýyldaryna jaýap retinde jaýyp tastaǵan munaı tasymaldaý úshin mańyzdy sý jolyn qorǵaýǵa kómektesýge shaqyrýyn talqylaý úshin Brıýsselde jınaldy.

Talqylanǵan ıdeıalar qatarynda eýropalyq áskerı kemelerdi Parsy shyǵanaǵy men Oman shyǵanaǵy arasyndaǵy buǵazdy patrýldeý úshin EO áskerı-teńiz mıssııasynyń Aspides mandatyn keńeıtý boldy.

Eýropa táýekelge bel býyp otyr

Alaıda birneshe saǵatqa sozylǵan jabyq esik artyndaǵy kelissózden keıin eýropalyq dıplomattar muny Amerıka sheshýi kerek másele dep sanaıtynyn anyq bildirdi, dep jazdy Politico.

- Eýropa uzaqqa sozylǵan soǵysqa múddeli emes. Bul Eýropanyń soǵysy emes, biraq Eýropanyń múddelerine qater tónip tur, - dep málimdedi kezdesýden keıin dúısenbi kúni keshke EO dıplomatııalyq vedomstvosynyń basshysy Kaıa Kallas.

EU has 'no appetite' to expand Mideast naval mission to Strait of Hormuz, Kallas says - https://t.co/kR9trHLo56

— Reuters Iran (@ReutersIran) March 16, 2026

Mınıstrler arasynda EO-nyń Taıaý Shyǵystaǵy áskerı-teńiz mıssııasyn «nyǵaıtýǵa» «aıqyn nıeti» bolǵanymen, «mandatty ózgertýge eshqandaı nıet bolǵan joq», - dedi Kallas buǵazǵa áskerı kemelerdi ornalastyrý máselesine silteme jasaı otyryp.

Biz bul soǵysty bastaǵan joqpyz

Germanııa buǵazdy qaıta ashýdy qosa alǵanda, qandaı da bir áskerı áreketke qatyspaıtynyn bildirdi.

- Amerıkalyqtar bul joldy ızraıldiktermen birge tańdady. Biz bul soǵysty bastaǵan joqpyz, - dep málimdedi Germanııanyń qorǵanys mınıstri Borıs Pıstorıýs.

Ol sondaı-aq Germanııanyń basty mindeti – NATO aýmaǵyn qorǵaý ekenin qosyp ótti.

Lıýksembýrg vıtse-premeri Ksave Bettel óz eliniń Vashıngtonnyń «bopsalaýyna» boı aldyrmaıtynyn atap ótti.

- Bizden ásker jiberýdi suramańyzdar, - dep málimdedi Bettel Brıýsselde tilshilerge. Lıtva men Estonııa NATO elderi AQSh-tyń kómek týraly suraýyn qarastyrýy kerek dep málimdep, biraq kez kelgen yqtımal mıssııanyń túrli aspektilerine qatysty naqtylyq qajet ekenin eskertti. Estonııanyń syrtqy ister mınıstri Margýs Tsahkna AQSh-tyń Eýropadaǵy odaqtastary Tramptyń «strategııalyq maqsattaryn» túsingisi keletinin málimdedi. «Jospar qandaı bolady?» - dep surady ol.

NATO-nyń 4-baby

Polshanyń syrtqy ister mınıstri Radoslav Sıkorskıı Tramp ákimshiligin belgilengen rásimder sheńberinde áreket etýge shaqyrdy.

- Eger NATO arqyly suranys tússe, biz árıne, amerıkalyq odaqtastarymyzǵa qurmet pen janashyrlyq tanyta otyryp, ony muqııat qarastyramyz, - dedi ol.

Sıkorskıı NATO-nyń quryltaıshy kelisiminiń 4 babyna silteme jasap, eger odaqtastar uıymnyń aýmaǵy men qaýipsizdigine qaýip tónse, osy bapty qoldanýǵa bolatynyn eske saldy.

Ulybrıtanııa, Aýstralııa jáne Japonııanyń bas tartýy

Buǵan deıin Ulybrıtanııa premer-mınıstri Kır Starmer koroldiktiń «keńirek soǵysqa tartylmaıtynyn», biraq «ómirsheń jospar» boıynsha jumys istep jatqanyn málimdegen bolatyn.

- Túptep kelgende, munaı naryǵyndaǵy turaqtylyqty qamtamasyz etý úshin Ormýz buǵazyn qaıta ashýymyz kerek. Bul ońaı mindet emes, - dedi premer-mınıstr.

Ol esh áreketti joqqa shyǵarǵan joq, biraq ony múmkindiginshe seriktesterdiń kóbimen úılestirý qajet ekenin aıtty.

Aýstralııa men Japonııa da áskerı kemeler jiberý jospary joq ekenin málimdedi.

«Men úshin ynta-yqylastyń qanshalyqty deńgeıde ekeni mańyzdy: Tramp 

Eske sala ketsek, AQSh prezıdenti Donald Tramp jeksenbi kúni The Financial Times (FT) basylymyna bergen suhbatynda eger Vashıngtonnyń odaqtastary Ormýz buǵazyn ashýǵa kómektespese, NATO-nyń bolashaǵy bulyńǵyr bolatynyn eskertti.

Ol áleýmettik jelilerde buǵazdyń qaýipsizdigine qatysty jeti elmen baılanysta ekenin jazdy, alaıda bul elderdi ataǵan joq.

Dúısenbidegi baspasóz máslıhatynda Tramp odaqtastardy buǵazdaǵy keme qatynasyn qalpyna keltirýge kómektesýge taǵy shaqyrdy.

- Keıbireýi buǵan yqylas tanytyp otyr, al keıbiri ondaı emes. Olardyń keıbireýi – biz kóptegen jyldar boıy kómektesip kele jatqan elder. Biz olardy úlken qaýip-qaterlerden qorǵadyq, biraq olar qýanbady. Sol sbeepti olardyń qulshynys deńgeıi men úshin mańyzdy, - dedi ol Aq úıde ótken is-sharada.

Osyǵan deıin Iranǵa tıesili emes alǵashqy tanker Ormýz buǵazy arqyly ótkenin habarladyq.