Búgingi jetistikterimizge kelisim men tatýlyqtyń arqasynda jetkenimiz anyq - Májilis depýtaty

- Ersultan Óteǵululy, el táýelsizdiginiń mańyzy týraly oılaryńyzben bólisseńiz?

- Eldiń egemen bolýy - halqymyzdyń baqyty! Táýelsizdik - eń qasterli de qasıetti uǵym. Memleket azat, birtutas bolǵanda ǵana óziniń dańǵyl jolyn tańdaı alady. Álemdik qaýymdastyqqa múshe bolyp, ózin derbes el retinde tanytady. Bizdiń búgingi qol jetkizgen tabystarymyzdyń barlyǵy da osy táýelsizdigimizdiń arqasy ekendigine eshkim de shúbá keltire almady. Biz 27 jyldyń ishinde úlken belesterdi baǵyndyrdyq. Qazaqstan óziniń damý joly bar, aıqyndap alǵan baǵyty bar memleket retinde qalyptasty.

Qazir táýelsizdigimizdiń qadir-qasıetin barsha qazaq biledi, barsha qazaqstandyq qurmetteı biledi! Barlyq saladaǵy tabystarymyzǵa biz bereke men birliktiń, kelisim men tatýlyqtyń arqasynda qol jetkizgenimiz anyq. Konstıtýtsııamyzda aıqyndap alǵanymyzdaı, bizdiń el óz azamattaryn tiline, tegine, násiline bólmeıdi. Mine, sonyń nátıjesinde árbir ult pen ulystyń ókili ózin birtutas Qazaqstannyń azamaty ekenin anyq sezinedi. Búgingi tańda halyqyralyq jarystarǵa qatysyp júrgen jas ǵalymdarymyz da, sportshylarymyz da Qazaq eliniń namysyn qorǵap, kók týymyzdy bıikte jelbiretýdi maqsat tutady. Jáne de osy jolda barsha halyqty qýanyshqa bólep júrgender az emes. Osy oraıda táýelsiz eldiń tutastyǵy rýhynda tárbıelengen ár azamattyń táýelsizdik uǵymyn tereń sezinetinine eshqandaı kúmánim joq.

Búgingi tańda álemde túrli kúrdeli protsester júrip jatyr. Halyqaralyq deńgeıde qarjy-ekonomıkalyq salada saıası tartystar bolyp otyrǵanyn da kórip júrmiz. Qazaqstan jahandyq qoǵamdastyqtyń bir bólshegi bolǵandyqtan, onyń keıbir jaqtary bizge de áser etetini anyq. Osyndaı jaǵdaıda bizdiń el de jaıbaraqat otyra almaıtyny belgili. Jalpy, 2018 jyly eldiń damýyn, keleshektegi atqarylatyn isterdiń basty baǵyttaryn aıqyndap alý maqsatynda Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev eki márte halyqqa arnaǵan Joldaýyn jarııa etti. Atap aıtqanda, 10 qańtarda «Tórtinshi ónerkásiptik revolıýtsııa jaǵdaıyndaǵy damýdyń jańa múmkindikteri» atty, al 5 qazanda «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» degen taqyrybyndaǵy Joldaýy, sonymen qatar Prezıdenttiń alǵa tartqan bes áleýmettik bastamasy eń negizgi baǵyttardy aıqyndap bergen qujat bolyp otyr. ıAǵnı, joldaýlardyń ataýlary aıtyp turǵandaı, Elbasy qazir elimizge tórtinshi ónerkásiptik revolıýtsııa jaǵdaıynda damý qajet ekenin belgilep berdi. Sonymen birge halyqtyń tabysy men turmysyn kóterý, sol arqyly barsha qazaqstandyqtardyń ómir súrý jaǵdaıyn jaqsartýǵa qol jetkizý maqsaty alǵa qoıylyp otyr. Elbasynyń eki Joldaýy, úndeýi jáne sondaı-aq «Uly dalanyń jeti qyry» atty maqalasy bıylǵy jyldyń basty jańalyqtary boldy. Elimizdiń árbir azamaty qoǵamnyń damýy, táýelsiz memleketimizdiń baǵyt-baǵdary jóninde tolyq malumat aldy. Mine, biz 27 jyl tolyp otyrǵan Táýelsizdigimizdi osyndaı joǵary deńgeıdegi mejemen qarsy alyp turmyz.

Eldiń ár adamy óz jumysynda memleket damýyna úles qosyp keledi. Eseli eńbegimen, qaıyrymdylyq isterimen halyqtyń qurmetine bólenip júrgen jandar da az emes. Eleýli eńbegimen tanylǵandar kúni keshe Elbasmyzdyń Jarlyǵymen joǵary memlekettik nagradalarǵa ıe boldy. Bul da halyqtyń qýanyshy, eldiń maqtanyshy dep bilemin.

- Parlament depýtattary qoǵamdy alǵa bastyratyn, eldi damytýǵa baǵyttalǵan jáne halyqtyń ál-aýqatyn jaqsartýǵa yqpal etetin qandaı mańyzdy zań jobalaryn qarap, jetildirip, qandaı zańdardy qabyldaýda?

- Jalpy, jyl saıyn sessııa barysynda Májiliske júzge tarta zań jobasy kelip túsedi. Onyń bári asa yjdahattylyqpen qaralyp, talqylanady. Barlyǵy derlik memleket múddesin qorǵaýǵa, beıbitshilikti nyǵaıtýǵa, sheteldermen aradaǵy halyqaralyq qarym-qatynasty arttyrýǵa, qorǵanys máselesin kúsheıtýge, halyqtyń áleýmettik jaǵdaıyn jaqsartýǵa, mádenıetimiz ben ónerimizdi damytýǵa, densaýlyq saqtaý jáne bilim berý salalaryn órkendetýge baǵyttalǵan.

Májilistiń bıylǵy sessııadaǵy zań jobalaryn qaraý, talqylaý jáne qabyldaý týraly josparlarymyz Elbasynyń qoıǵan talaptaryna sáıkes qalyptastyryldy. Sonyń ishinde salyq deńgeıin azaıtý, jalaqyny kóbeıtý, árbir qazaqstandyqty jeke pátermen qamtamasyz etý máselelerine qatysty zańdar qabyldaný ústinde. Bıýdjet qyzmetkerlerine eńbekaqy tóleý júıesi qarastyrylýda. Ásirese, muǵalimderge, dárigerlerge beriletin jeńildikter men qosymsha tólemder kózdelýde. Bıylǵy zań jobalarymen jumystarymyzdyń barlyǵy da osyndaı baǵytta júrip jatyr. Soǵan oraı 2019-2021 jyldarǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjet jospary da qaıta qaralyp, kóptegen túzetýler men tolyqtyrýlar halyqtyń jaǵdaıyn jaqsartý jaǵyna qaraı jetildirildi. Onyń bári Prezıdenttiń áleýmettik salany odan ári jańǵyrtý baǵdarlamasy aıasynda iske asýda. Aıtalyq, aldaǵy jyldary Elbasynyń 5 qazandaǵy Joldaýynda jáne bes áleýmettik bastamasynda bergen tapsyrmalaryn oryndaý úshin 1 trıllıonnan astam teńge bıýdjette qaralyp otyr.

Qazaqstan bıýdjetiniń 40 paıyzdan astamy osy áleýmettik salalarǵa baǵyttalady. Al bıylǵy Elbasynyń tapsyrmalary men bastamalaryna baılanysty qaralyp otyrǵan sharalar buryn-sońdy bolmaǵanyn atap aıtar edim. Eldiń ekonomıkasy damyǵan saıyn áleýmettik salaǵa, ıaǵnı, halyqtyń ál-aýqatyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan sharalar qolǵa alynýda.

Memleket basshysy óz Joldaýynda ustazdardyń mártebesin kóterýdiń naqty joldaryn da, baǵytyn da aıtyp ótti. Parlament pen Úkimetke «Pedagog mártebesi týraly» zań jobasyn ázireýdi jáne qabyldaý týraly tapsyrma berdi. Shynymen de, elimizdiń bolashaǵy - jas urpaqtyń qalaı qalyptasýy, bilim men tárbıe alýy mekteptegi ustazdarǵa baılanysty. Sondyqtan muǵalimderdiń mártebesin, jaýapkershiligin arnaıy zańmen aıqyndap alý, olarǵa jasalatyn jeńildikter men ustazdyń quqyǵyn qorǵaıtyn zańdyq normalardy qarastyrý mańyzdy bolmaq. Qazirgi ýaqytta atalǵan zań jobasy Úkimette daıyndalyp jatyr. Parlamentke kelgen kezde, onyń qoǵamda atqaratyn róli bar, halyqtyq qoldaýǵa ıe bolatyn mańyzdy zańnyń biri bolyp shyǵýy úshin depýtattar da atsalysady dep oılaımyn.

Elbasymyzdyń «Uly dalanyń jeti qyry» atty maqalasynyń jarııalanýy kóp adamǵa oı saldy. Men muny Qazaqstannyń álemdik deńgeıde ózin-ózi tanytýyna jasalǵan qadamnyń biri der edim. Bizdiń san ǵasyrlyq tarıhymyzdy dúnıejúzindegi barlyq arhıvterden taýyp, zerdelep, eldik jolymyzdy, halyqtyq dástúrimizdi, ulttyq qundylyqtarymyzdy álemdik qoǵamdastyq aldynda taǵy bir ret pash etýimizge baǵyt berip tur. Maqalany oqı otyryp, halqymyzdy Uly dalanyń uly halqy dep aıtýǵa bolady. Al endi búgingi tańda ult pen ulystardy bir shańyraqtyń astynda jınaǵan, turǵyndarynyń aýyzbirshiligi men tatýlyǵynyń arqasynda bizdiń Qazaqstan órkendep kele jatyr desek, artyq aıtqanymyz emes.

- Halqymyzǵa, saılaýshylaryńyzǵa aıtar bir aýyz tilegińiz?

- Táýelsizdik merekesi qutty bolsyn! Endi úsh jylda elimizdiń derbes memleket bolyp qurylǵanyna 30 jyl tolady. Sonyń qarsańynda elimizdiń árbir azamaty Qazaqstannyń ósip-órkendeýi jolynda bar kúsh-jigerin jumsap, irgeli iske ózderiniń úlesterin qosady dep senemin. Elimizge tynyshtyq, tatýlyq, halqymyzǵa baqyt jáne yrys pen bereke tileımiz. Ár otbasy jyl saıyn ósip-jetilip, jaqsylyqtarǵa kenelip, oqýda, eńbekte úlken jetistikterge jetip, tabystary arta bersin dep tileımin.

- Raqmet áńgimeńizge.