«Búgingi urpaq erteńgi zeınetaqysyna alańdaýly»- respýblıkalyq basylymdarǵa sholý

***

«Elimizdegi zańdylyqtyń saqtalýyn qadaǵalaý - prokýratýranyń basty mindeti». QR Prezıdenti ótkizgen tikeleı jeli azamattarymyzdyń jyldan jylǵa belsendilikterin arttyryp, Memleket basshysyna ózderiniń jeke sharýalaryn ǵana aıtyp qoımaı, elimizdiń odan ári damýy, zańdylyq pen quqyq tártibin nyǵaıtý, tabıǵı jáne ulttyq baılyqtarymyzdyń saqtalýy jóninde oı qozǵap, janashyrlyq tanytýǵa umtylysyn da kórsetip berdi. Memleket basshysy ótkizgen tikeleı jeli barysynda elimizdiń azamattarynan prokýratýra organdarynyń qyzmetine tikeleı jáne janama qatysy bar 3475 suraq kelip tústi. Osy suraqtarǵa «Egemen Qazaqstan» gazetinde QR Bas Prokýrory Qaırat Mámıdiń bergen jaýaptary jarııalanǵan.

Kúni keshe Memlekettik tildi damytý Prezıdenttik qory qamqorshylyq keńesiniń 2-shi otyrysy ótken bolatyn. Bul qor ótken jyly Elbasynyń usynysy boıynsha qurylǵan. Alqaly jıynda aıtylǵan jaıttarǵa oraı «Egemen Qazaqstan» gazetinde «Shúkirge baq qonady» degen taqyryppen kólemdi maqala jaryq kórdi. Jarııalanymda Q.Saýdabaevtyń «Sabyr túbi - sary altyn». Jalpy, til saıasatyn sabyrmen, baıypty­lyqpen júzege asyrǵanymyz durys. Týǵan tilimizdiń taǵdyryn saıası oıynǵa aınaldyrmaıyq. Joq jer­den daý-damaı týǵyzyp, eldiń berekesin qashyrmaıyq. Elbasy­myz­dyń eren eńbeginiń arqasynda memlekettik tildi damytý isi naqty júıege qoıylǵany ózderińizge má­lim. Kúni keshe, táýelsizdik qarsa­ńyn­da, qazaq tiliniń qansha­lyq­ty aýyr jaǵdaıda bolǵanyn bárińiz bilesizder», degen sózi keltirilgen.

Osy alqaly jıynǵa oraı «Túrkistan» aptalyǵynda da egjeı-tegjeıli jazylǵan maqala jarııalandy.

«Keshe Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik hatshysy - Syrtqy ister mınıstri Qanat Saýdabaev Germanııa Federatıvti Respýblıkasyna jumys saparymen keldi. Sapar aıasynda ekijaqty baılanystardy damytýǵa baılanysty birqatar kezdesýler ótkizdi jáne Germanııadaǵy Qazaqstan jylynyń saltanatty jabylý rásimine qatysty», dep jazady «Egemen  Qazaqstan» gazeti. Sapar barysynda Q.Saýdabaev GFR Syrtqy ister mınıstri G.Vestervellemen kezdesken. Basylymnyń jazýynsha, G.Vestervelle «Biz bú­gin úlken saıasat týraly ǵana áń­gi­melesken joqpyz, áriptesim ekeýmiz qaı salada bolsyn yntymaq­tas­tyqtyń eki el úshin mańyzdy­ly­ǵyna toqtaldyq. Biz Qazaqstanǵa qoldaý kórsetýmen kelemiz jáne ondaǵy júrgizilgen barlyq reformalarǵa senimmen qaraımyz. Bizdiń elder arasyndaǵy qarym-qatynastar kóńildegideı» deı kele, EQYU tóraǵalyǵyn atqarýda Qazaqstan bastamalaryna qoldaý kór­setetindikterin aıtqan.

QR Memlekettik hatshysy - Syrtqy ister mınıstri Q.Saýdabaevtyń GFR-ǵa jasaǵan jumys sapary jaıynda «Aıqyn» gazetinen de oqýǵa bolady.

***

«Toqyma salasy toqyrap tur». «Alash aınasy» gazetiniń juma kúngi sanynda osy taqyryppen jaryq kórgen maqalada 90-shy jyldardan  beri elimizdiń JІÓ-degi toqyma ónerkásibiniń úlesi 15-ten 0,5 paıyzǵa deıin tómendegeni aıtylǵan.  Basylymnyń jazýynsha, bul kórsetkish Qytaıda 12, Úndistanda 14 paıyzǵa teń eken. «Óz óndirisimiz bolmaǵandyqtan  dúken-bazarlardaǵy taýarlardyń 95 paıyzy shet elden ákelingen.  Tigin-toqyma isin damytýǵa salyq júıesi men baj salyqtary kedergi keltirip otyr.   Fabrıkalar men tigin tsehtary syrttan satyp ákeletin matalar «daıyn ónim» retinde  tirkelip,  joǵarǵy tarıf boıynsha salyq salynady. Osynyń kesirinen Qazaqstanda tigilgen kóılektiń ózindik quny túrik nemese qytaı taýarymen básekelese almaıdy. Al Qyrǵyzstannan jetkiziletin  kilemderdiń sharshy metrinen 50 teńge ǵana baj salyǵy alynsa, bazarda bul taýar 750-6000 teńge aralyǵynda saýdalanady. Sóıtip kıim-keshekti bylaı qoıǵanda kilem sórelerin de qyrǵyz ben túrik taýarlary  ıemdenip ketken» dep jazady basylym.

«Almatydan Atyraýǵa bet alǵan «Boıng-747» ushaǵy Qyzylordaǵa qonýǵa májbúr boldy. Sebep -  janar-jaǵar maı  bitip qalǵan eken. Qalaı bolǵanda da resmı túrde jarııa etilgen versııa osyndaı.  Borttaǵy 90 adamnyń barlyǵy din aman.  «Qorqyt» áýejaıynda demin basyp, janar maıyn toltyryp alǵan soń  Atyraýǵa attanyp ketti.  Qyzylorda oblystyq tótenshe jańdaıdar jónindegi departament baspasóz qyzmeti jetekshisi Anar Sámetovanyń aıtýynsha, sońǵy jyldary mundaı oqys oqıǵalar tirkelmegen. Aıta ketken jón, Qyzylordaǵa ádette Fokker tárizdi jeńil ushaqtar ushady. Biraq Qorqyt áýejaıy  Boıng   syndy alypty da sátimen jolyna saldy», dep jazady «Alash aınasy» gazeti. Osy jatqa oraı jarııalanǵan maqala basylymnyń búgingi nómirinde «Transaero janar-jaǵar maıyn teksermeı ushady eken» degen taqyryppen jarııalanǵan.

Qazaqstandaǵy 14  jınaqtaýshy zeınetaqy qorynyń 13-i  ınvestıtsııalyq portfelin ashyq jarııalamaı keledi. ıAǵnı osy qarajattyń ıesi - salymshylar oǵan qandaı qundy qaǵazdar satylyp alynǵanyn bilmeıdi. «Alash aınasy» basylymynyń nazaryna ilikken bul máselege qatysty tolyq maǵlumatty «Búgingi urpaq erteńgi zeınetaqysyna alańdaýly» degen maqaladan alasyz. Basylymnyń jazýynsha, qazirgi ýaqytta  Qarjylyq qadaǵalaý agenttigi  ınvestportfeldi jarııalaý jóninde   qorlarmen pikir almasyp jatqan kórinedi.

***

«Munaı-gaz salasynyń el ekonomıkasyna áseri». «Ekonomıka» basylymynda osy taqyryppen maqala jaryq kórdi. Basylym «Burynǵy KSRO, keıingi TMD aýqymynda negizinen munaı jáne gaz óndirýmen shuǵyldanatyn 4 el bar. Olar - Reseı, Qazaqstan, Ázerbaıjan jáne Túrikmenstan. Bulardyń ishinde Qazaqstannan basqa úsheýi munaı ne gaz óndirýden ázirshe keńes zamanyndaǵy kórsetkishterine qaıtyp kóterile almaı otyr» deı kele, atalǵan memleketterdiń munaı men gaz óndirýdegi ár jyldardaǵy kórsetkishterine toqtalǵan. Sonymen qatar osy jer qoınaý baılyqtaryn óndirý nelikten qysqarǵandyǵyna sholý jasalǵan.  

Jeltoqsan aıynda qazaq tildi buqaralyq aqparat quraldarynyń qoǵamdaǵy yqpalyn arttyrý maqsatynda Qazaq jýrnalısteriniń birinshi halyqaralyq forýmy  ótedi degen habar taraǵan bolatyn. Biraq túrli sebeptermen keler jyldyń basyna shegerilgen edi. Osyǵan oraı «Ekonomıka» gazetiniń búgingi sanynda «Tól baspasózimizge qoldaý qajet» degen taqyryppen maqala jarııalandy. «Kúndelikti ómir men jumys barysynda aıta-aıta jaýyr bolǵanmen, áli kúnge deıin sheshimin tappaǵan máseleler sol kúıinde jınalyp qalyp jatyr. Sondyqtan qazaq baspasózi úshin ıgi ózgerister qajet-aq. Salystyrmaly túrde aıtatyn bolsaq, júktiń ornynan qozǵalatyn ýaqyty bolǵan sııaqty», deıdi basylym.

***

«Aıqyn» gazetiniń búgingi sanynda «Bas prokýratýra shýly ister jaıynda málimdeme jasady» degen taqyryppen maqala jaryq kórdi. Basylymnyń jazýynsha, «Jákishevti isi» boıynsha materıaldar sotqa ótkizilgen. Sonymen qatar Bas prokýratýranyń resmı ókili N.Súıindikov materıaldardyń qupııalylyǵyna qaramastan atalǵan vedomstvo sot protsesin ashyq rejimde ótkizýdi usynyp otyrǵandyǵyn habarlaǵan. Jazylǵan jaıtqa qatysty tolyq maǵlumatty basylymnyń juma kúngi sanynan oqı alasyzdar.

Osy basylymnyń dástúrli «Aq sóıle!» aıdarynyń búgingi qonaǵy - Qazaqstannyń halyq jazýshysy, memlekettik syılyqtyń ıegeri Qadyr Myrza Áli.  Suhbat «Meniń de kitaphanam Áýezovtiń kitaphanasy sııaqty sol kúıinde saqtalsa dep alańdaımyn» degen taqyryppen jarııalanǵan. Ekeýara áńgime barysynda «El birligi» doktrınasyna qarsy Muhtar Shahanov bastaǵan ult zııalylary ashtyq jarııalaǵaly jatqandyǵyn atap ótken basylym tilshisine aqyn «Qazaqstandyq ult» degen sózge qarsy bolǵanda, men qol qoıyp bergenmin. Al endi mundaı kúres tásili, árıne qazaqtar úshin jaqsylyq emes. Jalpy, álemdik prıntsıpterge tym úıirsek bolyp kettik. Men ózi Ózbekstannyń prezıdentin onsha jaqtyra bermeımin. Biraq sony qoldaımyn. Eliniń etek-jeńin qymtap otyr. Túrimenbashy da sol. Qyrsyq bolsa da. Lýkashenkoń da sondaı. Al biz dúnıejúzilik saıasat arqyly shyǵamyz deımiz. Durys, shyǵaıyq. Biraq sóıtip júrip qazaqtyǵymyzdan aıyrylyp qalmasaq boldy», depti.

Keshe elordada taý-ken metallýrgııa qyzmetkerleriniń ІІ sezi ótti. «Aıqyn» basylymnyń jazýynsha, osy alqaly jıynǵa qatysqan Úkimet basshysy Kárim Másimov aldaǵy 10 jyldyqta jahan taǵy bir ekonomıkalyq daǵdarysqa jolyǵýy múmkin dep topshylaıtyndyǵyn jetkizgen. Sondaı-aq sóz sóılegen Premer-Mınıstr «Ken Qazaqstan halqyna tıesili. Sizder ony ýaqytsha paıdalanyp otyrsyzdar! Ol sizderdiń menshikterińiz emes. Daǵdarys jaǵdaıynda biz salyqtaryńyzdy tómendettik. Sóıtip, birshama qysym joıyldy. Alaıda taý-ken metallýrgııa ónerkásibi ónimderiniń baǵasy shyrqaý shegine jetken kezde, rentanyń bir bóligin memleket jer qoınaýyn paıdalanýshylarǵa salynatyn salyqty arttyrý esebinen qııatyn bolady. Bizdiń ustanym - osy, bul jerde eshqandaı basy artyq úmitker bolmaýǵa tıis», depti. Jazylǵan jaıtty egjeı-tegjeıli  basylymnyń búgingi sanynda jaryq kórgen «Kapıtalıstik ekonomıkanyń negizi - birde órleý, birde quldyraý» degen maqaladan oqı alasyzdar.

Úkimet basshysynyń qatysýymen ótken jıyn jaıynda «Egemen Qazaqstan», «Kazahstanskaıa pravda», «Lıter», «Ekspress K» gazetterinen de maqalalar oqýǵa bolady.

***

«Túrkistan» halyqaralyq saıası aptalyǵynda «1 mıllıon gektar qazaq jeri jáne qytaılar» atty maqala jaryq kórdi. Basylymnyń jazýynsha, Elbasy Astanada jeltoqsannyń 4-inde ótken Shetel ınvestorlary keńesiniń 22-shi plenarlyq otyrysynda Qytaıdyń 1 mıllıon gektar jerdi jalǵa alýǵa nıet bildirip otyrǵandyǵyn málim etken. Buǵan qaraǵanda Qazaqstan úkimeti Qytaıdyń Qazaqstannyń ıen jatqan dalalaryn ıgerýge degen yqylasyna qarsylyq bildirmeıtin syńaıly. «Bizdiń memleket osy 1 mıllıon gektar jerdi ıgerýge ózgeni emes, sondaǵy qazaqtyń kelýine jaǵdaı jasaýy kerek edi. Endi qazaq dalasyna qytaı qaptaıtyn boldy. Buryn ata-babalarymyz «Jaıyqty kelip alǵany, jaǵaǵa qoldy salǵany, Edildi kelip alǵany, etekke qoldy salǵany» dep kúńirengen edi. Al, Qytaıdyń qolqa salǵany, kim-kimdi de oılantýy tıis bolatyn», deıdi basylym.

«Dintaný» páni sektalarǵa tosqaýyl qoıa ma?». «Túrkistan» gazetiniń jazýynsha, osy jyldyń tamyz aıynda Bilim jáne ǵylym mınıstrligi orta mektepterdiń toǵyzynshy synyptaryna bıylǵy oqý jylynyń ekinshi jartysynan bastap «Dintaný» pánin aptasyna eki saǵatpen (barlyǵy 34 saǵat) engizý jóninde sheshim qabyldady. Táýelsizdik alǵan jyldan bastap elimizge shetelderden ártúrli syltaýmen kelgen dinı aǵymdar men sektalar halqymyzǵa, sonyń ishinde mektep oqýshylaryna da jaǵymsyz áserlerin tıgize bastady. Sondyqtanda, «eshten kesh jaqsy» dep, bul bastamany halqymyz jyly qabyldap otyr.

«Túrkistan» gazetine suhbat bergen QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri Gúlshara Ábdihalyqova daǵdarysqa qarsy kúres baǵdarlamasyn álemdik qaýymdastyqtyń qalaı baǵalaǵany, otandyq jáne sheteldik eńbek mıgranttarynyń jaǵdaıy, «Jol kartasy» men úkimettik sharalar týraly oı bólisken. Suhbat «Qorsyz qalǵandarǵa qıyn» degen taqyryppen berilgen.

«Beısenbi kúni Máskeýde Qazaqstannyń Premer-Mınıstri Kárim Másimov Reseı astanasynyń meri ıÝrıı Lýjkovpen kezdesti», dep jazady «Kazahstanskaıa pravda» gazeti. Kezdesý barysynda Qazaqstan men Reseı arasyndaǵy yntymaqtastyqty damytý, atap aıtqanda eki eldiń astanalary arasyndaǵy ózara baılanystardyń aıasynda qalyptasqan áleýetti jáne ınvestıtsııalyq jobalardy júzege asyrý máseleleri boıynsha áńgime órbigen.

Bul jaıyndaǵy shaǵyn aqparatty «Egemen Qazaqstan» gazetinen de alýǵa bolady.

«Lıter» gazetiniń jazýynsha,  Qazaqstanda álemniń jetekshi joǵary oqý oryndaryna básekeles bola alatyn ýnıversıtet qurylmaq. Bul týraly «Astananyń jańa ýnıversıteti» AQ-nyń tusaýkeser rásiminde atalǵan bilim ordasynyń prezıdenti Aslan Sarınjıpov aıtqan. Jańa JOO qymbat ári sapaly bolmaq. Onyń túlekteri qazaqstandyq jáne áriptes sheteldik JOO-nyń dplomyn qatar alady.

«Keshe Astanada «Qazaqstandaǵy parlamentarızm: jaı-kúıi jáne damýdyń jańa kókjıekteri» atty ǵylymı-tájirıbelik konferentsııa ótti», dep jazady «Ekspress-K» gazeti. Atalǵan alqaly jıynǵa Parlament depýtattary, memlekettik organdardyń jáne saıası partııalardyń ókilderi, ǵalymdar men sarapshylar qatysqan.

Konferentsııaǵa qatysty egjeı-tegjeıli jazylǵan maqalalar «Lıter», «Aıqyn» basylymdarynda da jaryq kórgen.