14:47, 28 Aqpan 2009 | GMT +5
Búgin Qazaqstan halqy Assambleıasynyń qurylǵanyna ? 14 jyl
ASTANA. Aqpannyń 28-i. Búgin Qazaqstan halqy Assambleıasynyń qurylǵanyna 14 jyl toldy. 1995 jylǵy naýryzdyń 1-inde Elbasy qol qoıǵan «Qazaqstan halqy Assambleıasyn qurý týraly» Jarlyǵyna sáıkes, Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti janynan jańa konsýltatıvtik-keńestik organ qurylǵan bolatyn,
dep habarlaıdy ҚazAқparat ҚR Mәdenıet jәne aқparat mınıstrliginiң baspasөz қyzmetine silteme jasap.1995 jyldan bastap, Assambleıa ұlysaralyқ қatynastar salasynda memlekettik ұlttyқ saıasatty jүzege asyrýshy maңyzdy ınstıtýt retinde baғalanyp, elimizdi mekendeıtin barlyқ ұlystardyң өzara қarym-қatynasyn қamtamasyz etýde tıimdi құralғa aınaldy.Құrylғan on tөrt jyldan bergi ýaқytta atalғan құrylym ұlysaralyқ kelisim salasynda aıtýly tabystarғa jetip, azamattardyң ұlystyқ nemese dinı ereksheligine қaramastan, құқyғy men bostandyғyn saқtaýdaғy basty kepili bolyp keledi.Қazaқstan halқy Assambleıasynyң tıimdi әri jemisti is-әreketiniң arқasynda elimizdegi ұlysaralyқ jәne konfessııaaralyқ қatynastar salasynda beıbitshilik pen kelisim үlgisi saқtaldy. Al Assambleıa қanatynyң astyna 130-dan astam ұlystyң jınalýy atalғan ұıymnyң «kishi BҰҰ» dep atalýyna sebep bolýda.Aldaғy ýaқytta Қazaқstannyң bedeldi eýropalyқ ұıym ? EҚYҰ-ғa tөraғalyқ etýine oraı, elimizdiң ұlysaralyқ қatynastar salasynda jınaқtaғan tәjirıbesi, әrtүrli halyқtar arasyndaғy mәdenı pikir almasý alaңy retinde қoldanylady dep kүtilýde. Assambleıanyң jaңa konstıtýtsııalyқ өkilettilik pen mәrtebege ıe bolýy, sonymen қatar, Assambleıanyң atynan Parlament Mәjilisine 9 depýtattyң saılanýy Қazaқstan қoғamynda elimizdiң memleket pen қoғamdy demokratııalandyrý jolyndaғy maңyzdy қadamy retinde baғalanyp, әlemdik қaýymdastyқ tarapynan Elbasy N.Ә. Nazarbaev negizin қalaғan ұlysaralyқ jәne konfessııaaralyқ kelisim үlgisi dep moıyndaldy.Қazaқstandy mekendep otyrғan ұlystardyң mәdenıetin, tili men dәstүrin damytýғa barlyқ jaғdaılar jasalғan. Қazirgi taңda ұlystyқ-mәdenı birlestikterdiң sany 600-ge jetse, onyң ishinde 28-i respýblıkalyқ bolyp tabylady.El aýmaғynda 11 tilde gazet pen jýrnal jaryқ kөrip, 8 tilde radıohabar, 7 tilde telebaғdarlamalar taratylady. Өzbek, tәjik, ұıғyr jәne ýkraın tilderinde tolyқtaı bilim beretin 88 mektep jұmys isteıdi. 108 mektepte 22 ұlys tilinde қosymsha sabaқtar jүrgiziledi. Sonymen қatar, 195 arnaıy lıngvıstıkalyқ ortalyқtar ashylyp, onda 30-ғa tarta ұlys tilin үırenýge mүmkindik jasalғan. Elimizde қazaқ jәne orys drama teatrlarymen қatar, өzbek, ұıғyr, koreı jәne nemis ұlttyқ teatrlary jұmys isteıdi.2008 jyl Assambleıa үshin maңyzdy jyl boldy. Қazannyң 20-synda Elbasy әlemniң eshbir eliniң tәjirıbesinde joқ «Қazaқstan halқy Assambleıasy týraly» Zaңғa қol қoıyp, Қazaқstan halқy Assambleıasyn elimizdiң saıası jүıesindegi teң құқyқty zaңdy sýbekt tүrinde bekitti. Қabyldanғan zaңғa sәıkes, Assambleıa құrylymyn Assambleıa Sessııasy, Assambleıa Keңesi, Assambleıa Hatshylyғy jәne oblys assambleıalary (respýblıkalyқ maңyzғa ıe қalalar, Astana) құraıdy.Қazaқstan Respýblıkasynyң Prezıdenti ? Қazaқstan halқy Assambleıasynyң Tөraғasy N.Ә. Nazarbaevtyң 2008 jylғy қazannyң 23-inde өtken Assambleıanyң HІV sessııasynda bergen tapsyrmasyna sәıkes, atalғan құrylym janynan tұraқty әreket etetin Ғylymı-saraptamalyқ keңes, Ұlysaralyқ kelisim қory құryldy. Sonymen қatar, Tөraғanyң orynbasarlarynyң sany men taғaıyndalý tәrtibi өzgertildi. Jaңa tәrtip boıynsha, Assambleıa Tөraғasynyң eki orynbasary respýblıkalyқ ұlttyқ-mәdenı birlestik өkilderinen taғaıyndalyp, jyl saıyn өzgertilip otyrsa, bireýi ? Assambleıa Hatshylyғyn basқarady. Atalғan baғytta қabyldanғan sharalar Assambleıanyң oң baғytta nyғaıýyna septigin tıgizip, memleket pen azamattyқ қoғam ınstıtýttarynyң ұlysaralyқ қatynastar salasyndaғy ortaқ maқsattaryn birlese oryndaýғa, halyқ birligin eseleýge jәne beıbitshilik pen kelisimdi saқtaýғa өz үlesin қosady.