Búgin - Qant dıabetine qarsy dúnıejúzilik kúres kúni
ASTANA. 14 qarasha. QazAqparat - Qant dıabetine qarsy dúnıejúzilik kúres kúnin 1991 jyly Halyqaralyq dıabet federatsııasy men Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy belgiledi.
1922 jyldyń qańtarynda Kanadalyq jas ǵalym Frederık Bantıng tarıhta tuńǵysh ret qant dıabetiniń asa aýyr túrimen syrqattanǵan 14 jastaǵy ul balaǵa ınsýlın ınektsııasyn jasap, onyń ómirin qutqaryp qaldy. Insýlınge patent alyp, qaltasyn aqshaǵa toltyrýdyń ornyna Bantıng barlyq quqyqty Toronto ýnıversıtetine berdi. Odan ári ınsýlındi shyǵarý quqyǵy Medıtsınalyq zertteýler boıynsha Kanadalyq keńeske ótti, aqyrynda 1922 jyldyń sońynda dári-dármekter naryǵynda jańa preparat paıda boldy.
2007 jyldan beri Qant dıabetine qarsy dúnıejúzilik kúres kúni BUU-nyń uıymdastyrýymen ótedi. Data 1891 jyldyń 14 qarashasy kúni dúnıege kelgen F.Bantıngtiń eńbegin máńgi este qaldyrý maqsatynda tańdap alyndy.
Frederık Bantıng pen onyń áriptesi Charlz Bestanyń jańashyldyǵy mıllıondaǵan adamnyń ómirin saqtap qaldy. Qant dıabeti búgingi kúnge deıin jazylmas dert bolyp otyrǵanyna qaramastan, ınsýlınniń arqasynda adamdar bul syrqatty baqylaýda ustaýǵa úırendi.
Ǵalamshardyń shamamen 200 mıllıon turǵyny osy aýrýdyń quryǵyna ilikken. Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy sarapshylarynyń boljamyna sáıkes, qant dıabetimen aýyratyndardyń sany 2015 jyly 300 mıllıonǵa jetedi degen qaýip bar.
2010 jyldyń 1 qańtaryndaǵy esep boıynsha, Qazaqstanda 175 685 adam qant dıabeti dıagnozymen tirkelgen. Bul - resmı esep. Densaýlyq saqtaý mamandarynyń zertteýlerine qaraǵanda olardyń naqty sany 700 myńnan asyp jyǵylýy múmkin.
