Búgin - Halyqaralyq Jer-Ana kúni

BUU Bas Assambleıasy sáýirdiń 22-sinde Halyqaralyq Jer-Ana kúni dep jarııalaý týraly qarardy biraýyzdan maquldady. Qarardy maquldaǵandardyń qatarynda Qazaqstan da bar.

Bul mańyzdy qujattyń maqsaty - qazirgi jáne bolashaq urpaqtardyń ekonomıkalyq, áleýmettik jáne ekologııalyq qajettilikteri arasynda ádiletti tepe-teńdikke qol jetkizý. Jer-Ana kúnin jarııalaý planetamyzdyń jáne onyń ekologııalyq júıesiniń bizdi ómirmen qamtamasyz etip otyrǵanyn túsingenimizdi pash etip, sondaı-aq 1992-nshi jylǵy Rıo-de-Janeıroda ótken qorshaǵan orta jáne ony damytý Konferentsııasynda qabyldanǵan mindetterdi bekite tústi.

Sonymen, bizdiń Jerimiz qandaı?

Mamandardyń esebinshe, Jerdiń paıda bolǵanyna 4,5 mıllıard jyl bolǵan. Eger Siz ekvator arqyly Jerdi aınalyp shyqqyńyz kelse, 40010 shaqyrymdaı joldy júrip ótedi ekensiz.

Jer betinen onyń ózegine deıingi qashyqtyq 6378 shaqyrymǵa teń. Jer betindegi eń ystyq núkteler -Kalıfornııadaǵy Ajal alqaby men Lıvııadaǵy Ál-Ázızııa dep atalatyn jerler. Ajal alqabyndaǵy temperatýra rekordy - Tselsıı baǵamy boıynsha 55,8 gradýsty (1913 jyly shildeniń 10-ynda tirkelgen), Ál-Ázızııa boıynsha 57,8 gradýsty (1922 jyly qyrkúıektiń 13-i) quraıdy.

Al eń sýyq jer -Antarktıka -1983 jyly shildeniń 21-inde «Shyǵys» zertteý stansasy Antarktıkevskde Tselsıı boıynsha mınýs 89 gradýsty tirkegen.