Búgin - halyq ártisi Ázirbaıjan Mámbetov dúnıege kelgen kún

84 jyl buryn (1932-2009) KSRO halyq ártisi, Qazaqstannyń halyq ártisi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen óner qaıratkeri, Qaraqalpaqstannyń halyq ártisi, KSR jáne Qazaqstannyń Memlekettik syılyqtarynyń laýreaty, «Halyq qaharmany MÁMBETOV Ázirbaıjan Mádıuly dúnıege keldi.

Reseıdiń Volgograd  oblysynda dúnıege kelgen Á. Mámbetov Almaty horeografııa ýchılışesinde, A. Lýnacharskıı atyndaǵy Memlekettik teatr óneri ınstıtýtynda bilim aldy. Instıtýt bitirgennen keıin M.Áýezov atyndaǵy Qazaq drama teatrynda, «Mosfılm» kınostýdııasynda, Qazaq KSR Memlekettik kıno komıtetinde, «Qazaqfılm» kınostýdııasynda, Almaty teatr jáne kórkemóner ınstıtýtynda jemisti eńbek etti.

Instıtýtty bitirgen soń M. Áýezov atyndaǵy Qazaq akademııalyq drama teatrynyń rejısseri, 1965 jyly bas rejısseri qyzmetterin atqardy. 1976 jyly KSRO halyq ártisi ataǵyna ıe boldy. Bunyń aldynda ǵana oǵan KSRO jáne Qazaq SSR-iniń memlekettik syılyǵy berilgen bolatyn.

 Ázirbaıjan Mádıuly óziniń rejısserlik eńbek jolyn 1957 jyly Qazaqtyń memlekettik akademııalyq drama teatrynda Sh. Husaıynovtyń «Ertis jaǵasynda» atty pesasyn qoıýmen bastaǵan. Osy óner ordasynda júrip Á. Mámbetov Q. Muhamedjanovtyń «Bóltirik bórik astynda», M. Áýezovtyń «Aıman-Sholpan», Q. Baıseıitov pen Q. Shańǵytbaevtyń «Beý, qyzdar-aı», Lope de Veganyń «Qyzǵanyshtan mahabbat» sekildi kóptegen pesalaryn qoıý arqyly komedııa janrynda darynyn ushtaı tústi.

1970-1980 jyldary Á. Mámbetov ómiriniń eń belesti sátteri boldy. Ol teatrdan kıno salasyna ketip, ózin kıno salasynda synap kórdi. Osy jyldar kezeńinde keıinnen kórermenniń júregine jol tartyp, qazaq kınematografııa salasynyń altyn qorynan ózindik oryn alǵan   «Jaýshy», «Qan men ter» fılmderi  jaryq kórdi. Budan keıingi jyldary Á. Mámbetov teatrǵa kórkemdik jetekshi retinde shaqyrylady. 1989 jyly KSRO Joǵarǵy keńesiniń depýtaty bolyp saılandy.

1999 jyly Memleket basshysynyń qabyldaýynda bolǵan Ázirbaıjan Mádıuly  Elbasynyń «elorda teatryna basshylyq jasańyz» degen usynysyn qabyl alyp, Astanaǵa kelgen bolatyn. Ol elordada Qalıbek Qýanyshbaev atyndaǵy Qazaq memlekettik mýzyka-dramalyq teatrdy basqardy. Onyń aldynda teatrdy jańa sapaly deńgeıge kóterýdiń úlken mindeti turǵan bolatyn.

«Ázirbaıjan Mámbetovtyń Astana teatryndaǵy sońǵy 10 jylda jetken tabysy - árıne, kórermen kózaıymy bolǵan túrli spektaklder. Astana teatrynyń sahnasynda qoıylǵan «Qarakóz», «Qozy Kórpesh-Baıan sulý», «Ǵasyrdan da uzaq kún», «Ana - Jer-Ana» syndy taǵy da basqa kóptegen qoıylymdardy sahnalady. Á.Mámbetov «Otan», «Eńbek Qyzyl Tý», «Halyqtar dostyǵy» orden- medaldarymen marapattalǵan. «Halyq qaharmany» qurmetti ataǵy berilgen. KSRO jáne Qazaqstannyń memlekettik syılyǵynyń laýreaty, KSRO jáne Qazaqstannyń  halyq ártisi atanǵan. Astana qalasynyń qurmetti azamaty.