Búgin - Dúnıejúzilik allergııa kúni

Allergııa kúnin belgileýdiń ózi álemde osy dertke shaldyqqandar qatarynyń jyl saıyn artyp kele jatqandyǵyn bildiredi. DDSU atalǵan aýrýmen kúresti kúsheıtýge nazar aýdartyp, em-sharasyn jetildirý maqsatynda 2000 jyly 8 shildeni resmı bekitti, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.

Bıyl bul kún qalyptasqan jaǵdaıǵa baılanysty «Allergııamen aýyratyndarǵa qamqorlyq jasaý COVID-19 kezinde de toqtatylmaıdy» degen uranymen ótýde.

Kardıologııa jáne ishki aýrýlar ǴZI respýblıkalyq allergologııalyq ortalyǵynyń basshysy, QR allergologtar, ımmýnologtar men ımmýnoreabılıtologtar qoǵamynyń tóraǵasy, medıtsına ǵylymdarynyń doktory, professor Taır Nurpeıisovtyń aıtýynsha, osy kezeń allergııalyq aýrýlardyń eń kóp taralýyna sebep bolatyn aramshópterdiń gúldený kezeńiniń bastalýyna sáıkes keletindigin eskere otyryp, qaýipsizdik sharalaryn ustanǵan jón.

«Jalpy allergııanyń vaktsına jasaýǵa jáne COVID-19 qarsy vaktsına jasaýǵa qarsy kórsetkishteri joq. Respýblıkalyq allergologııa ortalyǵy mamandarynyń ustanymy halyqaralyq málimettermen, onyń ishinde Eýropalyq allergologııa jáne klınıkalyq ımmýnologııa akademııasynyń (EAKIA) kelisim qujatynda jarııalanǵan málimettermen sáıkes, ıaǵnı vaktsınalarmen nemese ınektsııalyq dári-dármektermen baılanysty emes respıratorlyq, taǵamdyq (sonyń ishinde taýyq jumyrtqasyna), epıdermaldyq, jándikterge, sondaı-aq latekske bolatyn allergııalyq reaktsııalar COVID-19 vaktsınasyna qarsy kórsetkish emes. Allergııalyq aýrýlardyń asqynýy vaktsına jasaýǵa ýaqytsha qarsy kórsetkish bolyp tabylady. Mundaı patsıentterge aýrý sımptomdarynyń bolmaǵan kezinde vaktsına jasaýǵa bolady. Ýaqytsha medıtsınalyq qarsy kórsetkishtiń uzaqtyǵyn tikeleı dáriger sheshedi»,- deıdi dáriger.

Sonymen qatar, ol bronh demikpesi, onyń aýyr túri vaktsına jasaý úshin qarsy kórsetkish emes ekenin tilge tıek etti. Biraq vaktsına jasar aldynda aýrýdyń deńgeıin baǵalaý úshin dárigerge qaralǵan jón.

Degenmen, kez kelgen vaktsınaǵa, COVID-19-ǵa da qarsy vaktsına júrgizgen kezde qarsy kórsetkishter bolady:

- Vaktsınatsııaǵa absolıýtti qarsy kórsetkish - adamnyń ómirine qaýipti aýyr reaktsııalarǵa shaldyqqandardyń (anafılaktıkalyq shok, asfıksııamen bolatyn Kvınke isigi, Laıell sındromy jáne t.b.), rastalǵan qujattarynyń, sondaı-aq vaktsınanyń komponentterine jeke tózbeýshiliginiń bolýy. Vaktsınanyń ár túriniń komponentteri túbegeıli erekshelinedi, sondyqtan Qazaqstanda qoljetimdi basqa óndirýshiniń vaktsınasyn tańdaı alasyz.

- Vaktsınatsııa jasaýǵa ýaqytsha qarsy kórsetkish - sozylmaly (onyń ishinde allergııalyq) aýrýlardyń asqynýy. Bul jaǵdaıda vaktsına jasaýdy 2-4 aptaǵa shegerip, dárigerge qaralyp jáne emdeý kýrsynan ótken durys.

«Halyq arasynda vaktsına jasaǵan kezde jedel reaktsııa bolady degen qorqynysh bar. Ádette, jiti anafılaktıkalyq reaktsııa ınektsııa jasaǵannan keıin 5-20 mınýt ótken soń paıda bolady, kóp jaǵdaıda birden bolady. Bul kezde adamdar vaktsına jasalǵan jerdegi medıtsına qyzmetkeleriniń baqylaýynda bolady. Eger sizdiń anamnezińizde allergııalyq aýrý bar bolsa, vaktsınatsııany medıtsına uıymdarynda jasaǵanyńyz durys (tipti statsıonardyń janyndaǵy emhanalardyń bazasynda jasaýǵa da múmkindik bar)»,-deıdi Taır Nurpeıisov.

Sonymen qatar, maman allergıkterge arnalǵan qajetti keńester usyndy:

- Allergıkter allergııasy joq adamdarǵa qaraǵanda KOVID-19 jıi aýyrady. Demikpege qarsy preparattardy qabyldaý tipti koronavırýstyq pnevmonııanyń jeńil aǵymyna áser ete alady.

- Allergııalyq rınıttiń belgileri COVID-19 sımptomdaryna uqsas bolýy múmkin (ıis pen dámdi sezbeý, jótel, álsizdik, dene qyzýy, bas aýrýy jáne t.b.).

- Antıbıotıkter allergııalyq reaktsııanyń sebebi retinde basqa dárilerdiń ishinde birinshi orynda (80%-ǵa deıin) tur. Profılaktıkalyq maqsatta antıbıotıkterdi qabyldamańyz, óz betinshe emdeýmen aınalyspańyz, bul óte qaýipti bolýy múmkin!

- Allergııalyq aýrýlardy, onyń ishinde demikpeni emdeý KVI qaýpinen toqtatylmaýy tıis. Allergologtyń nusqaýlaryn oryndańyz, bazıstik terapııany qabyldańyz!

- Allergııalyq aýrýlardyń qatty asqynýyn kútpeı-aq, allergologtan aldyn ala konsýltatsııa alyńyz.

- Eger siz allergııaǵa shaldyǵyp, basqa preparattardy shuǵyl qabyldaýǵa muqtaj bolsańyz, bul rette olardyń qaýipsizdigine senimdi bolmasańyz – olardy qabyldaýdy zamanaýı antıgıstamındi dárilik zattar (mysaly, levotsetırızın) aıasynda bastańyz. Olar shoktyń damý qaýpi men basqa allergııalyq asqynýlardyń qaýpin azaıtady.

- Bıologııalyq belsendi qospalar, polıvıtamınder jáne ósimdikten jasalǵan preparattardan bas tartyńyz – olardyń paıdasy bolýy múmkin, alaıda qaýiptiligi naqtyraq.

- «Tabıǵatta», aýylsharýashylyq jumystarynda, ósimdik, jándiktermen tyǵyz baılanysta bolýdy shekteńiz.

- Ózińizdi hlordan jáne qoǵamdyq oryndarda sebiletin basqa antıseptıkterden qashyqta ustańyz, olar densaýlyqqa zııan keltirýi múmkin, úıde hımııany paıdalanýdy shekteńiz.

- Dıeta ustańyz.

- Dúrbeleńge jol bermeńiz, allergııany toqtatýǵa arnalǵan dárilik zattar qoljetimdi jáne olar satylymda bar.

- Ǵalamtordaǵy «sarapshylardyń» «paıdaly» keńesin tyńdamańyz. Mamandarmen keńesińiz.