Búgin Chernobyl AES apaty saldaryn joıýǵa qatysqandarǵa qurmet kórsetý kúni

1986 jyldyń 26 sáýirinde atom elektrostansylaryndaǵy iri apattardyń biri - Chernobyl AES-indegi apat oryn aldy.

Chernobyl apatynyń saldarynan Ýkraınanyń eleýli aýmaǵy men Reseıdiń Brıansk jáne Kalýga oblystarynyń aýmaǵy radıoaktıvtik lastanýǵa ushyrap, adamdar ómirine qaýip tóndi. AES-ten radıýsy 30 shaqyrym jerde turatyn halyq basqa jerlerge kóshirildi. 1986 jyldyń qarasha aıyna deıin apatqa ushyraǵan blok zalalsyzdandyrylyp, oqshaýlandyryldy. Radıoaktıvti tútin aımaqtan asyp, 10-nan asa memlekettiń 145 myń sharshy shaqyrym jerin lastady, kem degende 5 mıllıon halyq zardap shekti. 

2006 jyldyń 10 qarashasy kúni Ýkraına Prezıdentiniń Jarlyǵymen estelik datasy -  Chernobyl AES apaty saldaryn joıýǵa qatysqandarǵa qurmet kórsetý kúni bekitildi, ol jyl saıyn 14 jeltoqsan kúni atap ótiledi.

14 jeltoqsandy ózderiniń merekeleri sanaıtyn mamandar bul kúndi kópten beri Lıkvıdator kúni dep ataıdy. 1986 jyly lıkvıdatsııaǵa qatysýshylar bas qosyp, alǵashqy jeńisterin atap ótti. Sebebi, barlyq qıyndyqtarǵa qaramastan apat saldaryn joıýǵa qatysqandardyń ózderi 14 jeltoqsandy mereke dep sanaıdy. Chernobyl AES-tegi apatty joıýǵa búkil Keńes odaǵynan 650 myńnan astam adam tartyldy. Olardyń arasynda Qazaqstan azamattary da bar.

Bul kúndi Reseı de resmı mereke retinde bekitti. 2012 jyldyń sáýirinde RF Prezıdenti Dmıtrıı Medvedev Estelik datalar týraly federaldyq zańǵa ózgerister engizip, oǵan sáıkes, Reseıde jańa data - Radıatsııalyq avarııalar men apattardyń saldaryn joıýǵa qytysýshylar men osy avarııalar men apattardyń qurbandaryn eske alý kúni paıda boldy. Ol jyl saıyn 26 sáýir kúni atap ótiledi.