Búgin - alǵashqy sózjumbaq basylyp shyqqan kún
ASTANA. 21 jeltoqsan. QazAqparat - 21 jeltoqsan kúni The New York World gazetinde alǵash ret sózjumbaq basylyp shyqty.
Dál osy kún álem boıynsha sózjumbaqtyń týǵan kúni sanalady. Degenmen, bul derekter kóptegen kereǵarlyqtarǵa toly. Aǵylshyndyqtar tuńǵysh sózjumbaq óz elderinde HІH ǵasyrdyń ekinshi jartysynda paıda bolǵandyǵyna senimdi. Aǵylshyndyqtar sózjumbaqqa qatty uqsas oıynnyń avtory dep Maıkl Devısti biledi, onyń oıyndary londondyq «Taım» gazetinde jarııalanyp otyrdy.
Degenmen, AQSh turǵyndary aǵylshyndyqtardyń paıymyna úzildi-kesildi qarsy jáne sózjumbaq óziniń qazirgi keıpinde 1913 jyly 21 jeltoqsan kúni «Nıý-Iork ýorld» gazetiniń jeksenbilik qosymshasy «Fan» («Zabava») betterinde basylyp shyqqandyǵyn aıtýda. Ony jasap shyǵarýshy amerıkandyq jýrnalıst, Anglııa týmasy Artýr Ýınn. Aǵylshyndyqtyń ıdeıasy birden barlyq amerıkandyqtardyń kóńilinen shyqty. Redaktsııaǵa kóptegen oqyrmandardan hattar kelip jatty. Biraq, eń bastysy, sol ýaqyttan bastap, ıaǵnı 1913 jyldyń 21 jeltoqsany alǵashqy gazettik sózjumbaqtyń týǵan kúni sanalady jáne bul data Gınnes rekordtar kitabyna engizildi.
Biraq, álemde alǵashqy sózjumbaqtyń paıda bolýy týraly eń ádemi ári romantıkalyq nusqa Ońtústik Afrıka Respýblıkasyna tıesili. El halqynyń áńgimelerine qaraǵanda, sózjumbaq HH ǵasyrdyń basynda paıda boldy. Dál osy ýaqytta avtomobıl apatyna kináli Vıktor Orvıll esimdi azamat sottalyp, úsh jylǵa túrmege toǵytyldy. Onyń kamerasynyń edeninde sýretteri torǵa uqsas bolyp kelgen tas plıtalar boldy. Іshi pysqan Orvıll kúnderdiń kúninde olardy bir-birimen baılanysatyn sózderge toltyra bastady. Olar bitken soń, ózine jańa ermek tapty - oılaǵan sózderdi qaǵazǵa túsirip, olarǵa tıisti anyqtamalardy tabý. Orvılldiń kameralastary oıyndy Kapshtadt (qazirgi - Keıptaýn) qalasynyń iri gazetiniń redaktsııasyna jiberýdi usyndy. Orvıll dál solaı istep, kóp oılanbaı oıyndy «Kvadrattarmen árli-berli» dep atady.
