BTA bank isi: urlanǵan «qashqyndar» jáne ushaqtar qupııasy
ASTANA. QazAqparat - Búgin Almaty qalalyq qylmystyq ister jónindegi aýdanaralyq mamandandyrylǵan soty BTA banktiń burynǵy basshysy Muhtar Ábilıazovti 20 jylǵa bas bostandyǵynan aıyrdy. Buǵan qosa, onyń múlki tárkilenip, 300 AEK kóleminde aıyppul salyndy, úsh jylǵa deıin bankterde kásibı qyzmetpen shuǵyldanýyna shekteý qoıyldy. Sondaı-aq, sot Ábilıazovtiń múlkin: Almatydaǵy úı-jaılaryn, Nissan markaly avtokóligin jáne «BTA banki» AQ-daǵy úsh shotyn memleket esebine tárkileýge qaýly shyǵardy.
Urlanǵan «qashqyndar»
Sotqa túsinik bergen kýágerler BTA banktiń basshylyq qurylymynda jumys istegen qyzmetkerlerge Áblıazovtiń senimdi ókilderi tarapynan únemi qaýip tóngenin ashyq aıtty. Áblıazovtiń mańaıyndaǵy adamdar tergeýden jasyrý maqsatymen banktiń qyzmetkerlerin urlap, shetel asyrǵan. Alaıda, keıbir qyzmetkerler óz erikterimen Qazaqstanǵa oraldy. Kóbinese olar Bishkek, Máskeý jáne Kıev qalalaryn panalaǵan. Belgili bir kezeńde Áblıazov qashqyndarǵa aqshalaı kómek bergen, sondaı-aq qorǵaýshylarmen qamtamasyz etip, turaqty túrde nusqaý berip otyrǵan. Biraq Áblıazovtyń qoldaýy toqtaǵan kezde bank qyzmetkerleriniń kópshiligi Qazaqstanǵa qaıtyp oralyp, tergeý organdaryna járdem berdi. Olar sotta BTA banktegi aqsha urlaýdyń qylmystyq kestesi týraly egjeı-tegjeıli áńgimelep berdi.
Ushaqtardyń qupııasy
Muhtar Áblıazov jalǵandy jalpaǵynan basyp ómir súrgendi qalaǵan. Árıne, bul eshkimge qupııa emes. Onyń Amerıka men Eýropadaǵy asa qymbat úıleriniń sýretterimen eshkimdi tań qaldyrmaıtynymyz anyq. Alaıda sotta onyń quny asa qymbat ushaqtardy satyp alǵany áshkerelendi. Alǵashqy sot otyrystarynyń birinde aıyptaýshy tarap Áblıazovtiń jekemenshik ushaq satyp alýyna qatysty birneshe qylmystyq kesteni jarııalaǵan edi. Árıne, áýe kemelerin ol BTA banktiń aqshasyna satyp alǵany belgili. Buǵan qosa, ushaqtar oqıǵasyna jurttyń nazaryn aýdara túsken jaıttyń biri, Áblıazov ózi satyp alǵan ushaqtaryn jalǵa beripti.
2005 jyly BTA bank «qaryz berý» degen jeleýmen shetelde tirkelgen «Sırııa Alıans LTD» offshorlyq kompanııasyna birneshe transhpen 10,6 mlrd. teńge aýdarady. Bul aqsha arnaıy qurylǵan DCM kompanııasynyń kómegimen aýdarylady. DCM arqyly úsh ushaq satyp alynady, al 2006 jyly «Sırııa Alıans LTD» olardy Áblıazovtiń basqa bir jalǵan kompanııasy - «Eksellent Glaıd»-tiń ıeligine beredi. Sońǵy kompanııa óz kezeginde ushý reısterin júzege asyrýǵa BTA bankpen kelisim jasaıdy. ıAǵnı, satyp alynǵan ushaqtar «Sırııa Alıans LTD»-ǵa berilgen nesıeni qamtamasyz etýdiń rólin atqarady. 2007 jyly BTA bank áýe kompanııasyna tasymaldaý qyzmeti úshin 923 mln.teńgege jýyq aqsha aýdarady, al 2008 jyly - 1,1 mlrd. teńge aýdarady. 2009 jyldyń basynda BTA bank «Sırııa Alıans LTD»-ǵa berilgen qaryzdy qamtamasyz etý maqsatynda ushaqtardyń ornyna soıa burshaǵyn qabyldap alady.
Qarjylyq quıtyrqylyqtyń aýqymdy jospary
Alaıaqtyq áreketterdiń nátıjesinde aktsııalarǵa jasandy túrde suranys artyp, olardyń bırjadaǵy ótimdiligi qamtamasyz etilgen. Basqasha aıtqanda, qylmystyq top banktiń tabystylyǵy týraly ertegige eldi sendire bilgen. Al ınvestorlardan alǵan aqsha nesıege jumsalady degen jeleýmen shetelderge aýdarylǵan. Qarjylyq quıtyrqylyqtardyń nátıjesinde banktiń kapıtaly 304,5 mlrd. teńgege ósedi. Bankten alǵan aqshany offshorlyq kompanııalar Ábilázovtiń ózine baǵynyshty kompanııalardyń jáne ol qurǵan uıymdasqan qylmystyq top músheleriniń sheteldegi kompanııalarynyń shotyna jiberip otyrǵan. Tergeýdiń málimetteri boıynsha, memleketke keltirilgen jalpy shyǵynnyń kólemi 7,5 mlrd. AQSh dollarynan asady.
