Brıýsselde Qazaqstannyń demokratııalyq reformalary talqylandy
ASTANA. KAZINFORM — Brıýssel baspasóz klýbynda halyqaralyq qaýymdastyqtyń úlken qyzyǵýshylyǵyn týdyrǵan eldiń aýqymdy saıası reformasy — Qazaqstan Respýblıkasynyń jańa Konstıtýtsııasyna arnalǵan «dóńgelek ústel» otyrysy ótti, dep habarlaıdy Kazinform agenttiginiń menshikti tilshisi.
Qazaqstannyń Eýropalyq Odaq janyndaǵy Elshisi Roman Vasılenko quttyqtaý sóz sóıledi. Negizgi baıandamany Parlament Senatynyń Konstıtýtsııalyq zańnama, sot júıesi jáne quqyq qorǵaý organdary jónindegi komıtetiniń hatshysy jáne Konstıtýtsııalyq reforma jónindegi komıssııasynyń múshesi Evgenıı Bolgert usyndy. Qazaqstandyq spıkerler negizgi ózgeristerge egjeı-tegjeıli toqtalyp, qazirgi konstıtýtsııalyq reformanyń nelikten el damýynda betburys kezeń retinde qarastyrylyp otyrǵanyn túsindirdi.
Atap ótilgendeı, jańa Konstıtýtsııa bılik tarmaqtary arasynda ókilettikterdi naqty bólýge baǵyttalǵan. Atap aıtqanda, onda Parlamenttiń rólin kúsheıtý, parlamenttik baqylaý tetikterin keńeıtý jáne sot júıesiniń táýelsizdigine qosymsha kepildikter berý týraly basa aıtyldy.
Sondaı-aq jańa konsýltatıvtik formattar men qoǵamdyq dıalog tetikteri arqyly azamattardyń úkimetke qatysýyn keńeıtý týraly basa aıtylǵan. Basymdyqtar retinde sondaı-aq adam quqyqtaryn qorǵaý, zań ústemdigi jáne memlekettik ınstıtýttardyń ashyqtyǵyn arttyrý belgilendi.
Іs-sharanyń qatysýshylary — Eýropalyq Komıssııa men EO Keńes, dıplomatııalyq korpýs, taldaý ortalyqtarynyń jáne BAQ ókilderi reformalardyń mazmunyn ǵana emes, sonymen qatar olardy júzege asyrýdyń praktıkalyq aspektilerin de talqylady. Talqylaý azamattardyń tsıfrlyq saladaǵy quqyqtary, ekologııalyq jaýapkershilik jáne áleýmettik ınklıýzıvtilik sııaqty taqyryptarǵa baǵyttaldy.
Spıkerler atap ótkendeı, referendým qorytyndysy boıynsha saılaýshylardyń joǵary qatysýy jáne konstıtýtsııalyq reformany qoldaý qoǵamnyń esep berýshi jáne teńgerimdi basqarý júıege degen suranysynyń artyp otyrǵanyn tanytyp otyr. Osy arada sarapshylar usynylǵan ózgeristerdi dáıekti túrde iske asyrý negizgi faktor bolatynyn atap ótti.
Talqylaýdyń jeke bólimi Qazaqstan men Eýropalyq Odaq arasyndaǵy qarym-qatynasqa arnaldy. Qatysýshylar konstıtýtsııalyq reformalar ınvestorlardyń senimin nyǵaıta alatynyn, normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń boljamdylyǵyn arttyra alatynyn jáne Qazaqstan men EO jáne oǵan múshe memleketter arasynda qazirgi Keńeıtilgen seriktestik jáne yntymaqtastyq týraly kelisim sheńberinde yntymaqtastyq úshin jańa múmkindikter jasaı alady degen pikir bildirdi.
«Suraq-jaýap» sessııasy barysynda qatysýshylar reformalardy is júzinde júzege asyrý týraly pikir almasty. Qabyldanǵan konstıtýtsııalyq túzetýler dáıekti jáne júıeli túrde júzege asyrylyp, eldiń ınstıtýtsıonaldyq júıesin nyǵaıtatynyna, bul óz kezeginde Astana men Brıýssel arasyndaǵy senimdi odan ári nyǵaıtýǵa jáne yntymaqtastyqty damytýǵa yqpal etetinine senim bildirildi. Eýropalyq Keńes tóraǵasy kabınetiniń Syrtqy saıasat jónindegi keńesshisi Merılın Djozefson Eýropalyq Keńes Qazaqstandaǵy konstıtýtsııalyq referendýmdy el damýyndaǵy mańyzdy sát dep sanaıtynyn atap ótti.
— Azamattardyń qatysýy men qushtarlyǵynyń joǵary deńgeıi reformalar protsesin ilgeriletýde sheshýshi mánge ıe jáne bul protsestiń ınklıýzıvti jáne turaqty bolýyna kepil bolady. Eýropalyq Odaq sııaqty halyqaralyq seriktester úshin bul muqııat baqylanatyn nysan bolmaq. Biz olardyń Qazaqstan men Eýropalyq Odaq arasynda uzaq merzimdi yntymaqtastyqty nyǵaıtýdyń negizgi elementteri — budan da turaqty, ashyq jáne boljamdy ortanyń qurylýyna septigin tıgizetinin kútemiz, — dedi ol.
Osyǵan deıin Qazaqstan men Eýroodaq kedendik retteý jáne tsıfrlandyrý máselelerin qarastyrǵany habarlandy.
