Birneshe bankte qaryzy barlar bereshegin bir ótinishpen retteı alady
ASTANA. KAZINFORM — Qaryzǵa batqan azamattarǵa arnalǵan jańa platforma iske qosyldy. Bul týraly Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń baspasóz qyzmeti habarlady.
Qarjylyq qıyndyqtar týyndaǵan kezde qaryz alýshy zańnamada kózdelgen bereshekti retteý tetikterin paıdalana alady.
Búgingi kúni qaryz alýshylardyń banktermen, mıkroqarjy uıymdarymen (MQU) jáne kollektorlyq agenttiktermen ózara is-qımylynyń biryńǵaı tártibi qoldanylady. Sonymen qatar, 2026 jylǵy 1 shildeden bastap azamattarǵa «bir tereze» qaǵıdaty boıynsha bir mezgilde birneshe kredıtor aldyndaǵy bereshekti retteýge múmkindik beretin inkelisim.kz biryńǵaı tsıfrlyq platformasy jumys isteıdi.
Tólem merzimi ótken kezde ne isteý kerek?
Eger qaryz alýshy qarjylyq qıyndyqtarǵa tap bolsa, birinshi kezekte kredıtorǵa — bankke, MQU-ǵa nemese kollektorlyq agenttikke mindettemelerdi oryndaý sharttaryn ózgertý týraly ótinishpen júginý qajet.
Ótinishke qarjylyq jaǵdaıdyń nasharlaýyn nemese keshiktirýdiń sebepterin rastaıtyn qujattar qosa berilýi kerek. Bul jumyssyz retinde tirkelgeni týraly anyqtama, jumys berýshiniń eńbek shartyn toqtatý ne jalaqysy saqtalmaıtyn demalys berý týraly aktisi, eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq týraly anyqtama, onyń ishinde jaqyn týystarynyń nemese jubaıynyń (zaıybynyń) aýrýyn rastaıtyn anyqtama, jaqyn týystarynyń nemese jubaıynyń (zaıybynyń) qaıtys bolǵany týraly kýálik nemese anyqtama, jazataıym oqıǵa nemese úshinshi tulǵalardyń quqyqqa qaıshy áreketteri saldarynan materıaldyq shyǵynnyń keltirilgenin rastaıtyn qujattar, múgedektik týraly anyqtama, sot aktileri jáne qaryz alýshynyń qarjylyq jaǵdaıynyń nasharlaýyn rastaıtyn basqa da qujattar bolýy múmkin.
Kredıtor joldanymdy qaraıdy jáne kúntizbelik 15 kún ishinde sheshim qabyldaıdy.
Eger kredıtor bas tartsa nemese usynylǵan sharttarǵa kóńili tolmasa
Eger qaryz alýshy kredıtordyń sheshimimen kelispese, ol bank nemese mıkroqarjy ombýdsmanyna júginýge quqyly.
Banktik qaryz boıynsha ótinish bank-ombudsman.kz saıty arqyly beriledi. MQU-ǵa qaryzdar boıynsha ótinish mfombudsman.kz saıty arqyly beriledi.
Bank jáne mıkroqarjy ombýdsmandarynyń qyzmetteri tegin. Olardyń sheshimderin bankter men MQU oryndaýǵa mindetti.
Mańyzdy: ombýdsmanǵa kredıtorǵa resmı túrde júginip, onyń jaýabyn alǵannan keıin ǵana júginýge bolady.
Qaryz alýshyǵa aqyly «deldaldar» qyzmetin paıdalanýy talap etilmeıdi — kredıtorǵa jáne ombýdsmanǵa óz betinshe júginýge bolady.
Birneshe kredıtor aldyndaǵy bereshekti retteý
Bir mezgilde birneshe kredıtor aldynda merzimi ótken bereshegi bar azamattar úshin Agenttik Birinshi kredıttik bıýromen birlesip Tutynýshylyq kepilsiz kredıtter boıynsha bereshekti retteýge arnalǵan Finkelisim.kz biryńǵaı tsıfrlyq platformasyn ázirledi. Platforma 2026 jylǵy 1 shildeden bastap bank jáne mıkroqarjy ombýdsmandarynyń bazasynda «bir tereze» qaǵıdaty boıynsha jáne medıatsııa tártibimen jumys isteıdi.
Qaryz alýshyǵa árbir kredıtorǵa jeke júginýdiń qajeti joq. Platformada bir ótinish berý jetkilikti, odan keıin aqparat qaryz alýshynyń mindettemeleri bar barlyq kredıtorlarǵa jiberiledi.
Qaryz alýshynyń ujymdyq retteý rásimine qatysýy tegin bolyp tabylady. 2027 jylǵy 1 qańtarǵa deıin medıatordyń kórsetetin qyzmetterine arnalǵan shyǵystar banktik jáne mıkroqarjy ombýdsmandary esebinen óteledi.
Platformany kim paıdalana alady?
Qaryz alýshy bir mezgilde mynadaı sharttarǵa sáıkes keletin ótinish bere alady:
— eki jáne odan da kóp kredıtor aldynda 90 jáne odan da kóp kúntizbelik kún merzimi ótken bereshegi bar;
— jıyntyq bereshek 150 AEK-ten 1 600 AEK-ke deıin quraıdy;
— bereshek boıynsha óndirip alý týraly sot aktileri, notarıýstyń atqarýshylyq jazbalary jáne ózge de májbúrlep óndirip alý sharalary joq.
— Bul rette ujymdyq retteý ıpotekalyq qaryzdar boıynsha bereshekke, avtokredıtterge, banktik qaryzdarǵa jáne kásipkerlik qyzmetpen baılanysty mıkrokredıtterge, alaıaqtyq jolymen resimdelgen kredıtterge, merzimdi áskerı qyzmetti ótkerýge baılanysty tólemderdi keıinge qaldyrýǵa berilgen kredıtter, daýdy medıatsııa tártibimen retteý týraly kelisim qoldanylyp júrgen kredıtterge, tólem qabilettiligin, sottan tys nemese sottyń bankrottyǵyn qalpyna keltirý rásimderi qoldanylatyn bereshekterge qoldanylmaıdy, — dep eskertti vedomstvo.
Bereshekti óteý múmkin bolmaǵan jaǵdaıda ne isteý kerek?
Eger qaryz alýshynyń óz mindettemelerin oryndaýǵa obektıvti túrde múmkindigi bolmasa, ol zańnamada belgilengen sharttarǵa sáıkes kelgen jaǵdaıda sottan tys bankrottyq rásimin qoldaný máselesin qarastyra alady.
Bankrottyq zańda kózdelgen tártippen borysh mindettemelerin toqtatýǵa múmkindik beredi, alaıda júginbes buryn onyń saldaryn baǵalap alý qajet.
Atap aıtqanda, rásim aıaqtalǵannan keıin 5 jyl ishinde azamat jańa kredıtter men mıkrokredıtter ala almaıdy, 3 jyl boıy onyń qarjylyq jaǵdaıyna monıtorıng júrgiziledi, al qaıta bankrottyqqa ótinish berý tek 7 jyldan keıin ǵana múmkin bolady.
Aıta keteıik, qarjylyq qıyndyqtar týyndaǵan kezde qaryz alýshy úshin merzimin ótkizip alýdy eleýsiz qaldyrmaı, kredıtorǵa ýaqtyly júginý mańyzdy.
Buǵan deıin mıkrokredıt uıymy jabylǵan jaǵdaıda qaryzdy ne isteý kerek ekenin jazǵanbyz.
