Brıtandyq sarapshy: AQSh pen Izraıl Iranmen qaqtyǵystaǵy «jetistikti» ártúrli túsinýi múmkin
ASTANA.KAZINFORM - AQSh pen Izraıldiń Iranǵa qarsy áskerı operatsııasy qysqa merzimdi ári maqsatty dep sanalyp, uzaqqa sozylǵan qaqtyǵystyń sıpatyna ıe bolyp keledi, dep habarlaıdy Kazinform agenttiginiń Londondaǵy menshikti tilshisi.
Bastapqyda Izraıl men AQSh búkil aımaqty turaqsyzdandyrýy múmkin uzaqqa sozylǵan qaqtyǵystan aýlaq bolýǵa tyrysyp, operatsııany shamamen 72 saǵat ishinde júrgizýdi josparlaǵan. Alaıda, Koroldik Birikken Qyzmetter Instıtýtynyń (Koroldik Qorǵanys jáne qaýipsizdik zertteýler ınstıtýty) zertteýshisi Alaa Zýbı atap ótkendeı, negizgi suraq tek shaıqastyń uzaqtyǵynda ǵana emes, sonymen qatar taraptardyń naqty anyqtalǵan jáne strategııalyq mańyzdy maqsattarǵa qol jetkize alatyndyǵynda edi.
Zýbıdiń aıtýynsha, AQSh pen Izraıl ózderiniń túpki maqsatyn ártúrli túsinýi múmkin. AQSh úshin Iran áleýetiniń shekteýli álsireýi jáne tejeýdi qalpyna keltirý jetkilikti dep sanaýǵa bolady.
- Vashıngton úshin jaýdyń múmkindikterin shekteýli álsiretý jáne tejeý qabiletin qalpyna keltirý Iraktaǵy sabaqtardy eskere otyryp, rejımdi ózgertý men jerdi basyp alý operatsııalaryna qatysýdan aýlaq bolý úshin jetkilikti bolýy múmkin. Jedel áýe shabýyly bul strategııaǵa sáıkes keledi. Sonymen qatar eger Tegeran olardy tez qalpyna keltire alsa, Izraıl Iran múmkindigin ishinara álsiretýdi jetkiliksiz dep sanaýy múmkin. Muny sheshim retinde emes, keshiktirilgen táýekel retinde qabyldaıdy, - dep atap ótedi Zýýbı.
Eger AQSh óz maqsatyna qol jetkizildi dep sheship, kelissózderge oralsa, Izraıl qıyn tańdaýǵa tap bolýy múmkin. Gaza soǵysy kezinde Tramp ákimshiligi Izraılge operatsııany toqtatýǵa qysym jasaǵan dep aıtylady.
Sarapshy Izraıldiń ishki dınamıkasyna erekshe nazar aýdarady. Onyń aıtýynsha, qaqtyǵystyń Izraıl úshin quny tez ósip keledi.
- 2025 jylǵy maýsymdaǵy naýqannyń ár kúni shamamen 2,5 mıllıard shekelge (shamamen 800 mıllıon dollar) shyǵyn ákeldi: 1,7 mıllıard tikeleı áskerı shyǵyndar jáne 0,8 mıllıard óndiristiń joǵalýy. 12 kún ishinde bul shamamen 30 mıllıard shekelge (shamamen 9,7 mıllıard dollar) jetti. Qazirgi naýqan qorǵanys bıýdjetiniń ósýinen basqa mıllıardtaǵan qosymsha qarajat bólýdi qajet etti, - deıdi Zýýbı.
Ekonomıkalyq shıelenis saıası turǵydan aıqyn bolǵansha birtindep kúsheıedi, dep atap ótedi ol. Sol kezde qarjylyq shyǵyndar sózsiz qoǵamdyq qoldaýǵa áser etetin faktorǵa aınalady.
- Qoǵamdyq qoldaý joǵary bolyp qala beredi. Biraq Izraıldiń saıası tarıhy onyń qaqtyǵystyń uzaqtyǵyna, beıbit turǵyndardyń qurban bolý sanyna jáne boljamdy progreske sezimtal ekenin kórsetedi. Saılaý jylynda saıası yntalandyrýlar strategııalyq yntalandyrýlarmen qıylysady. Irannyń minez-qulqyn ózgertetin sheshýshi soqqy Bınıamın Netanıahý pozıtsııasyn nyǵaıtady. Kórinetin strategııalyq nátıjeleri joq, uzaqqa sozylǵan qaqtyǵys, kerisinshe, osaldyq týdyrýy múmkin, - dep atap ótedi zertteýshi.
Óziniń baǵalaýynda Iran júıesiniń tez kúıreýine degen boljamdar ıllıýzııa bolýy múmkin. Sımvoldyq tulǵanyń joıylýyn Irannyń kúıreýimen teńestirý eleýli analıtıkalyq qatelikke ákelýi múmkin.
- Eger qaqtyǵys sozylyp, uzaqqa sozylatyn, baqylanatyn shıelenis kezeńine ense, basty suraq Izraıldiń shabýyldy jalǵastyra alatyndyǵynda emes, qaqtyǵystyń uzaqtyǵy strategııalyq jaǵdaıǵa qalaı áser etetininde bolady. Ýaqyt óte kele shyǵyndar operatsııanyń bastapqy paıdasynan asyp túse bastaýy múmkin. Uzaqqa sozylǵan qaqtyǵys sózsiz áskerı nátıjelerden áldeqaıda asyp túsetin saldarǵa ákeledi, - dep qorytyndylaıdy Alaa Zýýbı.
Aımaqtyq dınamıkanyń keń aýqymy jáne qoldanystaǵy aımaqtyq tártiptiń ózi tereń ózgeriske ushyraýy múmkin.
Iran aınalasyndaǵy shıelenis qalaı órbigeni jáne qaqtyǵys týraly ázirge ne belgili ekeni týraly maqalany oqı alasyz.
