Bir aıda plastıkalyq otadan 2 adam mert boldy: medıtsınalyq mekemeler tekserilip jatyr
ASTANA. KAZINFORM — Elimizde sońǵy ýaqytta plastıkalyq ota jasatamyn dep qaıǵyly jaǵdaıǵa ushyraǵan azamattar sany jıilep otyr. Bir aı ishinde Aqtaý men Almatyda eki adam kosmetıkalyq operatsııadan kóz jumdy. Qaıǵyly oqıǵaǵa ne sebep boldy? Oǵan kim jaýapty? Bul másele Jibek Joly telearnasynyń «Búgin.LIVE» baǵdarlamasynda talqylandy.
Aqtaýdaǵy jaǵdaıǵa toqtalsaq, 49 jastaǵy Erbol Aıtýov jeke medıtsınalyq ortalyqqa ıek tusyna lıposaktsııa jasatý úshin barǵan. Aldyn ala málimetterge sáıkes, ota kezinde narkoz salynǵannan keıin naýqastyń jaǵdaıy kúrt nasharlaǵan. Sonyń saldarynan naýqas ınsýlt alyp, komaǵa túsken. Er adam bir aı boıy es-tússiz jatyp, mamyr aıynyń basynda kóz jumdy. Marqumnyń jaqyndary dárigerlerdiń salǵyrttyq tanytqanyn aıtady.
Mundaı jaǵdaı eki apta buryn Almaty qalasynda da tirkeldi. Jeke klınıkalardyń birinde bloger Sáýle Bazarhan plastıkalyq ota kezinde kóz jumdy. Jaqyndarynyń aıtýynsha, emhana qyzmetkerleri onyń jaǵdaıy týraly der kezinde habarlamaǵan.
— Meniń bilýimshe, barlyq qajetti analızder aldyn ala jasalǵan. Tekserý nátıjeleri qalypty dep tanylǵannan keıin ǵana qaryndasym operatsııaǵa shaqyrylǵan. Ota aldynda dáriger onyń jaǵdaıyna qatysty: «Qorqatyn eshteńe joq, analızderińiz jaqsy, bir-eki saǵatta aıaqtaımyz» dep aıtqan. Qaıǵyly habar bizge klınıka tarapynan emes, týystar arqyly keshki saǵat jeti shamasynda belgili boldy. Marqumnyń artynda eki uly qaldy. Bizdiń bilýimizshe, bul onyń plastıkalyq baǵyttaǵy alǵashqy operatsııasy bolǵan, - dedi Sáýle Bazarhannyń aǵasy Bolathan Ermahan.
Qazir marqumnyń ólimine baılanysty tergeý bastaldy. Aǵasynyń aıtýynsha, ol tergeýdiń tolyq ári obektıvti júrgizilip, ólimniń naqty sebebi anyqtalǵanyn jáne kinálilerdiń zań aıasynda jaýapqa tartylýyn qalaıdy.
Almatydaǵy qaıǵyly jaǵdaı: medıtsınalyq mekemeler jappaı tekserile bastady
Almatydaǵy qaıǵyly jaǵdaıdan keıin áleýmettik jelide medıtsınalyq mekemeniń jumysyn toqtatpaı, ota jasaýdy jalǵastyryp jatqany týraly túrli pikir tarady. Osyǵan baılanysty zańger Baýyrjan Aıymbetov klınıkanyń qyzmetin toqtatý sot sheshimi men Medıtsınalyq jáne farmatsevtıkalyq baqylaý komıtetiniń qorytyndysyna sáıkes júzege asatynyn aıtty.
— Atalǵan komıtettiń sheshimine sáıkes medıtsınalyq mekemeniń qyzmeti ýaqytsha toqtatylýy da múmkin. Eger ýákiletti organ tarapynan tıisti sheshim qabyldanbasa, klınıka óz jumysyn jalǵastyra beredi. Zańnamaǵa sáıkes, medıtsınalyq uıymnyń qyzmetin tek ýákiletti organnyń sheshimimen nemese sot sheshimimen ǵana ýaqytsha toqtatý qarastyrylǵan, - dedi zańger.
Biraq QR Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń Jospardan tys baqylaý basqarmasy basshysynyń mindetin atqarýshy Mahabbat Taıypova Almaty men Aqtaýdaǵy eki mekemede de tekserý bastalǵanyn málimdedi.
— Qazirgi tańda eki medıtsınalyq mekemede jospardan tys tekseris júrgizilip jatyr. Jumys babymen Almaty qalasyna keldim. Sońǵy eki kúnde mekemeniń lıtsenzııa qujattary, medıtsınalyq jabdyqtardyń talapqa sáıkestigi jáne jasalǵan operatsııalardyń sapasy tolyq zerdelenip jatyr. Jospardan tys tekseriske arnaıy táýelsiz sarapshylar tartylǵan. Olardyń qatarynda hırýrgter, terapevter jáne plastıkalyq hırýrgııa salasynyń mamandary bar, - dedi Mahabbat Taıypova.
Budan bólek, áleýmettik jelide Almatydaǵy jeke klınıkanyń lıtsenzııasyz jumys istep, zańsyz qyzmet kórsetkeni týraly da aqparat taraǵan. Alaıda tekserý barysynda mundaı derek rastalmaǵan.
— Medıtsınalyq mekemelerge lıtsenzııa berý eGov jáne «e-License» platformalary arqyly júzege asyrylady. Almatyda qaıǵyly jaǵdaı tirkelgen klınıkanyń lıtsenzııasy bar. Bul aqparatty ashyq derekkóz sanalatyn «e-License» júıesinen kórýge bolady. Tekserý jumystary departamenttiń qaýlysy negizinde, polıtsııa men prokýratýra organdarynyń kelisimi arqyly júrgizilip jatyr. Atalǵan derek boıynsha qylmystyq is qozǵalǵan. Sondyqtan tekserý tolyq aıaqtalyp, materıaldar saralanǵannan keıin ǵana naqty qorytyndy jasalady, - dedi ol.
Jalpy elimizde plastıkalyq hırýrgııa qyzmetin kórsetýge lıtsenzııasy bar 295 uıym jumys isteıdi. Olardyń qyzmeti normatıvtik-quqyqtyq aktilermen retteledi. Mahabbat Taıypovanyń aıtýynsha, adam ólimine ákelgen eki jaǵdaıdan keıin plastıkalyq ota jasaıtyn ózge de medıtsınalyq mekemelerge tekserý júrgizilip jatyr.
— Qazirgi ýaqytta respýblıka boıynsha 295 klınıkany tolyq tekserý máselesi qarastyrylyp jatyr. Bul jumystar prokýratýra organdarymen birlesip júrgiziledi. Quzyrly organdar azamattardan kelip túsken aryz-shaǵymdar boıynsha jedel tekserister júrgizip, anyqtalǵan quqyqbuzýshylyqtarǵa sáıkes shara qabyldaıdy, - dedi Mahabbat Taıypova.
Elde lıtsenzııalaý talaptary kúsheıtildi
Spıkerdiń aıtýynsha, elde lıtsenzııalaý talaptaryna ózgerister engizilgen. Buryn medıtsınalyq uıymdarǵa lıtsenzııa bir ret berilse, endi ony ár bes jyl saıyn jańartý tártibi qarastyrylyp jatyr. Al lıtsenzııalaý talaptarynyń saqtalýyn QR Densaýlyq saqtaý mınıstrligine qarasty Medıtsınalyq jáne farmatsevtıkalyq baqylaý komıteti qadaǵalaıdy.
— Komıtettiń ár oblysta aýmaqtyq departamentteri bar. Medıtsınalyq uıymdarǵa lıtsenzııany dál osy aýmaqtyq departamentter, ıaǵnı mekemeniń ornalasqan jeri boıynsha beredi. Lıtsenzııa – bul bir-eki paraqtan turatyn formaldy qujat emes. Ol medıtsınalyq uıymnyń barlyq biliktilik talaptaryna sáıkestigin jan-jaqty tekserý nátıjesinde beriledi. Tekserý barysynda medıtsınalyq jabdyqtardyń jaǵdaıy, materıaldyq-tehnıkalyq baza, sondaı-aq mamandardyń biliktiligi tolyq qaralady. Osy talaptarǵa sáıkes kelgen jaǵdaıda ǵana medıtsınalyq uıymǵa qyzmet kórsetýge ruqsat beriledi, - dedi zańger Baýyrjan Aıymbetov.
Osy tusta zańger naýqastyń quqyqtaryna da toqtaldy. Onyń aıtýynsha, operatsııa aldynda qol qoıylatyn qujat dárigerdi jaýapkershilikten tolyq bosatpaıdy. Eger medıtsınalyq qyzmet kórsetý talaptary buzylyp, dáriger qateligi dáleldense, zań aıasynda jaýapkershilik qaralady.
- Qoǵamda jıi túsinispeýshilik týdyratyn máselelerdiń biri – naýqastyń quqyqtary. QR «Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» kodeksine sáıkes, árbir patsıent ózine jasalatyn medıtsınalyq ota men asqynýlary týraly tolyq aqparatpen tanysýy tıis. Alaıda bul qujat «kez kelgen jaǵdaıǵa shaǵymdanbaımyn» degendi bildirmeıdi. Naýqas tek operatsııa barysy men yqtımal asqynýlar týraly aqparatpen tanysqany jóninde qol qoıady. Eger medıtsınalyq qyzmet kórsetý standarttary buzylyp, dárigerlik qatelik dáleldense, mundaı qujattar jaýapkershilikten bosatpaıdy jáne olardyń sheshýshi zańdyq kúshi bolmaıdy, - dedi ol.
Plastıkalyq hırýrgııa: suranys artqan ota túrleri men qaýipsizdik talaptary
Plastıkalyq hırýrgııa – búginde álem boıynsha eń tez damyp kele jatqan medıtsınalyq baǵyttyń biri. Mamandardyń dereginshe, keıingi jyldary eń kóp suranysqa ıe otalar qataryna rınoplastıka, lıposaktsııa, blefaroplastıka jáne sút bezin úlkeıtý nemese túzetý operatsııalary kiredi. Sonymen qatar ınektsııalyq kosmetologııa, botoks pen fıller protsedýralary da keń taralǵan.
— Álem elderinde plastıkalyq operatsııalardyń túri ártúrli suranysqa ıe. Máselen, Grýzııada rınoplastıka keń taralǵan bolsa, Azııa memleketterinde blefaroplastıka jıi jasalady. Al Brazılııada BBL dep atalatyn, ıaǵnı adamnyń óz maıyn deneniń basqa bóligine kóshirý operatsııalary tanymal. Qazaqstanda da eń kóp jasalatyn plastıkalyq operatsııalardyń biri – blefaroplastıka. Bul kóz ústindegi artyq terini alyp tastaý úshin jasalatyn ota túri, - dedi plastıkalyq hırýrg Asylbek Ahmetjanov.
Asylbek Ahmetjanovtyń aıtýynsha, kez kelgen plastıkalyq operatsııa birneshe kezeńnen turady. Aldymen patsıent dárigerdiń qabyldaýyna kelip, óz qalaýy men shaǵymyn aıtady. Osydan keıin mamandar operatsııanyń qajet-qajet emestigin, onyń densaýlyqqa áserin jan-jaqty túsindiredi eken.
— Barlyq analız nátıjeleri muqııat qaralady. Sonymen qatar, anestezıolog dáriger de patsıenttiń jaǵdaıyn tolyq baqylap, densaýlyǵyna qaýip tóndiretin faktorlar anyqtalsa, operatsııa jasaýǵa ruqsat bermeıdi. Kez kelgen operatsııanyń óz táýekeli bar. Keıbir patsıentter birneshe plastıkalyq otany bir mezette jasatqysy keledi. Alaıda mundaı jaǵdaıda biz qaýip joǵarylaıtynyn eskertip, barlyq operatsııany qatar jasaýǵa bolmaıtynyn túsindiremiz. Sondaı-aq operatsııadan keıin de naýqastyń jaǵdaıy turaqty baqylaýda bolady, - dedi Asylbek Ahmetjanov.
Mamandar eń kúrdeli ári qaýipti operatsııalardyń biri retinde ish aımaǵyndaǵy maıdy jambasqa kóshirý otasyn atap otyr. Mundaı operatsııalarda asqyný qaýpi joǵary bolǵandyqtan, patsıenttiń densaýlyǵy erekshe baqylaýǵa alynady.
Aıta keteıik, endi QR PІB aýrýhanasynda kúrdeli operatsııalar úlken tiliksiz jasalady.