Bir aıda eki adam kóz jumdy: SQO-daǵy sýy shıpaly Meńgeser kóli nesimen qaýipti
PETROPAVL. KAZINFORM — Soltústik Qazaqstan oblysy Mamlıýt aýdanyndaǵy Meńkeser kólinde bir aıda demalýǵa barǵan eki adamnyń qaıtys bolýy kópshiliktiń alańdaýshylyǵyn týǵyzdy. Ekeýi de sýǵa túskennen keıin ózderin jaısyz sezingen.
Osy oqıǵalardan keıin Kazinform tilshisi dárigerler men quzyrly organdardan tuzdy kóldiń adam densaýlyǵyna áseri, sýdyń sapasy jáne qaýipsiz demalý erejeleri týraly surap bildi.
Sýynyń shıpasy bar Meńgeser kóline jaz ýaqytynda óńir turǵyndary ǵana emes, kórshi oblystardan, Reseıden de arnaıy keledi. Biraq kópshilik tuzdy kóldiń sýy belgili bir deńgeıde emdik qasıetke ıe bolǵanymen, ol aǵzaǵa aıtarlyqtaı salmaq túsiretindigin eskere bermeıdi.
Aıyrtaý aýdandyq aýrýhanasy dırektorynyń orynbasary Marına Kýanovanyń aıtýynsha, sýdaǵy mıneraldardyń joǵary mólsheri aǵzaǵa paıdaly áser etýi múmkin. Alaıda mundaı sý júrek-qantamyrlar júıesi men terige qosymsha júkteme túsiretinin umytpaǵan jón. Demalys eń aldymen qaýipsiz bolýy tıis.
— Sozylmaly júrek-qantamyrlar, búırek aýrýlary nemese basqa da aýyr syrqattary bar adamdar tuzdy kólge barmas buryn mindetti túrde dárigermen keńeskeni durys. Tuzdy sýda 10-15 mınýt bolyp, úzilis jasap otyrǵan jón. Sýdan shyqqannan keıin denege jabysqan tuzdy mindetti túrde tuşy sýmen shaıyp tastaý qajet. Ystyq kúnderi aǵza suıyqtyqty kóp joǵaltatyndyqtan, jetkilikti mólsherde sý ishý de mańyzdy, — deıdi dáriger.
Maman sondaı-aq, ystyq aýa raıynda kúnniń astynda uzaq ýaqyt júrmeýge, kúnnen qorǵaıtyn krem qoldanyp, bas kıim kııýge keńes beredi.
— Tuzdy kólge aýyryp turyp, ıaǵnı dene qyzýy kóterilgen, jiti juqpaly aýrýǵa shaldyqqan, ashyq jaraqaty nemese kúıigi bar adamdar, júrek jetkiliksizdigi, baqylanbaıtyn arterııalyq gıpertonııa, aýyr búırek jetkiliksizdigi, sozylmaly teri aýrýlary asqynǵan adamdarǵa túsýge bolmaıdy. Júktiligi aýyr ótip jatqan áıelderge de tuzdy sýǵa kirmes buryn aldymen dárigerdiń keńesin alǵan jón. Al qarsy kórsetilim bolmaǵan jaǵdaıda tuzdy kólge shomylý densaýlyqqa oń áser etýi múmkin. Mıneraldy tuzdar aǵzany bosańsytady. Sozylmaly teri aýrýlary asqynbaǵan kezeńde teriniń jaǵdaıyna oń áser etýi múmkin jáne tirek-qımyl apparatynyń keıbir aýrýlary bar naýqastardy keshendi ońaltýda qoldanylady. Degenmen tuzdy kólge shomylý medıtsınalyq emniń balamasy emes ekenin jáne dáriger taǵaıyndaǵan emdi almastyrmaıtynyn umytpaǵan jón, — deıdi Marına Kýanova.
Qaýipsiz demalýdyń eń basty qaǵıdasy — shekten shyqpaý. Dárigerdiń aıtýynsha, sýda uzaq ýaqyt bolýǵa, kúnniń astynda qatty qyzdyrynýǵa, alkogoldik ishimdik ishýge nemese óz múmkindigińizdi asyra baǵalaýǵa bolmaıdy. Eger bas aınalý, álsizdik, júrek qaǵý nemese tynys alýdyń qıyndaýy sııaqty belgiler baıqalsa, birden sýdan shyǵyp, kóleńkege baryp, kóbirek sý iship, qajet bolǵan jaǵdaıda medıtsınalyq kómekke júginý kerek.
Mamandar Meńgeser kóliniń sýyn hımııalyq-fızıkalyq kórsetkishteri boıynsha Izraıldegi Óli teńizge uqsatady.
SQO sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamentiniń málimetinshe, Meńgeser kólinen jyl saıyn shomylý maýsymy bastalar aldynda sý synamalary alynady. Bıyl maýsym aıynda júrgizilgen sanıtarııalyq-hımııalyq, mıkrobıologııalyq jáne parazıtologııalyq zertteýlerdiń nátıjeleri boıynsha kól sýy qoldanystaǵy sanıtarııalyq talaptarǵa sáıkes kelgen.
Degenmen mamandar kól sýynyń mıneraldylyǵy óte joǵary ekenin eske salady.
Al SQO ekologııa departamenti Meńgeser kólinde sýdyń, túpki shógindilerdiń, topyraqtyń nemese atmosferalyq aýanyń sapasyna qatysty zertteýler júrgizilmegenin habarlady. Vedomstvonyń málimetinshe, bul kól memlekettik ekologııalyq baqylaý obektileriniń qataryna kirmeıtindikten, josparly monıtorıng júrgizý olardyń quzyretine jatpaıdy.
Sondyqtan departamentte kól sýynyń sapasy nemese lastaýshy zattardyń shekti mólsherden asýy týraly málimet joq. Sonymen qatar sońǵy úsh jyl ishinde Meńgeser kólinde balyqtyń, qustardyń nemese basqa da janýarlardyń jappaı qyrylýyna qatysty aqparat tirkelmegen.
Eske salaıyq, buǵan deıin Meńgeser kólinde eki egde jastaǵy adamnyń qaıtys bolǵany týraly jazǵan edik. Eki jaǵdaıda da oqıǵa ornyna jetken jedel járdem qyzmeti olardyń ómirin saqtap qala almady.
