Bozoq qalashyǵy respýblıkalyq mańyzy bar mádenıet eskertkishine aınalady
ASTANA. QazAqparat - Elordanyń irgesindegi ejelgi Bozoq qalashyǵy respýblıkalyq mańyzy bar mádenıet eskertkishteri tizimine enetin boldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi Astana qalasynyń mádenıet jáne sport basqarmasyna silteme jasap.
Astana qalalyq mádenıet jáne sport basqarmasynyń basshysy Bolat Majaǵulovtyń tóraǵalyǵymen ótken otyrysta tarıhı jáne mádenı eskertkishterdi qorǵaý jónindegi qalalyq komıssııa músheleri osyndaı usynys jasady. Komıssııa jumysyna Tarıhı-mádenı mura eskertkishteri men obektileriniń saqtalýyn qamtamasyz etý jónindegi dırektsııanyń dırektory Meırambaı Oralov, K. Aqyshev atyndaǵy ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń dırektory Maral Habdýllına, L.N.Gýmılev atyndaǵy EUÝ sáýlet jáne dızaın kafedrasynyń meńgerýshisi Rahıma Chekaeva, Sáýlet jáne qala qurylysy basqarmasynyń basshysy Serik Ábdirahmanov, sýretshi, músinshi Toqtar Ermekov, sáýletshi Serik Rýstembekov jáne basqa da sarapshylar qatysty.
«Komıssııa Kúıgenjar, Sarqyrama jáne Shubar qorǵandaryn tarıh jáne mádenıet eskertkishteri tiziminen alyp tastaý týraly sheshim shyǵardy. Arheologtar ejelgi qorymdar ornalasqan aýmaqtarda qazba jumystaryn aıaqtady, endi bul jerler kópshiliktiń paıdalanýyna beriledi», - delingen habarlamada.
Aıta ketsek, Bozoq qalashyǵy Astana qalasynyń aýmaǵynda, Bozoqty ózeniniń shyǵys jaǵalaýynda ornalasqan. Bozoq elordamyzdyń ejelgi shahar ekenin dáleldeıdi. Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Ortaǵasyrlyq Bozoq qalasy - Aqmola qalasynyń atasy, al onyń sońǵy murageri - Qazaqstannyń qazirgi bas qalasy Astana» degen bolatyn.
X-XI ǵasyrlarda Bozoq aımaqtyń ákimshilik jáne saýda ortalyǵy, sondaı-aq Uly Jibek jolynyń boıyndaǵy qazaq bıleýshileriniń áskerı bazasy bolǵan. Qalany zertteý ǵalymdarǵa óńirdiń myńdaǵan jyldyq tarıhynyń hronologııasyn qalpyna keltirýge múmkindik beredi. Biregeı eskertkish Aqmola óńiriniń qatań klımatyna qaramastan saqtalǵan. Bozoq qalasyndaǵy qazba jumystaryn 1999 jyly Kemal Aqyshev jetekshilik etken Esil arheologııalyq ekspedıtsııasy bastaǵan bolatyn. Zertteýler Bozoqtyń XIV ǵasyrdan beri Nura-Esil aımaǵyndaǵy ıslam dininiń ortalyǵy bolǵanyn anyqtady. Onda turǵyn jaı jáne ónerkásiptik konstrýktsııalardan basqa, shıki kirpishten salynǵan mýzeıler, keseneler, qorymdar bolǵan. Qazba jumystary kezinde ǵalymdar Altyn orda dáýirine (XVIII-XIX ǵǵ.) jatatyn qabirler tapqan.
Eske sala ketsek, byltyr Astana qalasynyń ákimi Baqyt Sultanov Bozoq qalashyǵynyń 3D-modeli jasalatynyn jarııa etken bolatyn.
