Bólip tóleý me álde nesıe me: qaısysy tıimdi
ASTANA. KAZINFORM — Turmystyq tehnıka, jıhaz jáne basqa da qymbat taýarlardy satyp alǵanda qazaqstandyqtar bólip tóleý men nesıeniń birin tańdaıdy. Ekeýi de tólemdi birneshe aıǵa bólýge múmkindik beredi. Biraq talaptary men artyq tólem mólsheri ártúrli.
Qaısysy tıimdi? Shart jasasqanda neni eskerý kerek? Artyq shyǵynnan qalaı saqtanýǵa bolady? Osy suraqtarǵa bank máseleleri jónindegi táýelsiz sarapshy Nurjan Bııakaev jaýap berdi.
Sarapshynyń aıtýynsha, tutynýshylyq nesıe bólip tóleýge qaraǵanda qymbatqa túsedi. Sebebi nesıege paıyz qosylady.
— Tutynýshylyq nesıe qymbat. Óıtkeni onyń paıyzdyq mólsherlemesi bar. Nesıe merzimi bólip tóleýge qaraǵanda uzaq bolýy múmkin. Al bólip tóleý kóbine bir jylǵa rásimdeledi. Árıne, bólip tóleý kezinde taýardyń baǵasyna belgili bir ústeme qosylýy múmkin. Óıtkeni mundaı qyzmetti eshkim tegin usynbaıdy. Degenmen tutynýshylyq nesıe báribir qymbatqa túsedi. Bul aqshalaı kepilsiz nesıege de, kepilmen beriletin nesıege de, taýarlyq nesıege de qatysty. Nomınaldy mólsherleme 25–30 paıyzǵa jetedi. Keı jaǵdaıda 40 paıyzǵa deıin barady. Sondyqtan tutynýshylyq nesıe qymbat qarjy quraly sanalady, — dedi Nurjan Bııakaev.
Nesıe quny eń aldymen syıaqy mólsherlemesine baılanysty. Mólsherleme joǵarylaǵan saıyn artyq tólem de kóbeıedi.
Nesıe rásimdegende neni eskerý kerek?
Nurjan Bııakaev úsh kórsetkishke nazar aýdarýǵa keńes beredi. Olar — jyldyq tıimdi syıaqy mólsherlemesi (JTSM), aı saıynǵy tólem jáne jalpy artyq tólem.
— Eń aldymen, JTSM-ge nazar aýdarý kerek. Bul kórsetkish nesıeniń naqty qunyn kórsetedi. Aı saıynǵy tólemniń qaltańyzǵa salmaq túsirmeıtinine kóz jetkizińiz. Jalpy qansha artyq tóleıtinińizdi de esepteńiz. Bank menedjeri aldyn ala tólem kestesin usynǵannan keıin osy kórsetkishterdi salystyryp, nesıe sharttarynyń ózińizge qolaıly ekenin baǵalaı alasyz, — dedi sarapshy.
Artyq tólemdi qalaı esepteýge bolady?
Taýardyń baǵasynan bólek qansha aqsha tóleıtinińizdi aldyn ala eseptegen jón. Ol úshin bankten tólem kestesin suratýǵa nemese saıttaǵy nesıe kalkýlıatoryn paıdalanýǵa bolady.
— Annýıtettik tólemdi formýlamen óz betińizshe esepteý qıyn. Ádette bank menedjeri aldyn ala tólem kestesin usynady. Sondaı-aq banktiń saıtyna kirip, kalkýlıatorǵa qajetti málimetterdi engizýge bolady. Ol aı saıynǵy tólemdi, JTSM-di jáne jalpy artyq tólemdi kórsetedi, — dedi Nurjan Bııakaev.
Bólip tóleý men nesıeni salystyrǵanda taýarǵa tólenetin jalpy somany eskerý qajet.
Sarapshynyń pikirinshe, 0 paıyzdyq mólsherlememen usynylatyn bólip tóleý tutynýshylyq nesıege qaraǵanda tıimdi.
— Taýar satyp alǵanda qolma-qol aqsha túrinde nesıe alǵannan góri bólip tóleýdi tańdaǵan durys. Áıtpese, nesıe alyp, sol aqshaǵa taýar satyp alasyz. Keıin qaryzdy paıyzymen birge óteısiz, — dedi sarapshy.
Nesıeni merziminen buryn ótegen tıimdi me?
Sarapshynyń aıtýynsha, tutynýshylyq nesıeni merziminen buryn óteý artyq shyǵyndy azaıtady. Sondyqtan múmkindik bolsa, qosymsha qarajatty negizgi qaryzdy óteýge jumsaǵan jón.
— Merziminen buryn óteý úshin keminde eki aılyq tólemge teń somany aýdarý kerek. Ol úshin bankke ótinish jazyp, aqshany negizgi qaryzdy óteýge baǵyttaýdy suraý qajet. Sodan keıin bank tólem kestesin qaıta esepteıdi. Nesıeniń mólsherlemesi men merzimi ózgermeıdi. Biraq aı saıynǵy tólem azaıady, — dep túsindirdi ol.
Turmystyq tehnıka men basqa da tutyný taýarlaryn satyp alǵanda sarapshy bólip tóleýdi tańdaýǵa keńes beredi. Alaıda sheshim qabyldamas buryn eki nusqanyń sharttaryn salystyryp, jalpy tólem somasyn eseptegen durys.
Aıta keteıik, jaqynda nesıe alýǵa «Stop-kredıt» qoıǵandar qandaı qaryzdardy rásimdeı alatynyń jazǵan edik.
