Bolashaq, mahabbat jáne ázilden týǵan janjal: AAIFF 2026 jeńimpazdary fılmderi týraly aıtyp berdi

Festıval jasandy ıntellektke arnalǵan is-sharalar toptamasyn biriktirgen AI Month aılyǵy aıasynda uıymdastyryldy. AAIFF 2026 baǵdarlamasyna baıqaý kórsetilimderi, iskerlik baǵdarlama jáne avtorlar men kreatıvti ındýstrııa ókilderiniń qatysýymen ótken paneldik pikirtalastar kirdi.

Bıyl festıvalge álemniń 125 elinen 8 067 ótinim tústi. Resmı komıssııa olardyń ishinen fınalǵa 25 jumysty iriktedi. Fınalısterdi ıÝNESKO-nyń burynǵy bas dırektory ári Frantsııanyń burynǵy mádenıet mınıstri Odrı Azýle, China Film Group jasandy ıntellekt zertteýleri ınstıtýtynyń dekany Ma Pın, Beıjiń kınoakademııasy anımatsııa fakýlteti dekanynyń orynbasary Van Hao, kásipker ári ınvestor Baladjı Srınıvasan, sondaı-aq BytePlus kompanııasynyń Taıaý Shyǵys, Afrıka, Úndistan, Túrkııa jáne TMD elderi boıynsha bas menedjeri Lı Long kirgen halyqaralyq qazylar alqasy baǵalady.

Baıqaý qorytyndysy boıynsha bes arnaıy nomınatsııa men The Future Worth Living In — «Ómir súrýge turarlyq bolashaq» negizgi taqyryptyq baǵdarlamasynyń jeńimpazdary anyqtaldy.

Arnaıy nomınatsııalarda Qazaqstan, Qytaı, Italııa, AQSh jáne basqa elderdiń avtorlary jeńiske jetti. Best Character nomınatsııasynda Myrzahan Jumahannyń IT WAS JUST A JOKE fılmi, Best Story nomınatsııasynda 2xLabs ujymynyń The Last Span jumysy, Best Visual nomınatsııasynda ıAkopo Dzanettıdiń (Jacopo Zanetti) What’s the Job? fılmi, Best Direction nomınatsııasynda ıAkopo Realeniń (Jacopo Reale) The Fracture kartınasy jáne Best Concept nomınatsııasynda Zakarı Londonnyń (Zachary London) Pomegranate fılmi úzdik atandy.

Ár arnaıy nomınatsııanyń júldesi 50 myń dollardy (shamamen 22,4 mln teńge) qurady.

«Qarapaıym ázil úlken janjalǵa ulasady»

Best Character nomınatsııasynda qazaqstandyq avtor Myrzahan Jumahan jeńimpaz atandy. Onyń fılmi qarapaıym ázilden bastalyp, birtindep úlken janjalǵa ulasatyn komedııalyq oqıǵany baıandaıdy.

Avtordyń aıtýynsha, fılmge kúrdeli maǵyna júkteýge tyryspaǵan, basty maqsaty — jeńil ári kóńildi oqıǵa jasaý.

— Meniń fılmim komedııa janrynda. Oqıǵa ıt pen ıesiniń aǵasy qarapaıym ázil úshin tóbelesip qalýynan bastalady. Keıin bári úlken janjalǵa ulasady. Men fılmge qandaı da bir kúrdeli nemese astarly maǵyna berýdi maqsat etken joqpyn. Bul — meniń ózimdi de belgili bir deńgeıde sıpattaıtyn jeńil oqıǵa. Óıtkeni men ázil-qaljyń men kóńildi dúnıelerdi unatamyn. Shynymdy aıtsam, básekelestikke baılanysty qatty qobaljydym. Munda talantty ári myqty qatysýshylar óte kóp boldy. Barlyǵy fılmderin jasaýǵa kóp kúsh pen ýaqyt jumsady. Sondyqtan árqaısysy laıyqty qarsylas boldy dep oılaımyn, — dedi Myrzahan Jumahan.

Qytaılyq avtordyń fılmine kóne kartına arqaý bolǵan

Ashyq baıqaýdyń taǵy bir júldegeri — qytaılyq avtor Lıý Shýhen. Onyń jumysyna kóne qytaı kartınasy negiz bolǵan. Fılmniń ıdeıasy dosymen ajyraý jáne keıin qaıta qaýyshý týraly áńgimeden keıin týǵan.

Fılmdi jasaý kezinde komanda Seedance 2.5 jáne basqa da arnaıy quraldy paıdalanǵan.

— Bizdiń oqıǵamyzǵa negiz bolǵan dúnıe — kóne qytaı kartınasy. Bul taqyrypty dosymmen alǵash talqylaǵan kezde áńgime kezdeısoq aıyrylysý men qaıta qaýyshý máselesine aýysty. Bul taqyryp bizge qyzyq kórindi. Sondyqtan ony fılmniń negizine aldyq. Bul joly Seedance 2.5 jáne taǵy bir arnaıy quraldy qoldandyq, — dedi Lıý Shýhen.

Avtordyń aıtýynsha, komanda stsenarıımen shamamen bir jarym aı jumys istep, fılmdi jasaýǵa kóp kúsh jumsaǵan.

— Bul marapat biz úshin óte mańyzdy. Stsenarııdi ázirleý kezeńiniń ózinde ony jetildirýge bir jarym aı jumsadyq. Bul jumysqa bar kúshimizdi saldyq, ony jasaýǵa tolyqtaı berildik. Sondyqtan úzdik stsenarıı úshin marapat alý — biz úshin úlken mártebe, — dedi ol.

Italıandyq rejısserdiń fılmi adam tańdaýyn arqaý etken

Best Visual nomınatsııasynda ıtalıandyq rejısser ıAkopo Dzanettıdiń What’s the Job? fılmi jeńiske jetti. Ol fılminde adamnyń tańdaýy men ómirdegi óz jolyn tabý taqyrybyn qozǵaǵan. Oqıǵanyń vızýaldy fony retinde kúndelikti jumys ortasyna uqsas keńse keńistigin paıdalanǵan.

— Bul fılm negizinen tańdaý týraly. Kúndelikti jumyspen baılanysty klassıkalyq keńseni fon retinde aldym. Biraq shyn máninde bul — ómir jáne durys tańdaý jasaý úshin keıde óz isińe nazar aýdarýdyń mańyzy týraly fılm. Keıde adamdar bizge keńes berip, baǵyt kórsetýge tyrysady. Biraq bul bizdi árdaıym qajet jerge apara bermeıdi. Ár adamnyń óz joly bar. Fılmniń negizgi ıdeıasy da osy, — dep túsindirdi ıAkopo Dzanettı.

Qazir Dzanettı Mılanda turyp, jumys isteıdi. Ol ıtalııalyq UVI startapyna arnalǵan vızýaldy jobalarmen aınalysady. Kompanııa orkestrler men klassıkalyq kontsertterge arnalǵan sheshimder ázirleıdi. Sonymen qatar rejısser jeke fılmderin túsirip, baıqaýlarǵa qatysady jáne tapsyryspen jobalar jasaıdy.

Buǵan deıin ol fotografııany oqyǵan, keıin mehanıkalyq ınjenerııa mamandyǵyna túsken. Alaıda sońynda oqýyn tastap, kıno salasyna bet burǵan.

— Men 27 jastamyn, Venetsııada dúnıege keldim. Qazir Mılanda qyzymmen birge turamyn. UVI úshin vızýaldy jobalar jasaımyn, sonymen qatar ózim úshin, baıqaýlarǵa jáne tapsyrys boıynsha fılmder túsiremin. Buǵan deıin fotografııa oqydym, al odan buryn ýnıversıtette mehanıkalyq ınjenerııa mamandyǵynda bilim aldym. Biraq keıin oqýymdy tastap, armanymnyń sońynan erýdi — fılm túsirýdi tańdadym, — dedi ol.

Jeńimpazdar jarııalanǵannan keıin rejısser bolǵan jaǵdaıdy áli tolyq túsinip úlgermegenin aıtty.

— Men ózimdi túsimde júrgendeı sezinip júrmin. Áli kúnge deıin ne bolǵanyn tolyq túsingen joqpyn, sóz taba almaı otyrmyn. Bul marapatqa qatty qýandym. Osydan keıin bul jumysqa degen qushtarlyǵym odan ári arta tústi. Óte rızamyn, — dedi Dzanettı.

Negizgi júlde $450 myńdy qurady

The Future Worth Living In negizgi taqyryptyq baǵdarlamasyna 10 fınaldyq jumys endi.

Baǵdarlama qorytyndysy boıynsha Ispanııadan kelgen Ernest Desýmbıla Looking for Perseida fılmimen úshinshi oryn jáne 100 myń dollar, Úndistan rejısseri Abhık Banerdjı Sitara kartınasymen ekinshi oryn jáne 200 myń dollar aldy.

Al basty júlde — 450 myń dollar — Latvııadan kelgen Nıkolaı Shestaktyń The First Honest Day fılmine buıyrdy.

Shestak buǵan deıin akter bolǵan. Shamamen tórt jyl buryn rejıssýramen aınalysa bastaǵan, al eki jyl buryn jasandy ıntellekt kómegimen fılmder jasaı bastaǵan.

Rejısser baıqaýǵa usynylǵan jumystardyń sany men janrynyń alýan túrliligin eskerip, jeńiske jetemin dep múlde kútpegenin aıtty.

— Jeńiske jetemin dep múlde oılamadym. Munda keremet fılmder men túrli janrdaǵy jumystar óte kóp boldy. Sondyqtan qazylar alqasy nege meniń fılmimdi tańdaǵanyna ózim de tańǵalamyn. Fılm túsirgende oǵan ózimniń bir bólshegimdi, oılarymdy qosamyn. Munyń bárin jumysymnan kórýge bolady, — dedi Nıkolaı Shestak.

Basty júldeni alǵannan keıin rejısser aldaǵy josparyn da bólisti. Ol kıno túsirýdi jalǵastyryp, júlde qarjysyn jańa jobalaryna jumsamaq. Sonymen qatar Almatyǵa baryp, Qazaqstanmen jaqynyraq tanysýdy josparlap otyr.

— Biraz demalyp, Astanany tamashalaǵym keledi. Erteń alǵash ret Almatyǵa ushamyn. Qazaqtyń taǵamdarynan dám tatyp, tabıǵatyn kórip, adamdarmen aralasqym keledi. Maǵan Astana da, Qazaqstan da qatty unaıdy. Al júlde aqshasyn jańa fılmder túsirýge jumsaǵym keledi, — dedi rejısser.

«Sitara»: armanyna jetýge umtylǵan adam týraly

Negizgi baıqaýda ekinshi oryn alǵan úndistandyq rejısser Abhık Banerdjıdiń Sitara fılmi qıyndyqtarǵa qaramastan moıyndalyp, óz ornyn tabýǵa umtylǵan adam týraly.

Basty keıipker qarapaıym qyzmetker bolyp jumys isteıdi jáne jeke ómirine kóp ýaqyt bóle almaıdy. Soǵan qaramastan ol jaǵdaıyn ózgertýge tyrysady.

— Meniń fılmim aınalysatyn isi arqyly úlken jetistikke jetip, ózin tanytqysy keletin adam týraly. Ol óz isinde jetistikke jetip, eńbeginiń baǵalanǵanyn qalaıdy. Biraq bul oǵan óte qıynǵa soǵady. Ol qarapaıym qyzmetker bolyp jumys isteıdi jáne jeke ómiri de joqtyń qasy. Sondyqtan keıipker óz qalaǵanyna qol jetkizýge tyrysyp, sońynda sıýrrealıstik oqıǵaǵa tap bolady, — dedi Abhık Banerdjı.

Rejısserdiń aıtýynsha, fılm keıipkerdiń ómirin ózgertýge múmkindik izdeýi men ózin kórsetýge degen talpynysyn sýretteıdi.

— Fılmimde adam óz armanynyń sońynan erip, tap bolǵan jaǵdaıdan shyǵýǵa tyrysady. Ol ómirin mándi ótkizgisi keledi. Árqaısymyz óz múmkindigimizdi kútemiz. Álemniń kez kelgen jerinde adam ózin kórsetýge múmkindik izdeıdi. Maǵan osyndaı múmkindik berilgenine, shamasy, jolym bolǵan. Álemniń túkpir-túkpirindegi adamdar óz sátin, óz tarıhynyń basty keıipkeri bolýǵa múmkindik beretin kezdi kútedi, — dedi ol.

Úndistandyq rejısser Qazaqstanǵa alǵash ret kelgen. Aldaǵy ýaqytta ol birneshe tolyqmetrajdy fılmniń stsenarııimen jumysyn jalǵastyryp, jumystaryn halyqaralyq festıvalderge usynýdy josparlap otyr.

— Men birneshe tolyqmetrajdy fılmniń stsenarııin jazdym. Olardy mindetti túrde túsirgim keledi. Ádettegideı, olardy halyqaralyq festıvalderge usynýdy josparlap otyrmyn. Bul — qyzyqty jobalar. Olardy kórermenniń kórgenin qalaımyn. Olar adam tabıǵaty, emotsııa men drama, kúndelikti sezinip, bastan ótkeretin dúnıelerimiz týraly. Ár adam óz armanyn júzege asyrǵysy keledi. Meniń fılmderimniń negizgi taqyryby da osy, — dedi rejısser.

«Looking for Perseida»: robot-kovboıdyń mahabbat izdeýi

Úshinshi oryndy Barselonadan kelgen Ernest Desýmbıla Looking for Perseida fılmimen ıelendi.

Kartına Saılas esimdi robot-kovboı týraly. Adamnyń janyn arqalaǵan keıipker antıýtopııalyq álemdegi shól dalany kesip ótip, súıiktisi Perseıdi izdeıdi. Fılmdegi erekshe keıipkerlerdiń biri — jaýyzdardyń rólin somdaıtyn delfınder.

Desýmbıla fılmdi nebári 10 kúnde túsirgen. Festıval týraly oǵan áıeli aıtyp bergen. Baıqaý jaıly bilgen kezde jumystardy qabyldaý merziminiń aıaqtalýyna sanaýly kún qalǵan.

— Bul múmkindik týraly maǵan áıelim aıtty. Festıval týraly bilgenimde dedlaınǵa nebári on kún qalǵan eken. Alǵashynda muny jasaý múmkin emes sııaqty kórindi. Biraq baıqap kórýge sheshim qabyldadym. Úıge qamalyp alyp, fılmdi on kúnde túsirdim. Sońynda bári oıdaǵydaı bolǵanyna óte qýanyshtymyn, — dedi Ernest Desýmbıla.

Rejısser fılmniń ıdeıasy qalaı týǵanyn da aıtyp berdi. Oǵan «Ómir súrýge turarlyq bolashaq» degen sóz tirkesi túrtki bolǵan.

— Fılmim «Ómir súrýge turarlyq bolashaq» degen sózden shabyt aldy. Sol kúni Barselonadaǵy festıvalden usynys alǵanymda, syrtta nóser jaýyp turdy. Sol kórinisti qysqametrajdy fılmniń fınaly retinde elestettim. Keıin sol fınalǵa alyp keletin búkil oqıǵany jasadym. Osylaısha fılmniń sıýjeti birtindep paıda boldy, — dedi ol.

Alǵan marapat rejısserge jumysyn jalǵastyrýǵa qosymsha motıvatsııa bergen. Degenmen onyń basty kásibı maqsaty ózgermegen — tolyqmetrajdy fılm túsirý.

— Osyndaı jobalarmen jumys isteýdi jalǵastyrǵym keledi. Biraq kópten bergi armanym — tolyqmetrajdy fılm túsirý. Birneshe jobam bar. Bul marapat sol armanymdy júzege asyrýǵa kúsh pen shabyt berdi. Áńgimeler aıtýdy jáne jobalarymdy damytýdy jalǵastyrǵym keledi, — dedi ol.

Festıval qatysýshylary úshin Astanaǵa sapar tek baıqaýmen shektelmedi. Olar elordamen tanysýǵa da múmkindik aldy. Desýmbıla ásirese qalanyń sáýleti men Ulttyq mýzeıge barǵanyn erekshe atap ótti.

— Maǵan bul qala óte unady. Baǵdarlama aıasynda bizge Astanany kórsetti. Basqa óner adamdarymen aralasý sapardyń eń jaqsy bóligi boldy dep oılaımyn. Jergilikti turǵyndardyń qonaqjaılyǵy da unady. Ózimdi munda úıdegideı sezindim. Bul keremet áser, — dedi rejısser.

«AI-kınonyń qyzyǵy — tehnologııanyń ózinde emes»

Festıvaldiń teń quryltaıshysy ári AAIFF kreatıvti dırektory Aızat Qusaıynovtyń aıtýynsha, qatysýshylardyń nazary tek tehnologııaǵa emes, onyń avtorlarǵa ashyp otyrǵan jańa múmkindikterine aýdy.

— Búgingi AI-kınonyń eń qyzyqty tusy — tehnologııanyń ózi emes, avtorlardyń ony paıdalanyp ne jasap jatqany. Festıval barysynda óte myqty ári bir-birine uqsamaıtyn jumystardy kórdik. Olar erekshe vızýaldy sheshimderden bastap, oqıǵa aıtýdyń jańa tásilderine deıin qamtıdy. Ártúrli elderdiń rejısserleri men avtorlary AI platformalaryn óz ıdeıalaryn júzege asyrýdyń jańa quraly retinde qalaı paıdalanatynyn baqylaý óte qyzyq. Nátıjesinde halyqaralyq joba qalyptasty. Jumystardyń aýqymy men sapasyna qarap, AI-kıno álemdik kınoındýstrııanyń derbes baǵytyna aınalyp kele jatqanyn kórýge bolady, — dedi Aızat Qusaıynov.

Festıvaldiń teń quryltaıshysy ári AAIFF keńesiniń tóraǵasy Almas Jalı qatysýshylardyń halyqaralyq quramyn jáne jobany odan ári damytý josparlaryn atap ótti.

— Osyndaı halyqaralyq festıvaldiń dál Qazaqstanda ótýi óte mańyzdy. Astana álemniń túkpir-túkpirinen kınoındýstrııa, tehnologııa jáne kreatıvti ındýstrııa ókilderi toǵysatyn alańǵa aınalsyn dep otyrmyz. Alǵashqy festıval bizge jaqsy serpin berdi. Endi mindetimiz — jobany odan ári damytý, halyqaralyq qatysýshylar qaýymdastyǵyn keńeıtý jáne kıno men jasandy ıntellekt toǵysyndaǵy avtorlarǵa jańa múmkindikter jasaý, — dedi Almas Jalı.

Astana AI Film Festival festıvaliniń jalpy júlde qory 2 mln dollardy quraıdy. Onyń 1 mln dollaryn Freedom Holding Corp. janyndaǵy Freedom Shapaǵat korporatıvtik qory júlde qory retinde usyndy. Qalǵan 1 mln dollar bolashaǵy zor AI-komandalarǵa ınvestıtsııa retinde bólinip, Qazaqstandaǵy kıno óndirisi men AI ekojúıesin damytýǵa baǵyttalady.

2 jáne 3 qazanda fınalısterdiń jumystary MEGA Silk Way saýda-oıyn-saýyq ortalyǵyndaǵy Chaplin kınoteatrynda úlken ekrannan kórsetildi.

Alǵashqy Astana AI Film Festival halyqaralyq kásibı qaýymdastyqty AI-kınony damytý jáne avtorlar men kreatıvti komandalarǵa jańa múmkindikter ashý tóńiregine biriktirdi. Festıval kınonyń bolashaǵyn, shyǵarmashylyq úderiste jasandy ıntellektini qoldanýdy jáne jańa AI-kreatıvti ındýstrııany damytý máselelerin talqylaıtyn halyqaralyq alańǵa aınaldy.

Buǵan deıin stýdentter jasandy ıntellekt salasyndaǵy 515-ten astam sheshim ázirlegenin jazǵanbyz.