«Bolashaq» baǵdarlamasy: ǵylymı taǵylymdamalarǵa irikteý qalaı ózgeredi
ASTANA. KAZINFORM — «Bolashaq» baǵdarlamasy aıasyndaǵy ǵylymı taǵylymdamalarǵa úmitkerlerge qoıylatyn talaptar kúsheıtildi. Sondaı-aq irikteý tártibi, joǵary oqý oryndary men ǵylymı uıymdarǵa arnalǵan jańa krıterııler tanystyryldy. Bul týraly Halyqaralyq baǵdarlamalar ortalyǵynda málim etildi.
Úmitkerlerge qoıylatyn jańa talaptar
Endi irikteý tetigi ózgerip, úmitkerler alǵashqy kezeńde testileý emtıhany arqyly ótedi. Ortalyqtyń dereginshe, buǵan deıingi irikteý barysynda 458 úmitkerdiń 54-i birinshi kezeńde shekti baldy jınaı almaǵan, ıaǵnı qabyldanǵan ótinimderdiń 11,8 paıyzy.
Sonymen qatar talaptar qataryna taǵy bir mańyzdy shart engizildi. Atap aıtqanda, úmitkerdiń Web of Science nemese Scopus bazasynda keminde bir ǵylymı maqalasy nemese sholý eńbegi bolýy tıis. Balama retinde QR Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi bekitken tizimdegi 1–2 deńgeıli basylymdardaǵy jarııalanymdar nemese Derwent Innovations Index bazasynda tirkelgen patent te qabyldanady.
Budan bólek, orys tili memlekettik nemese resmı til bolyp sanalmaıtyn elderde ǵylymı taǵylymdamadan orys tilinde ótý múmkindigi alynyp tastaldy.
Jas shekteýi de naqty belgilendi. Er adamdar úshin — 59 jas, áıelder úshin — 57 jas.
JOO men ǵylymı uıymdarǵa arnalǵan talaptar
Taǵylymdamadan ótetin joǵary oqý oryndary QS University Rankings by Subject reıtınginiń úzdik 100-ine enýi qajet. Al ǵylymı uıymdar SCImago Institutions Rankings tizimindegi top-1000 qataryna kirýi tıis.
Konkýrstaǵy ózge ózgerister
Ǵylymı taǵylymdamalarǵa bólinetin shákirtaqy sany eki esege qysqartylyp, 500-den 250-ge deıin azaıtyldy. Qalǵan 250 stıpendııa «Bolashaq» baǵdarlamasynyń basqa baǵyttaryna qaıta bólindi.
— 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha 250 ǵalymǵa jetekshi sheteldik joǵary oqý oryndary men ǵylymı-zertteý ortalyqtarynda taǵylymdamadan ótýge stıpendııa taǵaıyndaldy. Barlyq bólingen shákirtaqy tolyq ıgerildi, — dep atap ótti ortalyqtan.
Sonymen birge jaratylystaný jáne tehnıkalyq baǵyttar boıynsha taǵylymdamadan ótetin stıpendıattardyń úlesi artqan. 2025 jyly bul kórsetkish 72,4 paıyz boldy. Al 2022 jyly ol 46,0 paıyz bolǵan. 2025 jyly bir orynǵa shaqqandaǵy konkýrs 1,8 adam (2024 jyly — 3,3).
Ǵylymı zertteýlerdiń basym baǵyttarynyń tizimi Úkimet janyndaǵy Joǵary ǵylymı-tehnıkalyq komıssııanyń basymdyqtaryna sáıkestendirildi. Olardyń qatarynda:
1. ekologııa, qorshaǵan orta jáne tabıǵatty utymdy paıdalaný;
2. energııa, ozyq materıaldar jáne kólik;
3. ozyq óndiris, tsıfrlyq jáne ǵaryshtyq tehnologııalar;
4. eldiń zııatkerlik áleýeti;
5. ómir jáne densaýlyq týraly ǵylym;
6. agroónerkásiptik keshenniń turaqty damýy;
7. ulttyq qaýipsizdik jáne qorǵanys, bıologııalyq qaýipsizdik bar.
Aıta keteıik, «Ǵylymı taǵylymdamalar» baǵdarlamasyna qujat tapsyrý tártibi týraly tolyq aqparatty agenttiktiń materıalynan oqı alasyz.
