Bilikti mamandy qalaı daıarlaý kerek – amerıkalyq ǵalym
ASTANA. KAZINFORM – Astanada ótip jatqan AI and Digital Bridge halyqaralyq forýmynda Kazinform tilshisine suhbat bergen amerıkalyq ınformatık, Tıýrıng syılyǵynyń laýreaty Djon Hopkroft tehnologııa salasynda mansap qurǵysy keletin jastar eń aldymen ózderin qyzyqtyratyn baǵytty taýyp, zertteý júrgizýdi jáne durys másele qoıa bilýdi úırenýi kerek ekenin aıtty. Onyń pikirinshe, ýnıversıtettiń basty mindeti stýdentti oqytýshynyń zertteýine kómekshi etý emes, ózdiginen zertteı alatyn maman qalyptastyrý.
Aldymen ǵalym doktorantýranyń máni stýdentke daıyn zertteý taqyrybyn usynyp, belgili bir nátıjege jetkizýde emes. Eń mańyzdysy onyń ózine qyzyq ǵylymı máseleni taýyp, ony zertteýdiń jolyn meńgerýi dep atap ótti.
– Kóptegen oqytýshy doktorantýranyń maqsaty stýdentterdiń óz zertteýlerine kómektesip, ǵylymı maqalalar jarııalaýy dep oılaıdy. Biraq onyń shynaıy maqsaty – stýdentterge zertteý júrgizýdi úıretý. Al mundaǵy eń mańyzdy daǵdy zertteıtin máseleni durys tańdaı bilý, – dedi Djon Hopkroft.
Ol óziniń ǵylymı jetekshilik tájirıbesinde stýdentterine daıyn taqyryp berýge tyryspaǵanyn aıtty. Kerisinshe, olardyń óz ıdeıalaryn izdeýine múmkindik bergen.
– Men stýdentterge ne isteý keregin eshqashan tikeleı aıtpaıtynmyn. Olardyń jumysy qalaı júrip jatqanyn suraıtynmyn. Eger bir baǵyt nátıje bermese, taǵy qandaı máseleler qyzyqtyratynyn birge talqylaıtynbyz. Osylaısha olar óz zertteý baǵytyn birtindep anyqtap, ózderi qalaǵan sheshimge keletin, – dedi ǵalym.
Hopkrofttyń aıtýynsha, onyń jetekshiligimen jumys istegen stýdentterdiń keıbir dıssertatsııalary bastapqyda asa iri ǵylymı jańalyq bolyp kórinbeýi múmkin. Alaıda onyń maqsaty stýdentke daıyn ǵylymı nátıje jasatý emes, ony zertteýshi retinde qalyptastyrý bolǵan.
– Úsh jyl ishinde stýdentter qandaı nátıjege jetse de, men olardyń dárejesin alýyna múmkindik beretinmin. Sebebi olar zertteý júrgizýdi úırendi. Keıin olardyń ekeýi Tıýrıng syılyǵyn aldy. Bul ınformatıka salasyndaǵy Nobel syılyǵyna balama sanalatyn marapat, – dedi ol.
Ǵalym bir ýaqytta bir ǵana doktorantpen jumys istegenin atap ótti. Bul oǵan stýdenttiń zertteýine ǵana emes, onyń máseleni qalaı qoıatynyna jáne ǵylymı baǵytty óz betinshe qalaı tańdaıtynyna kóńil bólýge múmkindik bergen.
Sonymen qatar Djon Hopkroft joǵary bilim berý júıesinde ýnıversıtettiń negizgi mindeti qalaı túsindiriletinine de toqtaldy.
Onyń pikirinshe, ýnıversıtetti tek ǵylymı zertteý júrgizetin oryn retinde qarastyrý jetkiliksiz.
– Ýnıversıtettiń basty mindeti zertteý júrgizý emes, kelesi býyn talanttaryn tárbıeleý. Stýdentterge ózderin shyn máninde ne qyzyqtyratynyn túsinýge jáne sol qyzyǵýshylyǵyna sáıkes mansap qurýǵa kómektesý qajet, – dedi ol.
Ǵalymnyń paıymynsha, ýnıversıtette alynǵan bilimniń bári birdeı keıingi kásibı qyzmette tikeleı qoldanylmaýy múmkin. Biraq joǵary oqý ornynda qalyptasatyn daǵdylar adamnyń eńbek jolynda mańyzdy ról atqarady.
– Stýdentter ýnıversıtette eń aldymen jumsaq daǵdylardy meńgeredi. Olar basqa adamdarmen jumys isteýdi, máselege durys kózqaras qalyptastyrýdy, óz oıyn jetkizýdi jáne tıimdi qarym-qatynas ornatýdy úırenedi. Meniń oıymsha, eń mańyzdy daǵdylardyń qatarynda osylar bar, – dedi Djon Hopkroft.
Sóz sońynda ǵalym tehnologııa salasyna bet burǵan jastarǵa mamandyq tańdaýda óz qyzyǵýshylyǵyna súıenýge keńes berdi.
– Ár adamnyń ómiri bireý ǵana. Sondyqtan ony bosqa ótkizbeý kerek. Ózińizge ne unaıtynyn anyqtap, mansabyńyzdy sol qyzyǵýshylyqqa saı quryńyz. Bilim berýdiń negizgi maqsaty da – osy, – dedi Djon Hopkroft.
Buǵan deıin Qazaqstanda ótken hakaton jas IT mamandarǵa jańa serpin bergenin jazǵanbyz.
