BQO ózenderinde muzdyń qalyńdyǵy ótken jylǵydan joǵary bolyp otyr
ORAL. KAZINFORM – Batys Qazaqstan oblysynda ózenderde sýdyń deńgeıine monıtorıng turaqty júrgiziledi.
«Qazgıdromet» RMK BQO fılıalynyń dırektory Tilegen Shapanovtyń óńirlik kommýnıkatsııalar qyzmeti alańynda ótken brıfıngte málim etkenindeı, qazirgi tańda oblys aýmaǵynda 30 gıdrologııalyq beket jumys isteıdi.
Tilegen Qoıshybaıulynyń sózine qaraǵanda, 2025 jyly Jaıyq, Shaǵan, Derkól, Shyńǵyrlaý, Qaldyǵaıty, Shıeli ózenderinde qosymsha 7 gıdrobeket iske qosyldy. Bıyl Jaıyqta taǵy bir gıdrobeket ashyldy.
- Sondaı-aq 2025 jyly Shaǵan ózeninde Báıterek aýdany Mıchýrın aýyly gıdrobeketinde qaıyq ótkeli, Derkólde Zelenyıda, Barbastaýda Terekti aýdany Pokatılov eldi mekeninde aspaly ótkel qurylysyna jobalyq-smetalyq qujattama daıyndalyp, saraptamadan ótkizildi. Bul jobalardy bıyl júzege asyrý josparlanyp otyr, - dedi T.Shapanov.
Onyń aıtýynsha, oblys aýmaǵyndaǵy ózenderde jaǵdaı qalypty, muz qursaýynda. Ózenderdegi muz qalyńdyǵy 18-84 sm arasynda, bul ótken jylǵydan (21-65 sm) 20 sm joǵary.
Taǵy bir nazar aýdaratyn jaıt, gıdrologııalyq monıtorıngpen qamtylmaǵan aýmaqtarda erigen sýlardyń kútiletin kólemi Batys Qazaqstan oblysynyń aýmaǵynda ornalasqan meteostantsııalardan túsken atmosferalyq jaýyn-shashynnyń derekteri boıynsha geografııalyq-aqparattyq júıeler (GAJ) quraldarynda ınterpolıatsııany paıdalana otyryp anyqtaldy. Oblystyń shyǵys aýmaǵynda 1 sharshy km jerden erigen qar sýynyń mólsheri 0.004-0.008 mln tekshe metr dıapazonynda qalyptasýy múmkin. Jaıyq, Qaraózen men Saryózen alaptary arasynda bul kórsetkish 1 sharshy km aýmaqqa shaqqanda, 0,004-0,007 mln tekshe metr kóleminde boljanyp otyr. Oblystyń batys bóliginde kútiletin erigen qar sýynyń kólemi 0,004-0,009 mln tekshe metr aralyǵynda bolýy yqtımal. Jergilikti atqarýshy organdar erigen qar sýy jınaqtalatyn aýmaqtarda eldi mekenderge tónetin qaýiptiń aldyn alý jáne boldyrmaý sharalaryn der kezinde qabyldaýy qajet.
- Qardyń kóp bolýyna jáne kúzgi ylǵalǵa qaramastan, bıylǵy sý tasqyny 2025 jylǵy deńgeıge sáıkes kelýi múmkin. 2025 jyly muz qabyrshaǵynyń bolýynan jáne topyraqtyń qatýynan sý jerge sińbeı, betimen aqty. 2026 jyly muz qabyrshaǵy bolmaǵan jaǵdaıda erigen sýdyń bir bóligi topyraqqa súzilip, jerasty sýlaryn qorektendiredi. Bul sýdyń maksımaldy shyǵynyn azaıtady. Reseıdegi «Prıvoljskoe ÝGMS» federaldy memlekettik bıýdjettik mekemesiniń gıdrologııalyq boljamyna sáıkes Jaıyq ózeni boıynsha Kóshim gıdrobeketinde tasqyn kólemi 3,5-5,5 tekshe km bolýy (2025 jyly 4,43 tekshe km) múmkin. Jaıyq ózeninde Oral qalasyndaǵy gıdrobekette sýdyń eń joǵary deńgeıi 500-600 sm (qaýipti shegi – 850 sm, 2025 jyly – 476 sm) shamasynda bolady dep boljanyp otyr. Naýryz aıynda kún kúrt jylynyp, qatty jańbyr jaýsa, muz jamylǵysy erigen qar sýymen qosylyp, tasqynǵa soqtyrýy múmkin, - dep qosty T.Shapanov.
Eske sala keteıik, budan buryn Batys Qazaqstanda sý tasqynynan keler qaýip qandaı ekendigin jazǵan bolatynbyz.
Sondaı-aq BQO-da qaı ózenderden eldi mekenderge qaýip tónýi yqtımal ekendigi habarlandy.
