BQO-da jazataıym oqıǵalar saldarynan 40-tan astam adam zardap shekti
ORAL. KAZINFORM – Batys Qazaqstan oblysynda bıyl jazataıym oqıǵalar boıynsha 44 arnaıy tergep-tekserý júrgizildi.
BQO boıynsha eńbek ınspektsııasy departamentiniń basshysy Asylulan Dosjanovtyń málim etkenindeı, sonyń ishinde 33-i – óndiristik, 11-i – toptyq jazataıym oqıǵalar.
Asylulan Tursynulynyń aıtýynsha, osy oqıǵalar saldarynan 44 adam zardap shekse, sonyń beseýi qaza tapty. 21-i aýyr jaraqat aldy. Óndiristik toptyq jazataıym oqıǵalarda zardap shekken 18 adamnyń úsheýi kóz jumdy.
- Arnaıy tergep-tekserý nátıjeleri kórsetkenindeı, barlyq jazataıym oqıǵalar tehnogendik sıpatta emes, olardyń negizgi sebebi – adam faktory. Munyń basty sebepteri retinde zardap shegýshiniń óreskel abaısyzdyǵy, jumystardy uıymdastyrýdyń qanaǵattanarlyqsyz deńgeıi, jol qozǵalysy qaǵıdalaryn buzýdy aıtýǵa bolady. Sondaı-aq buǵan eńbek qaýipsizdigi jáne eńbekti qorǵaý talaptaryn buzý, qaýipsiz eńbek tásilderine oqytýdyń jetkiliksizdigi, aqaýly mashınalar men mehanızmderdi jáne jabdyqtardy paıdalaný da sebepker, - deıdi A.Dosjanov.
Onyń sózine qaraǵanda, jumys berýshiler men jumyskerlerdiń eńbek qaýipsizdigi jáne eńbekti qorǵaý salasyndaǵy qarapaıym talaptar men normalardy elemeýi osyndaı jazataıym oqıǵalarǵa soqtyrady. Sondyqtan óndiristik jaraqattaný deńgeıin tómendetý – búgingi kúnniń basty mindetteriniń biri. Ókinishke qaraı, júrgizilip jatqan profılaktıkalyq jáne ózge de is-sharalarǵa qaramastan, jumys oryndarynda jazataıym oqıǵalar áli de oryn alýda.
Sonymen qatar jumyskerler óndiristik jaraqat otbasy tabysynyń edáýir tómendeýine ákelýi múmkin ekenin túsinýi qajet. Mysaly, óndiristik jaraqat saldarynan eńbekke qabilettiligin ishinara joǵaltqan jumyskerler bes jyl ishinde shamamen 40 paıyzǵa deıin tabysynan aıyrylady. Kóp jaǵdaıda otbasy músheleri zardap shekken jumyskerge kútim jasaý úshin jumysyn tastaýǵa májbúr bolady.
Departament basshysynyń túsindirýinshe, zardap shekken jumyskerlerdi qorǵaý maqsatynda elimizde «Jumyskerdi eńbek (qyzmettik) mindetterin oryndaý kezinde jazataıym oqıǵalardan mindetti saqtandyrý týraly» QR Zańy qoldanylady.
Eńbek kodeksiniń jáne atalǵan Zańnyń normalaryna sáıkes menshik nysanyna qaramastan barlyq jumys berýshiler, memlekettik mekemelerdi qospaǵanda, jumyskerlerdi jazataıym oqıǵalardan saqtandyrýǵa mindetti. Alaıda is júzinde barlyq jumys berýshiler muny oryndamaıdy, osylaısha eńbek zańnamasynyń talaptaryn buzady.
Saıyp kelgende, jumyskerlerdi saqtandyrý jumys berýshilerdiń ózderi úshin de tıimdi. Jumysker eńbekke qabilettiligin joǵaltyp, kásiptik aýrýǵa shaldyqqan nemese qaıtqan jaǵdaıda, saqtandyrý sharty bolmaǵan kezde onyń barlyq joǵalǵan jalaqysyn zeınetkerlik jasqa deıin óteý, sondaı-aq asyraýyndaǵylardy kámeletke tolǵanǵa deıin qamtamasyz etý shyǵyndaryn jumys berýshi óz qarajaty esebinen kóteredi. Al saqtandyrý polısi bolsa, bul tólemderdi saqtandyrý uıymdary júzege asyrady.
- Mindetti saqtandyrý shartyn jasaspaý jumys berýshi úshin ákimshilik jaýapkershilikke ákeletinin eskerý kerek. Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksiniń 230-babyna sáıkes mynadaı aıyppuldar kózdelgen:
shaǵyn kásipkerlik sýbektileri úshin – 160 AEK (692 myń teńge);
orta kásipkerlik sýbektileri úshin – 400 AEK (1 mln 730 myń teńge);
iri kásipkerlik sýbektileri úshin – 1000 AEK (4 mln 325 myń teńge), - dep qosty A.Dosjanov.
Eske sala keteıik, budan buryn BQO-da eńbek zańnamasynyń buzylý derekteri boıynsha túsken ótinishter sany artyp otyrǵanyn jazǵan edik.
