BQO-da sońǵy úsh jylda syrtqy saýda aınalymy 8,2 trln. teńgege jetti

Bul týraly oblys ákimi Altaı Kólginov búgin Saltanat saraıynda óńirdiń ónerkásip jáne agroónerkásip salalarynda kásipkerlikti damytý máselelerine arnalǵan dóńgelek ústel otyrysynda málim etti, dep habarlaıdy QazAqparat.

Óńir basshysynyń atap ótkenindeı, elimiz táýelsizdik alǵannan bergi kezeńde kásipkerlik te dańǵyl jolǵa tústi. Elbasy bastamasymen qolǵa alynǵan memlekettik jáne salalyq baǵdarlamalar kásipkerliktiń damýyna erekshe serpin berdi. «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasy derbes qurylym retinde kásipkerlerdiń quqyǵy men múddesin qorǵaý, olarǵa qolaıly jaǵdaı týǵyzý maqsatynda jumystanyp keledi.

Qazaqstannyń DSU men Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa kirýi eksporttyń damýyna, joǵary ınnovatsııalyq tehnologııalardy paıdalanatyn jańa birlesken kásiporyndardyń qurylýyna septigin tıgizýde. 

Qazirgi tańda iri eksporterler retinde agroónerkásip kesheninde «Martın» degen saýda belgisimen belgili «Jelaev astyq ónimderi kombınatyn», «Kýbleı», «Beles Agro», ónerkásip salasynda «Oral transformator zaýyty», «Oral «Zenıt» zaýyty», «Batys Qazaqstan mashına jasaý kompanııasy», «TMK-Kaztrýbprom» jáne basqalaryn aıtýǵa bolady. Olar ónimderin negizinen Reseı, Ázerbaıjan, Qyrǵyzstan, Belarýs, Armenııa, Ózbekstan jáne alys shet elderge jóneltýde.

 

Otandyq taýar óndirýshilerdi qoldaý maqsatynda syrtqy naryqqa shyǵý, sheteldik seriktesterdi izdestirý jumystary júrgizilýde. Mysaly, bıyl Iran eline barǵan sapar nátıjesinde qazaqstandyq jáne ırandyq kompanııalar arasynda alty memorandýmǵa qol qoıyldy. Sonyń ishinde oraldyq «Topan» JShS men ırandyq  «Falizan Tasfyeh Co» kompanııasymen munaıhımııa salasynda hımııalyq reagentterdi óndirý jóninde ýaǵdalassa, «Batys Qazaqstan mashına jasaý kompanııasy» AQ «Innovative Component Solution» fırmasymen gaztýrbınaly qondyrǵylar úshin jabdyqtar shyǵarý týraly kelisimge keldi. Kúni búgin olar naqty is-qımylǵa kóshý ústinde. Sondaı-aq Sıngapýr, Túrkııa syndy elderge sapar barysynda «Topan» JShS men sıngapýrlyq «Shemical Industries» kompanııasy arasynda Qazaqstanda hımııa zaýytyn ashý týraly ortaq kelisimge qol jetkizildi.

Bıylǵy naýryz aıynda «Oral transformator zaýyty» JShS men túrkııalyq jeke ınvestorlar álemdik deńgeıde aty málim shveıtsarııalyq «AVV» kompanııasynyń tehnologııasy negizinde elektrtehnıkalyq jabdyq shyǵarý maqsatynda birlesken kásiporyn qurý jóninde kelisken bolaty. Sonyń nátıjesinde Oralda jańa birlesken kásiporyn «URAL ELECTRIC» JShS tirkelip, elektrqalqandy jabdyq shyǵarý jóninde jańa joba júzege asyrylýda. Bul jobany aldaǵy jyldyń birinshi toqsanynda iske qosý kózdelýde. Turmystyq qaldyqtardy óńdeý men sý tazalaýda mol tájirıbesi bar «Doranova» fın kompanııasynyń ókilderi Oralda óz jobasyn júzege asyrý úshin zerthanalyq jáne marketıngtik zertteýler júrgizýde. Sol sekildi «Lammin Ikkuna», «General Finland»  fın kompanııalary men «Steklo Servıs», «Elıta» JShS arasynda tórt jaqty memorandýmǵa qol qoıyldy. Bul joba boıynsha fın tehnologııasy negizinde qyzmet etý merzimi 30 jyldan joǵary, sapaly esik-tereze shyǵarý, óndiris úshin taza materıaldardy (aǵash, alıýmınıı, áınek) qoldaný oılastyrylýda. Qazirgi kezde birlesken «LAMMIN» JShS-yn qurý máselesi sheshilýde.

 

Oǵan qosa Elbasy tapsyrmasyna sáıkes óńiraralyq kooperatsııany damytý baǵytynda BQO delegatsııasy Almaty qalasynda, Soltústik Qazaqstan, Mańǵystaý, Atyraý, Aqtóbe oblystarynda bolyp, kelissózder júrgizdi. Bul da jemissiz bolǵan joq. Qazirdiń ózinde «Járdem» sharýa qojalyǵy Aqtaý qalasyna 170 mln. teńgege 150 tonna et jetkizse, «Batys Marka Lamb» kompanııasy Atyraýdaǵy saýda úılerimen memorandým jasasty. «Kaverın» JK Atyraýǵa qazan aıynyń ózinde 1,5 tonna ónim jóneltti. Sondaı-aq Batys jáne Soltústik Qazaqstan, Pavlodar oblystary zaýyttarynyń qatysymen Oralda munaıgaz salasy úshin qurysh turbalar shyǵaratyn birlesken kásiporyn ashý qarastyrylýda.

Bıyl óńirde ınvestıtsııa tartýda oń ózgeris bar. 2015 jylǵymen salystyrǵanda, ınvestıtsııa kólemi 18 paıyzǵa ósip, 263,1 mlrd. teńgege jetti, sonyń ishinde syrttan kelgeni - 55,9 paıyz (184,8 mlrd. teńge).

«Memleket basshysy atap ótkenindeı, otandyq kásipkerlik jańa ekonomıkalyq baǵyttyń qozǵaýshy kúshi bolyp tabylady. Bul rette egemen eldiń batys qaqpasy sanalatyn óńirimizde de kásipkerlikti zamanaýı talaptarǵa saı damytý úshin óndiristik, ınvestıtsııalyq áleýet jetkilikti», dedi Altaı Kólginov.

Jıynda sondaı-aq «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasy basqarmasy tóraǵasynyń orynbasary Nurjan Áltaev shet elge et ónimderin shyǵarý úshin kooperatsııalar quryp, birige jumystaný qajettigine toqtalsa, «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» AQ tóraǵasy Jandar Omarov aýyl sharýashylyǵyn qoldaý baǵytynda jańa joba-baǵdarlamalardyń qolǵa alynǵanyn jetkizdi. Batys Qazaqstan oblysynyń ókilderi, fın bıznes habynyń dırektory Muhtar Mankeev, «Topan» kompanııasynyń kommertsııalyq dırektory Ǵaısa Jumalıev, «CentrAsia Group» kompanııalar tobynyń damý jónindegi dırektory Jumataı Sálimov syrtqy ınvestıtsııalar tartý jónindegi óz tájirıbelerimen bólisti.