BQO-da munaı qaldyqtary kómilgen jer qorshaǵan ortaǵa qaýipti ekeni ras pa

ORAL. KAZINFORM – Batys Qazaqstan oblysy Aqjaıyq aýdany Taıpaq aýyly mańynda munaı qaldyqtarynyń kómilýi ekologtardy alańdatyp otyr.

«EcoSaqshy» qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy Dáýrenbek Sahymnyń málim etkenindeı, munaı qaldyqtary kómilip jatqany jóninde beınejazba aýyl turǵyndarynan túsken. 

Máseleni zerdeleý barysynda anyqtalǵanyndaı, 2025 jylǵy 28 mamyrda «QazTransOıl» AQ «ECSAD» JShS jáne «Korporatsııa tehnıcheskogo sodeıstvııa» JShS-men kelisim-shart jasasqan. Osyǵan oraı merdiger óńirdiń Báıterek jáne Aqjaıyq aýdandaryndaǵy «Ózen-Atyraý-Samara» magıstraldyq munaı qubyry ýchaskelerinen jalpy kólemi 61 223,20 tonna munaımen lastanǵan topyraqty qazyp alyp, arnaıy jabdyqtalǵan alańǵa tasymaldap, qazylǵan oryndy taza topyraqpen toltyryp, tehnıkalyq rekýltıvatsııa jumystaryn júrgizýge mindettengen.

Lastanǵan jer kólemi – 2,19703 gektar.

D.Sahymnyń pikirinshe, osy kelisim-shart jasalǵan kezde zańnamanyń saqtalýyna kúmán bar. Aldymen merdiger tenderdi utyp alǵan sátte qajetti lıtsenzııasy men tehnologııasynyń bolǵany týraly ashyq aqparat tabylmady. Ekinshiden, qorytyndy qujat merdiger tarapynan tek 25 shildede alynǵan. Osyǵan baılanysty qujattary tolyq sáıkes kelmegen kompanııanyń ne sebepti jeńimpaz bolyp tanylǵany túsiniksiz. Qaýipti qaldyqtar kómilýde degen aýmaqta merdigerdiń ózi kórsetken tehnologııalyq talaptar saqtalyp otyr ma, muny da tekserý qajet.

Sosyn jeti aı boıy aıtarlyqtaı jumys atqarmaǵan merdigerge kelisim-shart merziminiń uzartylý sebebi de túsiniksiz.

- Lastanǵan aýmaq 2,19703 gektar bolǵanymen, merdigerge 20 gektar jer 5 jyl merzimge jalǵa berilgen. Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes memlekettik jerler konkýrs nemese aýktsıon arqyly rásimdelýi tıis. Alaıda Aqjaıyq aýdany ákimdigi atalǵan jer telimin «QazTransOıl» AQ men merdiger arasyndaǵy kelisim-shart negizinde bergen. Májilis depýtaty Abzal Quspannyń bastamasymen júrgizilgen tekseris nátıjesinde jer berý negizsiz dep tanylǵanymen, jer telimi áli kúnge deıin memleket menshigine qaıtarylmaǵan, - dedi D.Sahym. 

Osyǵan baılanysty ekolog atalǵan kelisimsharttardyń zańdylyǵyn, merdiger kompanııalardyń lıtsenzııalyq jáne tehnologııalyq sáıkestigin, qaýipti qaldyqtardy kádege jaratý jumystarynyń talapqa saı júrgizilýin, jer telimin berý zańdylyǵyn, jaýapty tulǵalardyń áreketterin jan-jaqty ári táýelsiz tekserý qajet dep esepteıdi.

- Eger másele sheshilmese, bul jer asty sýy, topyraq pen aýanyń lastanýyna, odan janýarlar men turǵyndarǵa qaýip tónýi, ıaǵnı ekologııalyq apatqa soqtyrýy yqtımal, - dep qosty ekolog. 

«QazTransOıl» AQ-nyń málimetine qaraǵanda, atalǵan másele men derekter kompanııa tarapynan tıisti tártippen qaralýda. Tolyq jaýap keıin beriletin bolady. 

Aqjaıyq aýdany jer qatynastary bóliminiń basshysy Nurǵalı Mútıevtiń túsindirýinshe, Oral men Atyraý arasyndaǵy munaı qubyry boıynda keńes dáýirinde tarıhı lastanǵan jerler bar.

Sol jerlerdi «QazTransOıl» AQ óz qarajaty esebinen zalalsyzdandyryp keledi. 

- «Eko-Tehnıks» JShS 2022 jyly munaı qaldyǵymen lastanǵan jerlerdi zalalsyzdandyrý jumystaryn júrgizdi. Ótken jyly «QazTransOıl» AQ konkýrs uıymdastyryp, «ECSAD» JShS tenderdi utyp aldy. Merdiger uıym bıologııalyq tásilmen zalalsyzdandyramyz dep 20 gektar jer surady. Quzyrly organdardan kelisim alyp, zańnamaǵa sáıkes biz jerdi berdik. Dáýrenbek Sahymnyń aryzy negizinde Batys Qazaqstan oblysynyń jer resýstaryn basqarý departamenti teksergennen keıin jer zańnamasyn saqtaý maqsatynda hattama toltyrý jóninde nusqama berdi. Degenmen qazirgi kezde másele sotta qaralýda, - dedi N.Mútıev.

Eske sala keteıik, budan buryn BQO-da káriz sýy nelikten qoqys alańyna tógilip jatqany jóninde ákimdik jaýap bergenin jazǵan edik.