BQO-da kúıshi-ustaz Muhıt Aıtqalıevtiń 90 jyldyǵy toılandy

Respýblıkaǵa tanymal óner qaıratkeriniń týǵan jeri - Bókeı ordasy aýdany Han ordasy aýylynda «Dombyra - dostyq úni» atty oblystyq baıqaý ótkizildi.



Kúı baıqaýyna barlyǵy on úmitker qatysyp, baq synady. Han ordasy aýyldyq mádenıet úıinde ótken dombyrashylar saıysy aýdandyq ult aspaptar orkestri oryndaǵan Túrkeshtiń «Kóńilashar» kúıimen ashyldy.



Saıys qorytyndysynda qazylar alqasynyń sheshimimen oraldyq dombyrashy Jasulan Zınedınov bas júldeni jeńip aldy. Bórlilik Azamat Qalıev birinshi, Bókeı ordasy aýdanynan túlep ushqan, qazir oblys ortalyǵynda turatyn Raýan Kaspı ekinshi, taǵy bir oraldyq Berik Shaımardanov úshinshi orynǵa ıe boldy. Basqa qatysýshylarǵa dıplomdar men yntalandyrý syılyqtary tabys etildi.



M.Aıtqalıevtiń 90 jyldyǵyna oraı Almatydan arnaıy kelgen óner zertteýshi, Qarataý shertpelerin alǵash nasıhattaýshy, ardager jýrnalıst Jaýlybaı Imanálıev kúıshi-ustazdyń ómiri men óshpes óneri týraly esteligimen bólisti. Onyń sózine qaraǵanda, 1975 jyly jaryq kórgen «Qarataý shertpeleri» jınaǵyn birlesip daıyndaǵan eken. Muhıt Aıtqalıev kúıdi notaǵa túsirýdiń sheberi bolǵan. Sonymen qatar klassıkalyq shyǵarmalardy da dombyraǵa laıyqtap óńdeı bilgen.



Dombyrashy, Ǵ.Qurmanǵalıev atyndaǵy oblystyq fılarmonııasy «Oral sazy» folklorlyq ansambliniń jetekshisi Asqar Kenjeǵalıev Muhıt Aıtqalıev týraly derekterdi ortaǵa saldy.

Bókeı ordasy aýdanynyń ákimi Nurlan Rahymjanov baıqaýǵa qatysýshylarǵa rızashylyǵyn bildirip, syı-sııapattardy tabys etti.
M.Aıtqalıevtiń 90 jyldyǵyna oraı kesh Oral qalasyndaǵy Qurmanǵazy atyndaǵy mýzyka kolledjinde de (dırektory dombyrashy Nurjan Sertekov) ótti. Oǵan qatysýshylar ustazdyń ómirinen syr shertetin «Muhıttyń muralary» atty fotokórmeni tamashalady.



Sharanyń basty qonaǵy, Muhıttyń shákirti ári dosy Jaýlybaı Imanálıev ustazy týraly áńgimelep, Súgirdiń «Qosbasar», «Aqqý», halyq kúıi «Qarataý shertpesin» tartyp berdi. Pedagogıka ǵylymdarynyń magıstri, dombyrashy-ustaz Asqar Kenjeǵalıev M.Aıtqalıevtiń shyǵarmashylyǵy týraly baıandasa, Bókeı ordasy aýdanynda ótken baıqaýda birinshi orynǵa ıe bolǵan Azamat Qalıev Muhıttyń «Kóńil tolqyny», «Balamıshka» kúılerin oryndady.



Aıta keteıik, M.Aıtqalıevtiń óz qolymen jazǵan ómirbaıanyna qaraǵanda, ol 1927 jyly Orda aýdanynyń Azǵyr aýyl sovetinde (qazir bul jer Atyraý oblysy Qurmanǵazy aýdanyna qaraıdy) dúnıege kelgen. Shyn aty-jóni - Muhıt Óteýliuly Qalasov. 1934 jyly ákesi qaıtys bolǵan soń, anasy Azǵyrdaǵy balalar úıine tapsyrady. Atalmysh úıde jaǵdaı asa nashar bolǵandyqtan, 40 bala juqpaly aýrýǵa ushyrap, 1936 jyly Oralǵa jetkiziledi. 1938 jyly jazylyp shyqqannan keıin 1938-1942 jyldary Jympıty balalar úıinde tárbıelenedi. 1939 jyly mektepte úzdik oqyǵany úshin Máskeýdegi Búkilodaqtyq aýyl sharýashylyǵy kórmesine ekskýrsant retinde qatysqanymen, 1942 jyly oqýdan qol úzip, Jympıtydaǵy aýdanaralyq kolhoz-sovhoz teatryna qyzmetke ornalasty. 1943 jyly Aıbatyrov Aıtqalıdyń zaıyby Jumaǵyz asyrap alǵandyqtan, sodan bastap famılııasy Aıtqalıev bolyp jazylǵan. Teatrda tórt jyl jumys jasaǵannan keıin 1946 jyly Almatydaǵy Qurmanǵazy atyndaǵy Qazaq memlekettik konservatorııasynyń halyq aspaptar bólimine oqýǵa túsip, ony 1951 jyly bitirip shyǵady. Joldama boıynsha Qaraǵandy qalasyndaǵy balalar mýzyka mektebinde eńbek etken ol 1959 jyly kásibı maman retinde Almatyǵa shaqyryldy. 1967 jyly Shymkentte ál-Farabı atyndaǵy pedagogıkalyq mádenıet ınstıtýty ashylǵan kezde Almatydaǵy konservatorııadan osynda aýysyp, halyq aspaptary kafedrasynyń aǵa oqytýshysy boldy. 1974 jyly eline qaıtyp, Jympıtydaǵy mýzyka mektebinde dáris berdi. Taǵdyr teperishin az kórmegen ustaz 1992 jyly sáýirde dúnıeden ozdy.

Ómir boıy ustazdyq etip, dombyrashylardy tárbıelegen Muhıt Aıtqalıev shyǵarmashylyq eńbekpen de aınalysty. Onyń «Qarataý shertpeleri», «Dombyraǵa arnalǵan hrestomatııa» atty eńbekteri respýblıkalyq «Jalyn», «Óner» baspalarynan jaryq kórdi. Qalǵan tórt jınaǵy Almaty memlekettik konservatorııasynyń kitaphanasynda saqtaýly bolǵan.